A Rosa, si, porque así o diciamos os de casa e os amigos. O 30 de xuño vai cumprir 29 anos de vida como consecuencia dunha infección provocada por un pelotazo lanzado a 7-8 metros polos ertzainas. Isto quedou patente na comparecencia ou sesión de traballo celebrada o 26 de xaneiro de 2023 ante a Comisión de Valoración de Vítimas da Policía. Desde entón transcorreron anos e seis meses sen noticias por parte do órgano xestor “Dirección de Dereitos Humanos, Vítimas e Diversidade”. Por parte dun órgano destas características podíase esperar unha nova empatía e actitude de proximidade cara ás vítimas.
Durante estes 29 anos enfrontámonos á morte de Rosi, porque a vida avanza, pero como facer fronte á mentira que se construíu naquel momento, á mentira de que a morte de Rosi foi natural, da nosa esposa, nai, familiar, amiga? E desde entón esa é a verdade oficial. Isto prodúcenos decepción, sensación de inxustiza e dor insalvable. Até cando? Estamos condenados a iso para sempre? Xustiza non merecemos resposta (?) Desde o departamento? Non hai xustiza para algúns tipos de vítimas?
Explicemos os feitos do último ano e medio en torno ao caso:
- No verán de 2022 chamamos ao Departamento de Dereitos Humanos e escribimos un e-mail indicando que Xabier (viúva de Rosi) levaba anos en auxe e que non estaba ben en saúde, e que lle preocupaba e facíalle sufrir enormemente que a morte da súa muller aínda non estaba resolta. Como consecuencia das relacións mantidas durante o outono, vinculámonos á Comisión de Valoración para xaneiro de 2023.
- 26 de xaneiro de 2023. Reunión coa Comisión de Valoración de Vítimas da Policía no Hotel Arantzazu.
Transcorreron anos e seis meses sen noticias por parte do órgano xestor “Dirección de Dereitos Humanos, Vítimas e Diversidade”. Por parte dun órgano destas características podíase esperar unha nova empatía e actitude de proximidade cara ás vítimas
En primeiro lugar, o seu marido e as súas fillas explicaron os sucesos daquel fatídico día con longa, precisión e datos. A situación actual, o pelotazo lanzado polos ertzainas, a súa posición no solo de Rosi… E a evolución dos próximos días ata que a infección lle causou a morte. Todo iso con todo o respecto e a empatía e proximidade cara a eles ante os membros da comisión.
Posteriormente, en resposta ás preguntas do forense Paco Etxeberria, o médico nefrólogo que facía o seguimento de Rosi, explicou nunha linguaxe especializada, con frecuencia, as causas da morte, utilizando instrucións máis comúns, de maneira que todos entendamos ben. Non deixaron físgoas para a dúbida. A morte foi consecuencia dunha infección provocada pola pilotaxe. Nin sequera os forenses que forman parte da Comisión fixeron preguntas dubidosas.
Saímos moi a gusto da sesión. Foi duro, axitounos o interior, reabríronse as feridas sen curar, pero ao mesmo tempo o intento foi tanxible e curativo. Por unha vez fomos escoitados con respecto, atención e empatía. Todos tiñamos unha sensación de que o tema estaba ben canalizado.
- Nun prazo de dous ou tres meses, os membros da comisión dixeron que tomarían a súa decisión e trasladaríana ao Departamento de Xustiza, desde onde se nos comunicaría algo. Para tomarse tranquilo, os recursos non eran abundantes e necesitábase tempo.
O 29 de marzo, Xabier recibiu un e-mail indicando que nuns días recibiría na súa dirección de correos a resolución do expediente. Nome do expediente: Quinta-mente: Rosa Zarra Marin. Número xxxxx.
Até hoxe. Todo un ano divertido e sen noticias.
- En xullo de 2023 chamamos a Vitoria-Gasteiz para ver que pasaba. Que o tema era difícil e estábase alargando, pero que no outono nos ían a dicir algo. Nada. No outono presentáronse as primeiras 66 vítimas admitidas no acto celebrado no Kursaal. Alí non estaba Rosi.
- No Festival de Cine e Dereitos Humanos, celebrado o 13 de abril de 2024, proxectouse a película "Os dous pastores da violencia", gañadora do Premio do Espectador. A película concluíu cunha entrevista na que participaron os directores da película, Tamara Muruetagoiena, filla de Esteban Muruetagoiena, falecida por torturas, e a presidenta da Comisión de Valoración. Cando ao final se abriu o espazo de participación aos espectadores, explicamos a nosa situación, que pasara o ano desde que nos reunimos coa comisión e que non tiñamos ningunha noticia. O presidente da comisión dixo que non podía dar ningunha explicación, moi lóxica, e que se porían en contacto connosco. Un empregado público que traballa no Departamento de Dereitos Humanos achegounos á saída e prometeunos que se porían en contacto inmediatamente. Até hoxe. Silencio, a resposta que recibimos.
Ante iso, nós seguiremos lembrando a Rose con agarimo, agarimo e tenrura. E ante feitos e mentira (verdade oficial) que nos impiden curar feridas, seguiremos reclamando recoñecemento, xustiza e reparación. O próximo día 30 de xuño ás 12:30 horas realizarase unha sinxela homenaxe en Donostia, Amase.
