27 de febreiro de 1977,
Ixaka Lopez Mendizabal hil zen, idazle eta kultur eragile tolosarra. 1918an Euskaltzaindia sortu zuen taldearen parte ere izan zen, nahiz eta gero ez zen erakundean sartu. Espainiako II. Errepublikaren garaian hainbat ikastola sortzeko lan egin zuen, baita haurrek ikasteko zenbait liburu ekoitzi ere; horien artean ezagunena Xabiertxo da, 1925ean argitaratua eta zabalkunde handia izan zuena. Euskaltzale sutsua, politikan ere aritu zen, EAJ alderdiaren Euzkadi Buru Batzarreko kide izateraino 1935ean.
1936ko estatu kolpe faxistaren ostean, ihes egin behar izan zuen bizia salbatuko bazuen, eta Ipar Euskal Herrira joan zen. Hala, karlistak Tolosan sartu zirenean, Ixaka Lopez Mendizabalen argitaletxea arpilatu zuten, eskolarekin batera, eta euskarazko liburuak pilatu eta erre egin zituzten Plaza Zaharrean, urte batzuk lehenago naziek Berlinen egin bezala. Tolosa Euskal Pizkundea izeneko mugimendu kultural eta politikoaren epizentroetako bat izan zen XX. mendean.
Lopez Mendizabal Frantziara erbesteratu zen lehenbizi, eta Buenos Airesa gero; hiri horretan Ekin argitaletxea sortu zuen. Liburu ugari argitaratu zituen han.
1965ean Euskal Herrira itzuli zen, eta Tolosan inprimeria bat zabaldu zuen.
Fonte:
Xabier Telleria, Ixaka Lopez-Mendizabal (Bidegileak bilduma, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia).