Non vimos de cero, non somos po. Os vascos temos, afortunadamente, unha base científica e teórica que enraíce e asinta a nosa nación. Ao longo do século XX tivemos grandes mestres que materializaron de maneira admirable a arquitectura e o deseño da nación. Hoxe temos que traer as súas achegas á mesa.
Si a espiña dorsal dunha nación é a lingua, desde aí lanzouse até Salamanca en 1958 Koldo Mitxelena, para darlle a primeira cátedra universitaria ao eúscaro e, aos anos, para preparar as bases do coine dialéctos ou o eúscaro unificado. Vinte anos antes, o propio Mitxelena librouse da pena de morte dos franquistas, valéndose da extrema delgadez de entón (símbolo da situación do eúscaro), que sería o músculo do eúscaro unificado. Txillardegi tomou a Sorbona de París primeiro e a UCLA de Los Ángeles despois como centros de estudo, e ao volver ao pobo deduciu con total fundamento teórico que o Eúscaro, e mesmo o País Vasco, ten que ser necesariamente un Estado propio si quere vivir. Joxe Azurmendi, tras o seu triunfo en Arantzazu, converteuse nun eminente filósofo e pensador na Universidade de Münster, en Renania, Alemaña. Deu a razón ao pensamento vasco e demostrou que o pensamento español, si non é exactamente a mesma palabra oximorona, polo menos é moi débil e infestado de contradicións, deteriorado polo supremacismo sen fundamento e pola falsificación sasifilosófica. Gabriel Aresti non tivo que abandonar a súa casa, porque a metrópoli do País Vasco, Bilbao, ofreceulle a posibilidade tanto teórica como práctica de construír unha nación vasca, tras un choque de clases sociais, para concluír que Antón e Gillen deben unirse no mesmo proxecto.
"Temos que trazar o camiño cara á independencia con precisión e facer o camiño sen enredar nas redes do actual sistema político"
A arquitectura da nación vasca ofrecéusenos de forma inacabada, científica, académica, ética e estética. Necesitamos que nolo traian de forma política, necesitámolo. Os construtores non o adiviñamos. Por que?
Do mesmo xeito que as serpes, o franquismo converteuse nunha medusa para a transición, abandonando a pel de antes. A mirada da serpe renovada ha cativado a organizacións políticas que no seu día se situaban no antifranquismo, e tanto o socialismo español como o nacionalismo tradicional vasco converteron o campamento no Estado español, rexeitando a nova casa, xa sexa a república ou a independencia. O novo patriotismo arriscou durante moito tempo no noso país, pensando que a forza pode ser a condición dun parto doloroso pero eficaz, e tivo que confesar, de loito e de arrepentimento, que ese Estado escuro é aínda máis forte e que utiliza as forzas máis escuras sen complexos, xa sexa o terrorismo de Estado, a tortura sistemática ou o cárcere arbitrario, para impor o seu desrazón sen negociar. Porque non poden dar paso á razón democrática sen que, por tanto, ábrase a porta á disolución do propio Estado.
Que facer entón? O deseño que nos deron os arquitectos da nación está aí, e a súa superioridade tanto teórica como democrática é innegable na actualidade. Os vascos temos razón, como os cataláns teñen razón democrática ao seu favor no camiño da independencia. Pero para facer realidade este deseño necesitamos construtores axeitados. Temos que trazar o camiño cara á independencia con precisión e facer o camiño sen enredar nas redes do actual sistema político. Ponche en camiño á maneira dos independentistas cataláns, por exemplo, en Escocia ou en Irlanda, como os construtores que están a facer o mesmo camiño. Un camiño propio cara á independencia no País Vasco. Non simbólico nin de aspecto. Para conseguir unha casa propia.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Nos últimos tempos tivemos ocasión de analizar a politización e a despolitización, centrando a atención nos mozos. Con todo, a maioría das conclusións dos estudos sociolóxicos que se ocupan dos mozos son aplicables tamén a outros grupos de idade, aínda que de distinta... [+]
Os seres humanos estamos en contacto connosco e coa contorna no que vivimos, todo o que facemos inflúe tanto no ben como no mal. Os valores persoais, a cultura, as relacións e as posibilidades materiais son decisivas para reducir o impacto negativo que podemos xerar.
Moitas... [+]
As estacións de tren de moitas cidades mostran a beleza máis alta da estrutura de ferro do século XIX, xunto co auxe da chegada ao epicentro da cidade. É como entrar na cidade pola porta principal, unha perla de arquitectura e de lugar. Con todo, en moitas cidades, nos... [+]
Por que non deixalo. O que escribe as columnas sempre segue as apologias da retirada a tempo. Antes de esgotar existencias. Os temas, a min, non os puiden esgotar, porque non son experto en nada, e nunca tiven mensaxes que transmitir a Euskal Herria. Non me serviría de... [+]
Comezo do verán. Resaca do festival EHZ (atx, dor de cabeza). Ganas de respirar despois dun curso cargado. Baleirar a cabeza. Reconectar elementos crave. Tomarse un tempo en familia, volver ver a vellos amigos e descansar (un pouco) na loita diaria. De verdade? !...
En... [+]
Hai palabras, formas, xestos e actitudes que non poden entrar e saír do corpo. Os que se introducen no corpo e podrecen nel. Perforan o corpo. Descompoñan o corpo. Eliminan o corpo. E acabouse. Non se pode volver a un estado anterior a un corpo que se descompuxo. Non... [+]
Expertas e vítimas participaron nos encontros do Departamento de Glotodidáctica da UEU sobre os euskaltegis e a interseccionalidad. Houbo estudantes no centro, estudantes sen privilexios, oprimidos, nos recunchos. Porque os xéneros disidentes, os xordos, os cegos, os que... [+]
Todos sabemos que a liberdade é un concepto difícil, de marxe múltiple, difícil de definir con palabras. A miúdo definímolo con inmensidade, con poder decidir sen condicionamentos, sen consecuencias ou sen asumir a responsabilidade das accións. Pero como non hai nada sen... [+]
A Sra. Xuíza do Tribunal Xudicial de Bayona, despídese:
Algúns euskaltzales xulgáronme en marzo en Baiona por participar nalgunhas das accións que levamos a cabo para denunciar o inxusto tratamento que sofre o eúscaro das autoridades do estado francés. Ao comezo do... [+]
Non é nada fácil entender o que está a suceder en Cataluña. Con toda seguridade. Podemos dar por terminado o proceso de 2017, pero está por ver si o independentismo será capaz de iniciar un novo proceso de liberación.
Si nas eleccións o independentismo mantívose na... [+]
Levamos unhas semanas coa "serpe de verán" sobre o TAV e coa posibilidade de enlazar a "E vasca" desde Pamplona, desde Ezkio ou Vitoria.
É decepcionante ver que o noso Pobo segue dependendo de decisións interesadas e non argumentadas polos galgos e cans de caza que seguen... [+]
Os globalistas elixiron Francia, Polonia e o Reino Unido para crear un conflito aberto coa OTAN en novembro, xa que Estados Unidos está inmerso na campaña electoral para a Presidencia de novembro.
Deste xeito, a presenza de soldados de Polonia, Francia, Reino Unido e Estados... [+]