Traducido automaticamente do vasco, a tradución pode conter erros. Máis información aquí. Elhuyarren itzultzaile automatikoaren logoa

Da natureza do silencio

Antton Olariaga

O silencio é unha das materias que máis cambiou nos últimos tempos.

Este tema utilizouse principalmente para facer visibles paradoxos rechamantes e poéticas. Expresións como “silencio significativo” ou “silencio exaltante” son habituais tanto na práctica diaria como na literatura. Segundo Schopenhauer, por exemplo, o silencio é o berro máis forte. A culminación máis segura deste misterioso silencio pódese atopar na poesía amorosa. Si quixésemos facer un remix lírico (mesturando soamente as liñas de versos de dous autores do Século de Ouro de España), poderiamos obter o seguinte razoamento: “Pregunte ao meu silencio, que fala máis elegante que eu; o silencio di moito en silencio, que é a linguaxe dos amantes, e si o meu silencio non sacou nin unha soa palabra non sei que dicir(1)”.

O máis característico deste silencio do pasado é que é unívoco ou dun sentido único. O que está calado di unha soa cousa. Na actualidade, desde que probamos o froito do manzano da Postmodernia, facendo imposible a inocencia, o silencio encheuse de múltiples significados, máis aló do que calquera quixese advertir(2).

Isto é máis evidente cando salgue o tema do compromiso. Todos temos claro que cada un di o que di, que estamos a dicir algo sobre o tema que sexa. Acúsanos tanto como o que dicimos sen mencionar o que deixamos. Os poderes a miúdo actúan en omisión (ver, por exemplo, e entre outras cousas, a política de silencio de EiTB ao redor de Espazo Libre).

Como a natureza do silencio é polimorfa, a pregunta cantada por Laboa, “que di o que cala cando cala?”, non é suficiente. Temos que abrilo.

Dicimos todos o mesmo cando calamos? Parafraseando a Uxue Apaolaza, que (non) di cada un que está calado cando o silencio é de moitos? Quen, que centro de poder, decide de que nos estamos calando? Calamos todos igual? É posible acalar tamén en diferentes idiomas? É dicir, en todos os idiomas que sabemos non estamos a dicir o mesmo, cando decidimos dicir algo nun deles (apostar por un compromiso concreto)? Existe tamén un silencio en función do lugar, que cambia de significado? E en función do tempo? Na Sevilla do século XVI, de que se falaba non exactamente? Sobre a opresión das razas negras(3)? Do pecado inmencionable(4)? Que vou dicir mañá co que non digo hoxe?

Ninguén ten por que responderme.

* * *

(1) Consultade ao meu silencio / que falará en maior estilo. / Farto o silencio con calar responde, / que o silencio é retórica de amantes. / Porque si o meu silencio non falou / non sei dicir máis. As dúas liñas centrais son de Calderón da Barca; o resto son de Gabriel Bocángel; en total, tomadas de tres traballos diferentes.

(2) Podo aventurarme a dicir (probablemente demasiado erróneo e ambicioso; por tanto, mellor nunha nota) que a traxedia do home posmoderno (comunicativa) consiste na limitación do desexo e na infinidade de significados. Antes, a traxedia do individuo era consecuencia dun choque entre o desexo ou a vontade infinita e a materia finita. Antes, non podía dicirse. Agora xa non se pode calar.

(3) Nesa época, o 10% dos habitantes de Sevilla eran escravos ou libertos negros.

(4) A xesuíta Pedro de León, confesor do cárcere de Sevilla, supostamente coñeceu 114 casos de sodomía de primeira man.

Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora

ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.


Interésache pola canle: Iritzia
Berwick e nós

Quizá non saibas quen é Donald Berwick, ou por que o menciono no título deste artigo. O mesmo ocorre, evidentemente, coa maioría das persoas que participan no Pacto Sanitario en curso. Non saben que é o Triplo Obxectivo de Berwick, e menos aínda o Obxectivo Cuádruplo que... [+]


Servizos públicos: facilitar o paso á motosierra ou limpar o bosque?

