Vivo lonxe das beirarrúas da rúa, e iso ten as súas vantaxes e as súas vantaxes. Un dos mellores son os veciños. Do mesmo xeito que se van coñecendo aos poucos os que viven na rúa no mesmo portal ou no vestíbulo ou en casa, tamén aquí os habitantes da zona fanse veciños. Coñécese e a algúns se lles dá nome. Non me gustan moito os animais e non fágolles un seguimento exhaustivo, pero gústanme algúns. As micas que se colocan sobre a cabeza da vara e danse a comer insectos entre as ramas, ás veces mórdense sobre as costas das ovellas, picoteando entre as las. Un faisán prematuro que vexo moi de cando en vez. Familia de ardillas que acoden ás noces. Morcegos que limpan a volta das súas casas. Unha liñaxe de aguias que vive baixo a miña patria antes que eu.
O das plantas é o buco da outra sidrería. As plantas están aí, miles e miles de habitantes nas proximidades. Parado, gozando moito. E esa chea de vidas atractivas, espectaculares. Que se transforma día a día, adaptándose ao capricho do tempo cotián, á fricción dos animais e ás numerosas costras, etc. Iso é o que nos beneficia aos amigos das plantas: as plantas non teñen que escapar e crean á vista toda a súa vida. Non todo, non todo, sobre a terra. Cambiamos a cor das follas, machucámolas, bailamos co vento, vestimos o novo traxe de primavera, envolvémonos en flores, ofrecemos froitos...
A planta sobre a terra, que nós vemos, é un simple panel solar. A verdadeira planta vive no subsolo, moito máis grande do que se pode apreciar. A principal obrigación do superior é a de crear alimentos con luz. Tamén ten outro traballo importante: a reprodución. Para iso proporcionará esporas, sempre que sexa un helecho e os demais unha flor, un froito e unha semente. Sen alimentos non hai nada. O panel solar é, por tanto, o básico. Daralle a soberanía de vivir pola súa conta. É independente.
A terceira característica destas plantas é o seu crecemento constante. Ano tras ano hai que crecer, aínda que sexa menor, alargar o brote. Cando termina o crecemento comeza a morrer.
Este tres indicadores de plantas marcarán a súa día a día. E a min encántame, porque podo seguir a de cada un. E que hai entre as beirarrúas que non se pode nin ver? A máis pequena herba parece unha ameaza? Que é o que non pode ver crecer a herba, estenderse a árbore, estenderse a flor? No noso pobo, nunha rotonda florecen as orquídeas naturais. Lerchos! En canto abriuna, a máquina abriuse e, apresurándose, abriuse o pescozo. As plantas pisadas! Sen orgullo!
Udaberrian orain dela egun gutxi sartu gara eta intxaurrondoa dut maisu. Lasai sentitzen dut, konfiantzaz, bere prozesuan, ziklo berria hasten. Plan eta ohitura berriak hartu ditut apirilean, sasoitu naiz, bizitzan proiektu berriei heltzeko konfiantzaz, indarrez, sormen eta... [+]
Ohe beroan edo hotzean egiten da hobeto lo? Nik zalantzarik ez daukat: hotzean. Landare jaioberriek bero punttu bat nahiago dute, ordea. Udaberriko ekinozio garai hau aproposa da udako eta udazkeneko mokadu goxoak emango dizkiguten landareen haziak ereiteko.
Duela lau urte abiatu zuten Azpeitian Enkarguk proiektua, Udalaren, Urkome Landa Garapen Elkartearen eta Azpeitiako eta Gipuzkoako merkatari txikien elkarteen artean. “Orain proiektua bigarren fasera eraman dugu, eta Azkoitian sortu dugu antzeko egitasmoa, bere izenarekin:... [+]
Itsasoan badira landareen itxura izan arren animalia harrapari diren izaki eder batzuk: anemonak. Kantauri itsasoan hainbat anemona espezie ditugun arren, bada bat, guztien artean bereziki erraz atzemateko aukera eskaintzen diguna: itsas-tomatea.
Aurten "Israel Premier Tech" txirrindularitza talde israeldarra ez da Lizarraldeko Miguel Indurain Sari Nagusia lasterketara etorriko. Berri ona da hori Palestinaren askapenaren alde gaudenontzat eta munstro sionistarekin harreman oro etetea nahi dugunontzat, izan... [+]
Sare sozialen kontra hitz egitea ondo dago, beno, nire inguruan ondo ikusia bezala dago sare sozialek dakartzaten kalteez eta txarkeriez aritzea; progre gelditzen da bat horrela jardunda, baina gaur alde hitz egin nahi dut. Ez ni optimista digitala nauzuelako, baizik eta sare... [+]
Bada Borda bat ilargian. Bai, bai, Borda izeneko krater bat badu ilargiak; talka krater edo astroblema bat da, ilargiaren ageriko aldean dago eta bere koordenadak 25º12’S 46º31’E dira; inguruan 11 krater satelite ditu. Akizen jaiotako Jean Charles Borda de... [+]
Donostiako Amara auzoko Izko ileapaindegi ekologikoak 40 urte bete berri ditu. Familia-enpresa txikia da, eta hasieratik izan zuten sortzaileek ile-apainketan erabiltzen ziren produktuekiko kezka. “Erabiltzaileen azalarentzat oso bortzitzak dira produktu gehienak, baina... [+]
Ugaztunei eskainitako azken artikuluaren amaierako hitzak hurrengo animalia aurkezteko aitzakia paregabea dira. Bertan esaten genuen muturluzeak erreka “garbi eta txukunak” behar dituela, kutsadurarik gabeak baina elementu natural anitzekin. Animalia txiki horren... [+]
Mila milioika mintzo dira agintariak. CO2 isurketak konpentsatzeko neurri eraginkor gisa aurkeztuta, zuhaitz landaketei buruzko zifra alimaleak entzuten dira azken urteetan. Trantsiziorako bide interesgarria izan zitekeen, orain arteko oihanak zainduta eta bioaniztasuna... [+]
Kutsatzaile kimiko toxikoak hauteman dituzte Iratiko oihaneko liken eta goroldioetan. Ikerketan ondorioztatu dute kutsatzaile horietako batzuk inguruko hiriguneetatik iristen direla, beste batzuk nekazaritzan egiten diren erreketetatik, eta, azkenik, beste batzuk duela zenbait... [+]
Ubidekoak (Bizkaia) dira Imanol Iturriotz eta Aritz Bengoa gazteak. “Lagunak gara txikitatik, eta beti izan dugu buruan abeltzaintza proiektu bat martxan jartzeko ideia”, azaldu du Iturriotzek. Nekazaritzari lotutako ikasketak izan ez arren, baserri munduarekin eta... [+]
Antxoa, bokarta edo albokartia, gure arrain komertzialen artean txikiena, euskal kostaldera hurbildu da.
Magnoliak eleganteak dira. Dotoreak. Anddereak. Pontxoak. Apainak. Pimentak. Gurbilak. Ponposak, ponpoxearrenak. Ortiroak. Ia-ia fazazkoak, kriket eta kraket. Ez naiz harritzen, beren loraldien azpian lurrarekin urtzerainoko handitasunaren menpeko sentitzen naiz urtero.
Gaur abiatu da Bizi Baratzea Orrian kide egiteko kanpaina. Urtaro bakoitzean kaleratuko den aldizkari berezi honek Lurrari buruzko jakintza praktikoa eta gaurkotasuneko gaiak jorratuko ditu, formato oso berezian: poster handi bat izango du ardatz eta tolestu ahala beste... [+]