A Oferta Pública de Compras (EPP) do BBVA para a adquisición do control de Sabadell creou o ruído pola súa dimensión económica e política. O BBVA converteríase no segundo banco máis grande do Estado español, só por detrás do banco de Santander, e situaríase no top do dez maiores bancos europeos. Os principais medios de comunicación saíron á cabeza para analizar as consecuencias da chamada opilla (EPP impulsiva), que sen o consentimento da dirección da empresa propúxose directamente o comercio aos accionistas, e levaron as mans á cabeza, xa que a hipoteca cidadá e os créditos das empresas serían manexados por uns poucos incandescentes.
Pero a concentración bancaria non é algo enviado desde o ceo por San Pedro, senón que é unha besta que desde a crise de 2008 está a engordar en Europa.
BBVA recibiu desde Bilbao e Biscaia as súas ás a nichos de negocio máis amplos de Madrid e internacional, apenas deixando a súa sede social nas nosas terras, como testemuño simbólico das raíces vascas de Neguri. No caso de Sabadell, o referendo do 1 de outubro de 2017 cambiou a súa sede social a Alacante, que gañou un 6% en bolsa, pero parece que está máis ligado ás empresas dos países cataláns, o que converteu á vítima desta película nun chinche, a pesar de que as capturas que comeu no seu camiño non son moito menos.
A repercusión que tivo o BBVA en Euskal Herria non ten nada que ver coa atención que os medios de comunicación dos Países Cataláns han dado ao tema. Non é fácil saber por que o BBVA anunciou a súa intención de comprar Sabadell en vésperas das eleccións catalás, pero isto acusou a todos os partidos, patronais e gobernos da operación.
En Vilaweb podemos ler unha dura editorial do director Vicent Partal. As queixas de Josep Oliu, xefe de Sabadell, son “cococodrilos bágoas cínicos”, segundo Partal, trasladando a súa actitude co referendo á cita, e está sorprendido polo discurso homoxéneo que se abriu desde Junts até o PP para protexer ao banco alacantino.
No mesmo xornal dixital, Di Goula, xornalista veterano e economista con ampla experiencia nA Chepa, publicou unha análise co título bélico O BBVA treu l’artilleria pesant (o BBVA sacou unha artillaría pesada): “Está claro que é un punto de inflexión no mundo financeiro”, recoñeceu, pero non fixo clareté no AZTI deixando contas de accionistas. O 90% das accións de Sabadell son free float na xerga das finanzas, é dicir, non están controladas –aínda que moitas están en mans de BlackRock, Vanguard, Norges…–, e ninguén sabe si eses accionistas dispostos a recibir un forte abrazo free loving para gañar catro diñeiro no mercado de valores.
A resposta do BCE foi un gran mutis. Que máis se podía esperar dunha organización que aplaude “de alegría” a creación e fusión de bancos xigantes?
Atención, risco sistémico
A concentración bancaria que xeraría a compra de Sabadell non sorprende a algúns. Un deles é Joan Ramón Sanchís, director da cátedra de Economía para o Benestar Social da Universidade de Valencia e autor de once libros críticos sobre institucións financeiras, entre eles É posible un mundo sen bancos? (É posible un mundo sen bancos? ).
Sanchís leva anos alertando dos riscos sociais do proceso de fusión e engorde dos bancos que está a suceder. Na súa canle Parlem d’Economia de Youtube, nun vídeo de oito minutos gravado no dormitorio da casa, resume claramente, para os humildes rueiros, os prexuízos que ocasionaría a fusión entre o BBVA e Sabadell: “Estou aburrido, aburrido do todo, porque falei durante moitos anos das graves consecuencias que poden ter as fusións dos grandes bancos, que se queixou o economista. Durante moito tempo realizáronse fusións bancarias, o que tivo efectos moi negativos, como abusos aos clientes, pero ninguén se opuxo”. Fíxoselle curioso agora a angustia xerada pola EPP do BBVA a Sabadell.
Sanchís di que as fusións diminúen a competencia entre os bancos, pero sobre todo tennos que pór en alerta o “risco sistémico” que isto provoca: “O banco faise tan grande que cando se produce unha crise non se pode deixar caer e hai que inxectarlle diñeiro público”. Como ocorreu en 2008. Entón, o Estado aumenta a débeda pública porque di que “ten obrigación” de financiar as perdas bancarias –porque se quere socializar–, e claro, a boca da besta devora todo o diñeiro que era para manter os servizos públicos.
Coa concentración os bancos endurecen as condicións dos créditos e as hipotecas. Onde lévanos iso? Nunha palabra non, pero en tres: comisións, abusos, fraude
Outra cuestión que pode afectar os cidadáns é a duplicidade de sucursais. Tamén aprendemos moi ben o que hai detrás de eufemismos como a “reestruturación” do equipo de bancos coa crise de 2008, pero polo si ou polo non lémbranos Sanchís: “Pechar oficinas e destruír postos de traballo”.
Ademais, a concentración aumenta o poder dos bancos: “A súa capacidade de negociación aumenta fronte ao cliente e poden utilizar a exclusión financeira”, di. As pequenas empresas teñen maiores dificultades para obter créditos, e os bancos tamén endurecen moito as condicións das hipotecas familiares, etc. Onde lévanos iso? Nunha palabra non, pero en tres: comisións, abusos, fraude.
Campións ouriñando
O ministro español de Economía, Carlos Cuerpo, viaxou a Bruxelas tras o lanzamento da EEP contra Sabadell polo BBVA. O ministro explicou ao xefe de inspectores do Banco Central Europeo (BCE) as “inquietudes” que a concentración bancaria xera ao Goberno de España. Non parece que a hipoteca do cidadán ou as condicións do empregado do caixeiro impídanlle durmir máis que os cálculos políticos.
A resposta do BCE é un gran mutis. Que máis se podía esperar dunha organización que aplaude contentamente a creación de bancos xigantes? Os reguladores técnicos do BCE consideran que os bancos deben ter a suficiente solvencia para aguantar unha crise.
Frankfurt leva anos impulsando a converxencia bancaria, e mellor si son transfronteirizos, na creación de “campións europeos”. En finanzas, enerxía, telecomunicacións, mesmo nos mega-talleres de xeración de microchips, a idea é que a Unión Europea necesita corporacións alimales para competir en paralelo coas potencias mundiais. Ouriñar máis lonxe.
España está á vangarda do carro da concentración bancaria –en 2008 había 55 bancos en todo o Estado, quince anos despois, só 9–, e van máis por detrás. No Estado francés, por exemplo, os rumores sobre a voda entre os xigantes BNP e Société Génerale non foron silenciados. Dos 100 maiores bancos do mundo, 37 están neste continente.
Na última crise financeira, o fenómeno mundial too big to fail (demasiado grande para deixalo caer) precedeu aos aforros dos cidadáns e aos últimos céntimos das arcas públicas. Pero as autoridades non aprenderon moito deste cataclismo, nin sequera en canto.
Beste alternatiba batzuk badaudela aldarrikatzen dute zor bidegabea abolitzeko sare herritarrek edo finantza etikoen inguruko elkarteek. Ez gara hemen hasiko finantza zerbitzu kooperatiba eraldatzaile bat zer den azaltzen, horretarako irakurleak nahikoa luke Koop57ri buruzko ARGIAren kanalera sartzea. Banku etikoak ere badaude, gurean Fiare eta La Nef dira ezagunenetakoak.
Baina seguruenik, banku publikoak dira historia luzeena eta esperientzia handiena dutenak –Euskal Herrian aurrezki kutxak ziren gisan, banku-fundazio bilakatu eta kontrol soziopolitikorik gabeko patronatuen esku utzi zituzten arte–. Europan eta mundu zabalean banku publikoen eredu asko daude, eta adibide bitxiena dolarraren paradisuan aurkitu dezakegu, AEBen Midwest-ean, Ipar Dakotan.
1919an nekazari mugimendu zabal batek sortua, Bank of North Dakotak AEBetako populismoan du jatorria –populismoa ezkerreko aldarrikapena zen garaian–, Thomas Frank historialariak Jacobin-eko elkarrizketa batean azaldu duen gisan. AEBetako aldizkari ezkertiar horretan bertan aurkitu dugu bankuaren historiari buruzko informazio xehea dakarren beste artikulu bat, Michael Lansing-ek idatzia: North Dakota has the country’s oldest Public Bank. We should look to it as a model (North Dakotak herrialdeko banku publiko zaharrena du. Eredu bezala hartu beharko genuke)
Lansingek dio bankua sortu zela zerealekin zeuden praktika predatzaileei jatorri ugaritako nekazari migratzaileek emandako erantzun gisa. Garia Minneapolisera bidali eta bueltan apenas zetorkien ezer. NPL (Liga ez Alderdikoia) izeneko plataforma sortu zuten lehenik, eta hortik botere gehiago lortu eta enpresa handiekiko alternatiba publikoak eraikitzen hasi ziren: estatuaren jabetzako ale igogailu bat, irin-errota bat… eta bankua. Ipar Dakotakoa ez zen lehen estatu-bankua izan, “baina jendeari finantza zerbitzuak emateko behetik goranzko mugimendu batetik sorturiko halako erakunde batek bide berriak ireki zituen”, dio Jacobin-eko artikulugileak.
1929ko krakean, nekazariak milioika dolarreko kredituekin lagundu zituen Bank of North Dakotak. Bigarren Mundu Gerraren ostean estatuaren funtsak hornitu zituen, geroago, milaka ikasleri mailegu merkeak eman zizkien unibertsitatera joan zitezen, eta 1980ko hamarkadako nekazal krisian, tokiko garapenerako proiektu ugari babestu zituen.
Ipar Dakota AEBetako estatu aberatsenetako bat da egun, eta hein handi batean banku publikoak zerikusia du horrekin. Baina dena ez da lausengu: Ipar Dakota errepublikarren gotorleku bihurtu da eta banku publikoak norabide kezkagarria hartu duela dio Lansingek. Esaterako, Standing Rockeko Dakota Access oliobidearen kontrako protestetan, jatorrizko herriak zapaltzeko urgentziazko maileguak eman zizkien agintariei, poliziak eta mertzenarioak ordaintzeko dirua eduki zezaten. Kontuz beraz, ez daigun piztia ardi narruz mozorrotuta etxera sartzen utzi.
Ouvín dicir que as mellores bágoas son as que ven os aeroportos. Pero supoño que se trataba doutras bágoas o que dixo, e non como eu vin durante estas vacacións.
Durante varias horas, as bágoas dominaron o aeroporto de Munich, bágoas de indignación, bágoas de fatiga e... [+]
Etxebizitzen %20 baino gehiago jadanik bigarren etxebizitzak dira Ipar Euskal Herrian. Larrialdi klimatikoaz sentsibilizatzeko lau hilabetez, Nantesetik abiatu Alternatiba txirrindula itzulia, kostaldean zen aste buruan.
Udatiar gutxiago zenbatu dira uztailean Iparraldean. Departamenduko Turismo Agentziak egunean 200.000 bisitari zenbatu ditu, usaian 240.000 direlarik. Turista guttiago bai, baina aberatsagoak ere bai.