Tamara ensinounos que non hai que resignarse e que a procura da verdade e da xustiza en si é curativa. Porque cada ano se nos abren feridas e renóvase a dor, o día dos aniversarios de Rosi, o aniversario da morte, ou cando calquera pode perder o ollo cun pelotazo, ou cando hai pouco unha muller que ía ver o fútbol a Anoeta estivo a piques de morrer…
Recibiremos boas noticias antes do 30 de xuño? Polo menos algunha novidade. Ao ano seguinte, en 2025, cumprirase o 30 aniversario. Hai boas noticias para entón? Ou imos seguir igual, novos vellos?
Xabier Irazusta, viúvo
Idoia, Amaia, Xabier, Gorka, Asier e Maider, fillos
Dani Goñi, en representación do resto de familiares
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Ez dakit nondik hasi, egia esan. Ordezkoa naizen heinean –irakaskuntzan ikasturte gutxi batzuk daramatzat lanean– eskola ugari ezagutu ditut Nafarroa, Bizkai eta Araban zehar. Lankide izan ditudan irakasleekin euskal eskolak dituen gabezien inguruan hitz egiten... [+]
Alberto Martinez Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak argi dio: ez ditu mediku euskaldunak aurkitzen, eta euskarazko osasun arreta ezin da bermatu mediku egoiliar (formazioan dauden espezialista) gehienak kanpotarrak direlako. Mediku euskaldunak bilatzea perretxikotan joatea... [+]
“Gogo eta gorputzaren zilbor-hesteak: bi kate. Bi kate, biak ebaki beharrezkoak: bat gorputzaren bizitzeko, bestea gogoaren askatzeko”. Hala dio Mikel Laboaren kantak; hala izan da belaunaldiz belaunaldi, egun arte.
Gogoan dut nire gurasoak askotan joaten zirela... [+]
Otsailean bost urte bete dira Iruña-Veleiako epaiketatik, baina oraindik hainbat pasarte ezezagunak dira.
11 urteko gurutze-bidea. Arabako Foru Aldundiak (AFA) kereila jarri zuenetik epaiketa burutzera 11 urte luze pasa ziren. Luzatzen den justizia ez dela justizia, dio... [+]
MAITE: (biharko eguna antolatzen bere buruaren baitan) Jaiki, gosaldu, bazkaria prestatu, arropa garbitu, etxea garbitu, gizon hori jaiki, seme-alabak jaiki, hiru horien gosaria prestatu, haiek agurtu, erosketak egin, lanera joan, seme-alabak eskolatik jaso, merienda eman,... [+]
Matxismoa normalizatzen ari da, eskuin muturreko alderdien nahiz sare sozialetako pertsonaien eskutik, ideia matxistak zabaltzen eta egonkortzen ari baitira gizarte osoan. Egoera larria da, eta are larriagoa izan daiteke, ideia zein jarrera matxistei eta erreakzionarioei ateak... [+]
“Kasu, ez gitxu lo!”. Gure denbora eta manerekin baina heldu gira.
Azaroaren 25ean Baionako elgarretaratzera joan ez joan eta autoak nola partekatu pentsatzetik (joan-jina bi oren), bat-batean Lartzabalen elgarretaratze bat antolatu genuen, eta 47 emazte bildu!... [+]
Nahiz eta Nazio Batuen Erakundeak (NBE) 1977an nazioarteko egun bat bezala deklaratu zuen eta haren jatorriaren hipotesi ezberdinak diren, Martxoaren 8aren iturria berez emazte langileen mugimenduari lotua da.
Martxoaren 8a hurbiltzen ari zaigu, eta urtero bezala, instituzioek haien diskurtsoak berdintasun politika eta feminismoz josten dituzte, eta enpresek borroka egun hau “emazteen egunera” murrizten dute, emakumeei bideratutako merkatu estereotipatu oso bati bidea... [+]
Sare Herritarrak antolatuta, pasa den urtarrilaren 11n Bilboko kaleak bete zituen manifestazio jendetsuaren ondoren, berriz sortu da eztabaida, euskal presoei salbuespen legeriarik aplikatzen ote zaion. Gure iritzia azaltzen saiatuko gara.
Espetxe politikan aldaketa nabarmena... [+]
Duela gutxi think tank izateko jaioa omen den Zedarriak bere 6. txostena aurkeztu zuen. Beren web orrialdean azaltzen dutenaren arabera, zedarriak ebidentea ez den bidea topatzeko erreferentziak dira. Hots, hiru probintzietako jendarteari bidea markatzeko ekimena. Agerraldi... [+]
Chegou o momento de matricularse nos centros educativos para o curso 2025-26 na CAV, e en moitos fogares o máis pequeno dará un novo paso en setembro, é dicir, escolarizar. Desde Euskal Eskola Publikoa Harro Topagunea apostamos firmemente pola escola pública e queremos... [+]
Desde a aprobación da nova Lei de Educación para Álava, Bizkaia e Gipuzkoa, estamos a escoitar e lendo unha e outra vez que a educación vai ser gratuíta. Escoitamos aos diferentes axentes, tamén ao Departamento de Educación, e nas entrevistas que ofrecemos aos medios de... [+]
A principios de mes, EH Bildu levou a cabo o seu III. Congreso en Pamplona. Trátase, segundo dixo, dun "congreso ordinario" que serve para sacar "conclusións extraordinarias" ou polo menos así o recolleron no relatorio Zutun, aprobada por unanimidade pola militancia proposta pola... [+]
O 3 de febreiro comezou o período de prematrícula dos nosos nenos e mozos nas escolas, e como todos os anos queremos lembrarvos por que non parécenos boa idea matricular en relixión. O ano pasado terminabamos o artigo dicindo que “a moitos este escrito resultaravos... [+]