Arabako urtegiak Argomaiz-Maturana-Gatzaga-Eskoriatza-Aretxabaleta-Aramaio-Legutio
|
ESTIBALITZ Monasterioa, Gasteiz-Lizarra norabidean hiriburutik kilometro gutxira, herrialde honetako harribitxi erromanikoa da. Bertako Andra Mari Arabako zaindaria; ibilbide honi hasiera emateko arrazoi nahikoa da. Gasteizko ekialderantz abiatzen den errepidean, Elorriagara iristean (8. km.) Frantzia-Iruñearantz desbideratuko gara, N-10 errepidea hartuz (hau gero N-1ekin batuko da). N-1ean sartu aurretik, tartean Ilarratza eta Matauku daude, biak ere (oraindik) Gasteizko auzuneak. N-1 autobidean dagoeneko, Iruñerako norabidea hartuko dugu, baina segituan Argomaiz-Ozaetan irtengo gara. URIBARRI-GANBOA URTEGIA Autobidetik at jada, Ozaeta norabidea hartu, ezkerrera, eta laster (Maturanara iritsi baino pixka bat lehenago) Garaioko Parkean barneratzen den bidea ikusiko dugu, kartel marroi batek seinalatua. Izena eman dion antzinako herria zegoen lekuan kokatua, 120 hektareako penintsulatxo batean, edonolako zerbitzuz hornitutako parke hau dago, egunpasa burutzeko eremu bikaina. Fauna eta flora interesgarria biltzen duen aisialdi-eremu honetan, jende gehien erakartzen dutenak hondartza artifizialak (lakua bezain beste) eta zelai zabalak dira, eguzkia hartzeko aproposak. Parkeari bira eman ostean errepidera itzuli eta ondoko Maturana herritxoa bisita dezakegu. 3 km. beranduago, urtegia inguratzen segitu nahi badugu, ezkerrera jo beharko dugu, beste 3 kilometrotan Marieta zeharkatuz (35,5 km.). Hemendik aurrera urtegiko urbazterrera hurbiltzeko gure ezkerrera bideska bat baino gehiago aurkituko dugu, baina horietako batzuk egoera txarrean daude. Ondo daudenak (askaldegi eta guzti prestatutako guneak) Marietatik 3,5 kilometrotara hasten dira. Atsedenleku-multzo honen erdigunea Landa da
(43 km.), aparkaleku handi bat eta zenbait jatetxe biltzen dituen aisialdirako
gune jendetsua. Bidegurutzean momentuz ezkerrera joko dugu (gero itzuli
egin beharko dugu), 4 kilometrotara urtegiari izena ematen dion Uribarri-Ganboan
sartzeko. Lehen esandako moduan, puntu honetan Landara itzuli, eta bere
ondotik Bergararantz zuzenduko gara.
DEBA GARAIA HARANA Gipuzkoaren barnean jada, Arlaban Gainean ezkerrera,
lehenbizi Gatzaga Mendatea igaroko dugu, aldapa gogor samarrean behera
Gatzagan sartuz (55 km.). Gatzaren ustiaketarekin loturiko herritxo xarmangarri
hau harresiz inguratua zegoen. Oraindik Erdi Aroko kale-trazadura eta
harresietako sarrera batzuk mantentzen ditu. Eraikin zibil interesgarriekin
batera San Millan eliza (herria bezain zaharra baina XVI.ean berreraikia)
aipa dezakegu. Udaletxea ezkerrean utziz, bide polit eta bihurgunetsua
segituz, segituan Dorletako Andra Mari santutegira iritsiko gara; txirrindularien
zaindariarengana, alegia. Gaur egungo eraikina XVII.ekoa da; aurrealdean
Erdi Aroan landutako sinbolo ezberdinak ikus daiteke. Gatzagako behealdean errepidea hartuko dugu, oraindik
ere beherantz, hainbat baserriren artean pasatu ondoren Eskoriatzara hurbilduko
gaituena; bertan, hegoaldetik sartu eta herria zuzen zeharkatuko dugu.
