"Hai sitio para todo o mundo en eúscaro", exclamou a escritora Garazi Arrula ao final da Korrika, na carreira polo eúscaro, que concluíu hai tres semanas en Baiona. Con todo, no curso 2024-2025 non se ouvirá "ola", "bos días" e "boas tardes" nas aulas das Escolas Oficiais de Idiomas de Alacante, Valencia e Castelló (EOI), xa que a Consellería de Educación de Valencia, dependente do PP, enviou aos centros un documento no que se indica que só se poderá estudar euskera online. A CAV está inmersa nunha campaña electoral na que o candidato popular Javier de Andrés manifestou a súa vontade de eliminar o perfil lingüístico na Administración.
En nove das dezaseis linguas que se imparten actualmente na EOI de Valencia existen restricións: árabe, castelán para estranxeiros, euskera, finés, francés, grego, holandés, polaco e portugués. Algúns dos recortes máis graves producíronse en árabe (de dezaseis a oito) e en español (de 23 a quince).
Pero o eúscaro é o máis prexudicado, xa que pasou de catorce a catro grupos e pérdese a presenza, polo que só se poderá estudar na modalidade online, e pasou de catro profesores a un. Esta profesora, Izaskun Kortazar, con praza en Alacante, é a que traballa, e agora terá que ir a Valencia a impartir clases telemáticas. Descoñécese o nivel a ofertar, actualmente ofrécese a posibilidade no tramo A1 a B2.
Comezaron a impartir eúscaro na EOI de Saïdia, en Valencia, en 2015. Fíxoo cando chegou ao poder do Goberno valenciano Botànic (PSOE e Compromis), coa vontade expresa de Rubén Trenzano, director de Política Lingüística da entón coalición valenciana. Posteriormente, o ensino estendeuse a Alacante e Castelló. O lingüista Garikoitz Knörr leva impartindo clases de eúscaro en Valencia até agora e expresou a súa sorpresa pola decisión que coñeceron a través dunha folla Excel, coñecida como "forecast", ao ver os grupos do curso que vén. Así mesmo, manifesta a súa preocupación "polos profesores afectados e por todos os alumnos que non poden seguir estudando".
Non se coñecen as razóns para tomar unha decisión que afecte a catro profesores e 120 alumnos. A Consellería de Educación, consultada polO Salto, non facilitou información até a data. Knör di que "non hai ningún documento adicional" que diga que se perdeu o eúscaro na EOI de Valencia. Pola súa banda, Kortazar sinalou que a noticia chegou no día festivo alacantino de Santa Face, "sen ningún preaviso, de súpeto e por sorpresa".
O profesor de eúscaro de Alacante ve o ensino exclusivo virtual como unha forma "activa" de eliminar a lingua na EOI, xa que "é difícil que os alumnos se manteñan así": "A pesar da dificultade da vida, as relacións sociais que realizan son a razón de seguir a moitas persoas. Ademais, en clase hai unha explicación para dentro, podes apuntarche no caderno, hai un factor humano... online non é o mesmo ".
Montserrat Ferrer estuda eúscaro en Castelló e tampouco lle gusta a decisión da Consellería. Sabe de que fala: está xubilado, pero no instituto foi catedrático de Valencia e pasou 40 anos ensinando didáctica da lingua na Universidade Jaume I de Castelló. "Aprender online é a enfermidade máis pequena cando non é posible, pero o resultado non é o mesmo. Aprender un idioma non é só aprender as estruturas de forma mecánica, senón saber utilizalas e corrixir erros. Dentro dunha clase crear unha dinámica entre profesores e alumnos, que anima, que sente empatía, que interactúa verbalmente de forma colaborativa... ou se fai presencial ou é imposible. De feito, cando na pandemia todo facíase online, influíu moito no rendemento".
Outro tema importante neste sentido é o perfil de idade avanzada de moitos alumnos, xa que a modalidade telemática pode excluír da aprendizaxe. "Moitos xa dixeron que non van seguir", di Cortazar. Un deles é Pep Olmos, alumno valenciano de 62 anos. Está xubilado de antemán e está a aprender eúscaro "porque a lingua é minoritaria e está en perigo, como a valenciana": "Si pon online eu déixoa. Cheguei tarde á informática, non teño facilidades. Ademais, na pandemia tivemos estas clases e foi un desastre, nas conexións perdíase moito tempo, si non se ouvía, si non se vía a pantalla… Así se carga o idioma directamente, como se está facendo co valenciano".
