Nork
Xabi Paya, Patxi Gallego
BERTSOLARI
100. zenbakia, 2015
Nos últimos anos, a revista Bertsolari apostou por axuntar bertsos e cómics coa creación dunha sociedade. No 89, Patxi Galego e Xabi Paya comezaron a publicar as primeiras páxinas do libro Nork, que leva por título Hamar bertsolaritxo. Foron anzois no número 100 para publicalos na súa totalidade.
Este traballo combina diferentes camiños habituais no cómic: a ukronia, a historia de detectives e a parodia. Existe unha pequena ukronia, xa que a trama arrinca no Campionato de Bertsolaris de 2013, pero para empezar o xogo da ficción: Andoni Egaña é o campión en 2013. Mesmo cando se vai a despedir, Egaña é asasinado no campionato. Aí comeza a actuación dos detectives e tamén a parodia.
O primeiro paso desta parodia é o perfil dos detectives: non hai un só detective, como é habitual, senón un grupo de detectives: Bertsokop, que parpadea nos espazos tecnolóxicos do bertsolarismo; Amaia Ezpeldoi, detective errural das novelas de Itxaro Borda (debuxado no cómic como alter ego do escritor); Jesika Fletxeberria, que lembra ao detective de cultura popular; e o aguacil de Amezketa, personaxe de debuxos animados de Fernando Amezketarra. Como se reflicte na elección dos detectives, xogan coa intertextualidad para crear humor; xunto a personaxes coñecidos do mundo do bertsolarismo debuxaron xente coñecida na cultura visual (políticos, cociñeiros, músicos, presentadores…), e nalgún momento personaxes de cómic (Gartxot, Ipurbeltz, Punki, Xabiertxo, Xabinaitor, Zakilixut). Souberon identificar a cultura visual arraigada no imaxinario colectivo, e Patxi Galego, unha vez máis, demostrou a habilidade de imaxinar as caras e os corpos.
A achega de Xabi Paya foi fundamental, tanto para intercalar versos no cómic como para parodiar as tendencias, costumes e actitudes do mundo do bertso. En canto á temática, predominan os xogos de poder, os choques de autoridade e a competencia do bertsolarismo e a acción cultural. Neste sentido, abórdanse, entre outras cuestións, algunhas das preocupacións que xa se fixeron explícitas no bertsolarismo: as genealogías dos bertsolaris, os conflitos de xénero e as delegacións territoriais. En calquera caso, os conflitos de xénero materialízanse nuns bertsolaris concretos (con algunha representación sexista da corporalidad), mentres que as reflexións sobre a territorialidad non se materializan nuns bertsolaris concretos, xa que se representan baixo a cobertura aos representantes dos países.
O cómic mantén a intertextualidad, a tensión narrativa: por unha banda, no devir da trama, debido á boa dosificación da información sobre a investigación (e á boa cosido das tramas secundarias); doutra banda, ás opcións tipográficas, aos múltiples encadres e á rica sintaxe do cómic, a narración mantivo perfectamente o ritmo visual.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Hai unhas semanas, na rúa Deputación, no centro de Vitoria-Gasteiz, dous homes arroxaron a unha persoa sen fogar desde o pequeno rellano da escaleira que daba ao exterior do local onde durmía. Non só o derrubaron, senón que inmediatamente colocaron ante a lonxa unha varanda... [+]
Acendéronse as luces do teatro. Discretamente, estou nos corredores: a función escolar está a piques de comezar. Os mozos corren aos seus asentos, animados e alegres. A excursión ten o sabor da liberación, pero esa sensación de liberdade fálase en castelán ou en... [+]
Busquei a palabra en Wikipedia e entendino así: a burocracia é unha metodoloxía para racionalizar a realidade, para reducila a conceptos que fagan máis comprensible a realidade. O seu obxectivo é, por tanto, comprender e controlar a propia realidade.
Unha das... [+]
Recentemente abriuse o plan de ordenación urbanística exipcio para o territorio de Gaza. Un debuxo recolle as rúas, edificios e imaxinarios do futuro, sobre unha realidade que aínda cheira a metralla e a artefactos explosivos. Proposta urbanística, utilizada como outro... [+]
Tanto feministas como ecoloxistas vimos a oportunidade de pór a vida no centro da pandemia de Covid-19. Non eramos uns idiotas, sabiamos que os poderosos e moitos cidadáns estarían encantados de volver á normalidade de sempre. Especialmente, os que pasaron un confinamento... [+]
O último informe do Instituto Vasco de Estatística, Eustat, destaca que aumentou a sensación de inseguridade cidadá. En Gurea, en Trapagaran, Seguridade xa, algúns veciños chamaron a manifestarse contra os delincuentes.
Dous foron as razóns que levaron a esa sensación... [+]
Hai vivendas que están subscritas a portais de venda porque queren comprar unha casa. De cando en vez fan citas para ver as casas, e estou seguro de que o vendedor sabe que esas persoas non comprarán a casa, non polo que atopan na visita, senón polo que non teñen... [+]
Arthur Clark escribiu en 1953 a novela distópica O fin da infancia: unha descrición dunha sociedade que deixou de xogar. E non é o momento de xogar especialmente a infancia? O momento de xogar, de sorprender, de ver e de facer preguntas vivas. O momento de deixar o espazo... [+]
Juan Bautista Bilbao Batxi idazleak barku batean egiten zuen lan, eta bere bidaietako kronikak bidaltzen zituen Euzkadi egunkarira. Horri esker, XX. mende hasierako mundu osoko kronika interesgarriak ditugu, euskaraz. 1915eko ekainean, hain zuzen, Murtzian egin zuen... [+]
Desde a lingüística ou a glotofobia e, por suposto, desde o odio contra o eúscaro, vimos moitas veces o noso eúscaro convertido no odre de todos os paus. O último, o presidente de Kutxabank, Anton Arriola, foi o encargado de makilakar e axitar a nosa lingua.O presidente de... [+]
Que non busquen este enlace desde Ezkio nin desde Altsasu, e moito menos atravesando o río Ebro por Castejón. A conexión, ou mellor dito, as conexións entre a E vasca e o TAV navarro, xa son unha realidade. Eses vínculos en plural son os que deberían preocuparnos e os que... [+]
Non saias con ruído, non te confrontes, non che victimices... e obedezas. Como suxeitos oprimidos, neste caso como vascos, falamos, en cantas ocasións tivemos que escoitar? Ironicamente, hai dous anos, no Encontro Euskaltzale Independentiston Topaketak, Amets Arzallus dixo:... [+]
Aurten "Israel Premier Tech" txirrindularitza talde israeldarra ez da Lizarraldeko Miguel Indurain Sari Nagusia lasterketara etorriko. Berri ona da hori Palestinaren askapenaren alde gaudenontzat eta munstro sionistarekin harreman oro etetea nahi dugunontzat, izan... [+]
Intsumituek denbora luzez egindako borroka gogorra eta mingarria izan zen, baina irabazi zuten, eta garaipen hura behin betikoa izango zela uste genuen, atzera bueltarik gabea. Baina badirudi, politikari batzuen ahotik aterata, eskalada militaristari gorazarre egin eta berriz... [+]