Aurreko herritik bezala, hemendik ere errege galtzada igarotzen zen, kale-errepidearen
alboetako etxeek frogatu moduan. Eraikinen artean San Pedro Parrokia (aurrealde
barrokoa) eta Ganuza edo Gaztañadui jauregiak aipa ditzakegu. Dena den, Eskoriatzako monumenturik interesgarriena Apotzaga
auzoan dago, herri amaieran Intxaurtxueta kaletik ezkerrera hartu eta
eskumarantz igotzen den errepidea hartuz. Antzinako euskal kanposantuen
kutsua ederki gordetzen du Apotzagako hilerri biribilak. Eskoriatzara itzuli eta ezkerrera, berehala irten egingo
gara, laster errepidea berriz utzi eta Aretxabaletan sartu behar izango
badugu ere. Jasokundeko Andra Mari eliza XVI.ean eraikitzen hasi zen;
dorrea eta elizpea askoz beranduagokoak dira. Honez gain, XVIII. mendeko
Arratabe, Otalora eta Aozaratza jauregiak ere kontserbatzen dira. Herria sigi-sagan zeharkatu ostean, Bergararako errepidera aterako gara beste behin. Dena den, kilometro batera eskumara jo beharko dugu, Arrasate-Aramaio norabidean. Hurrengo bidegurutzean eskumara, herriko industriagunea zeharkatuko dugu. 74,5. kilometroan azkenean, Arrasatera hurbildutako orori ongi etorria ematen dion kartela igaroko dugu. Dena den, herrian sartu baino, ibilbide honetan egingo duguna segituan ezkerrera jotzea izango da, Aramaio-Bilbo norabidean (Arrasate herria lehen ibilbidean jorratu genuen). 500 metrotara dagoen errotonda batean ezker-zuzen egin ostean, 200 metrora aurkituko dugun beste bat zuzen pasa dezakegu; horrela eginez gero, bizpahiru kilometro igo ostean Udala auzora iritsiko gara, Udalaitz mendi zorrotzaren magalean dugun etxe-multzo polita. Aipatutako bigarren errotondara itzuli eta oraingoan eskuinera jotzen badugu, berriz ere Araban sartzeko bidean jarriko gara, bertako zonalderik euskaldunenean gainera. ARAMAIO ETA LEGUTIO INGURUKO URTEGIAK Aramaioko bailara menditsua baserri eta auzo askok osatzen dute. Ingurumena ederki zaindu du haran honek. Barreiatutako auzune horien artean erdigunea berriz, Ibarra dugu. Bertako baserri ederren artean (bailara osoan bezalakoak), San Bizente Goikoetxeakoaren omenezko monumentua eta San Martin parrokia nabarmentzen dira. Nahiz eta bihurgune asko jasan beharko dugun, bailaratik Legutiorako norabidean jarriko gaituen errepidea benetan polita da. Adibidez, 5,5 kilometrotara dagoen begiratoki handiak Aramaioko haran osoa behatzeko aukera ederra eskainiko digu. Lau kilometro geroago ikusten hasiko garena, gure ezkerraldean eta zuhaitzen artean, Albina Urtegia izango da. Beste hiru kilometrotara ordea, Kurtzeta Mendatearen jaitsiera nabarmenean, errepidearen beste aldean behatzen hasiko garena Legutioko edo Urrunaga urtegi ikusgarria izango da. Horretarako begiratoki handi bat ere ikusiko dugu. Kilometro bat beherago errepide nagusiarekin bat egiten duen bidegurutzea aurkituko dugu, baina guk momentuz zuzen jarraituko dugu, Legutioko erdigunean bertan barneratu asmoz. Bertan San Blas eliza nabarmentzen da, baina harresi-hondarrak ere ikus daitezke. Dena den, argi ikusiko dugun mo-duan, herri honetako erakarpen turistikorik garrantzitsuena urtegia bera da eta bere inguruan egin daitezkeen txangoak. Horrela, urtegia Bilborantz inguratuz, lehenbizi Ollerias (Buztingintza Museoa) auzoa pasatu eta ibilbidea Elosu auzunean buka dezakegu. |
Iradokizunik baduzu, akatsik topatu
baduzu edo kexaren bat helarazi nahi badiguzu:
ARGIA.com
ARGIA 142 PK 20160 Lasarte-Oria (Gipuzkoa) Tel: (943) 371545 / Faxa: (943) 373403 |