Un alumno de Castelló, Óscar Aymerich de 66 anos, está a pensar ou non en serio: "Aprendo porque estou xubilado e quería facer algunha actividade. Ademais, teño un fillo en Euskal Herria e gústame a lingua, estou moi contento". Con todo, ensinar online parécelle un "disparate": "Penso si continuar ou non, pero vexo difícil. Eu quero que siga sendo presencial ".
O catedrático Montserrat Ferrer aprende eúscaro "pola conciencia política", porque lle daba "vergoña" saber inglés, italiano, francés e portugués e "non saber como funciona" esa lingua de estado. "Creo que necesitamos coñecer as linguas e as culturas que existen no Estado español. Parece que se lles esqueceu o que di a Constitución española: a riqueza das modalidades lingüísticas en España é un patrimonio cultural que debe ser obxecto de especial respecto e protección".
A profesora Izaskun Kortazar coincide en que "non poden repetir o bonito que é España multicultural e plurilingüe, e na práctica todo o contrario. O eúscaro ten entre 7.000 e 30.000 anos, naceu antes que España e Europa. Debemos empezar a diferenciar as linguas das ideas políticas que cada unha ten. Pasei máis anos ensinando en castelán que en eúscaro. As linguas non compiten entre si, non son inimigos, canto máis se saiba mellor. Non coñezo a ninguén que se arrepentiu de aprender unha lingua ".
Por outra banda, Ferrer opina que en lugar de dicir "como prexudica os perfís lingüísticos ás persoas de fóra", deberían "facilitar a aprendizaxe de linguas doutros territorios". Neste sentido, insta o Goberno Vasco e ao Goberno valenciano a que cheguen a acordos para que continúen dando clases de eúscaro en Valencia.
O mércores 17 de abril convocouse unha concentración de 13:30 a 15:00 na porta da Consellería de Educación en Valencia. Reivindicarán contra os recortes en todas as linguas e niveis da EOI de Valencia. Garikoitz Knörr valora positivamente o "sentimento de solidariedade de todos os profesores e departamentos coas linguas máis desfavorecidas".
Xabier Zabaltza Perez-Nievas historialaria, idazlea eta EHUko irakasleak 'Euskal Herria heterodoxiatik' izeneko liburua plazaratu berri du. Bertan dio Euskal Herria ezinbestean euskara eta euskal kulturaren bidez eraiki behar dela eta horretarako funtsezkoa dela euskara... [+]
As esixencias de eúscaro de Osakidetza son abusivas. Sen dúbida. Estamos a colocar e mobilizando aos profesionais sanitarios nesta liña. Sen estar en contra do eúscaro, con poucas intencións de aprender e moito menos de utilizar.
A nova plataforma de referencia é “Unidas... [+]
Pello Salaburu puña en valor nas redes sociais que dentro de quince anos o peso da poboación inmigrante en Bizkaia multiplicaríase até chegar ao 22% do total da poboación, o que “constitúe en realidade a ameaza do eúscaro”. Naturalmente, tirados desta maneira, sen... [+]
"Euskara eta euskal literatura, programaketatik ikasgelara" jardunaldian parte hartu zuen Katixa Dolhare Zaldunbidek. Seaskak eta UEUk antolatu Udako Ikastaroen barne. Bere problematikak horiek ziren: Zer leku du literaturak hezkuntza programetan eta nola landu euskal... [+]
Dous días despois, a onda publicitaria anunciadora do Ironman de Vitoria dicía: “Anything is possible”. Tiña unha cita cun amigo na Praza Nova de Vitoria-Gasteiz e, no camiño, vin outros carteis, soportes publicitarios e carpas. Algúns en inglés (“Finish Line”, ... [+]
Iñaki Iurrebaso soziolinguistak euskararen egungo egoeraren argazkia egin du Baionan iragan zen Hizkuntz politikari buruzko ikastaroan, muga-gaindiko ikastaroen kari.
A portavoz do novo Goberno Vasco, María Ubarretxena, concedeu a primeira entrevista a Euskadi Irratia. Durante a conversación referiuse ás súas intencións, ás súas propostas xerais, inevitablemente, porque o goberno estaba en marcha. O ton entre o xornalista e o portavoz... [+]