O artigo A motosierra pode ser tentadora, escrito nos días anteriores pola avogada Larraitz Ugarte, deu moito que falar nun sector moi amplo. Expón algunhas das situacións habituais dentro da Administración pública, entre as que se atopan a falta de eficiencia, a falta de... [+]


2025-04-16 | Haritz Arabaolaza
Idioma

É importante utilizar correctamente un idioma? Até que punto é necesario dominar a gramática ou ter un amplo dicionario? Sempre escoitei a importancia da lingua, pero despois de porme a pensar, cheguei a unha conclusión. Pensar a miúdo leva iso; chegar a unhas... [+]


Lugares 'favoritos'

A outra vez fun a un sitio que non visitaba e que tanto me gustaba. Estando alí, sentín a gusto e pensei: este é o meu lugar favorito. Amuleto, amuleto, amuleto; virando a palabra no camiño de casa. Curiosamente busquei en Elhuyar e aparecía como amuleto. Pero pensei que... [+]


2025-04-16 | Rober Gutiérrez
Destrezas

Ao longo da súa traxectoria académica, adolescentes e mozas recibirán en máis dunha ocasión orientación académica e/ou profesional para aqueles estudos que lles resulten de utilidade. Hai que ofrecerlles liderado, porque adoitan estar cheos de dúbidas cada vez que teñen... [+]


2025-04-16 | Jon Alonso
Merlos brancos

Xa fai dous ou tres semanas que o lin, nunha columna de Maialen Akizu. O que Aner Peritz dixera na televisión era: “O bertsolarismo é o que me levou a non deixarme levar polos homes cis heteros, porque o bertsolarismo é o que me fixo disidente, e tamén porque o... [+]


2025-04-16 | Itxaro Borda
Irauteko

Beldur hori bada. Badirudi Donald Trump etorri dela Washingtoneko bulego borobila luzerako okupatzera. Bigarren mandatua du, baina bere hurbileko aholkulariei, ez dela txantxetan ari berretsiz gainera, Konstituzioan zenbaki bakan batzuk aldatzeko bere xede zurruna aipatzen die,... [+]


Aitonita e ortología

Ansorena´tar Joseba Eneko.

Si a calquera se lle pregunta que é orto, responderá de madrugada, quizais o mosqueteiro amigo de D´Artagnan ou o culito. Pero o prefixo orto- é correcto e utilizámolo con frecuencia: ortodoxia, ortopedia, ortodoncia... Entón (o que vén hai... [+]


2025-04-16 | Bea Salaberri
Prepararse para a guerra?

“Bolsa de resiliencia”, “manual de supervivencia”, “saco de costas de evacuación”: estes son os sons que se poden escoitar en boca das autoridades nas últimas semanas.

Entre as declaracións do mes pasado, a Unión Europea ha pedido aos cidadáns que preparen un... [+]


2025-04-16 | Karmelo Landa
Aberri Aukera

Ez da Aberri Eguna, Aberri Aukera da euskaldunok behar duguna. Urtean behin errepikatzen dira balizko alderdi zein talde abertzaleen deialdiak, data hauetan, Euskaldunon aberria Euskadi/Euskal Herria da aldarriaren inguruan. Egun bateko kontua izaten da, hala ere. Eta ez batera... [+]


Tecnoloxía
Acción ou omisión

A semana pasada hei tido un bonito encontro cun grupo de mulleres que non vía desde hai tempo e falamos sobre como facelo, ligado á tecnoloxía e aos espazos de creación.

A maior destas mulleres, a que está ao límite da xubilación, é programadora e goza programando o... [+]


2025-04-16 | Ula Iruretagoiena
Territorio e arquitectura
Vida do edificio

En varias ocasións dixéronme que o que producimos é o máis forte do traballo dos arquitectos, perpetúase. Que a perpetuidad do edificio supera a presenza temporal do ser humano e fáganos sostibles no futuro. E a diferenza do que ocorre cun libro, a materialidad engade... [+]


2025-04-16 | June Fernández
Comercio de melones
Chimamanda

Moitas feministas vascas decepcionáronse ao saber que a escritora Chimamanda Ngozi Adichie ha externalizado o embarazo, é dicir, que o seu fillo foi fecundado por unha surrogata a cambio de diñeiro.Entre outras cousas, Adichie é a autora do ensaio feminista que todos... [+]


Eguneraketa berriak daude