Acabamos de embotellar a sidra. Este ano antes que nunca. Un verán cálido e seco trouxo a mazá antes, e o outono pasou pola calor. Este ano temos a sidra en botella cinco semanas antes, a de barrikote, a de barrica, a de buco e a de barrica. Somos dos que pensamos que a sidra é de botella, e coidamos moito de embotellar. Debe afinar a botella e formar un punto de faísca e non tomar o camiño de vida.
O feito de que os traballos se realicen un mes antes deberíanos pór en marcha. As plantas bailan a ritmos naturais. Os ritmos e dimensións do sol, da terra, da lúa e do cosmos non cambian; o día interrómpese e prolóngase, como cada ano chega o inverno esta semana. Como en todos os solsticios de inverno, o día empezará a alargarse, e en marzo o día e a noite terán doce horas cada un. Pero a pregunta é, que inverno virá? Quente? Frío? E así con todas as épocas e épocas que volvan de aquí. Que nos vén? En época de descanso invernal, non, si, o tema a debate...
Mentres tanto, é necesario manter o ritmo da cultura da nosa contorna e non deixar as obras no solo. Estes son os principais traballos desta época. Imos!
Si tes invernadoiro, espiévalo en días claros, expulsa a humidade o máximo posible; si non, o xeo mergullarase perfectamente. Despois quéntase.
En ausencia de invernadoiros, protexa as plantas frías que habitan en macetas. Levar a algún lugar resgardado con gretas, geranios, etc., a algún portal, refuxio ou similar, para evitar que as xeadas as atrapen. Si este lugar tamén é frío, quenta a contorna: ponde herba madura, hojarasca, fresno curado ou similar ao redor e encima da maceta. Recoller as plantas e cubrilas sen afogalas.
Si viven plantados no solo, facede os bordos ao redor e envolvelos e cubrilos de forma que a planta estea deliciosa; facer unha tapa para quitar o xeo, sempre sen afogar.
Plantar na horta e no campo as hortalizas para o fresco (Allium sativum), as cebolletas (Allium cepa var. cepa), verdura para primavera (Brassica oleracea) e fresa (Fragaria vesca). Sementar os cultivos, así como a faba grande e a faba pequena (Vicia faba), o guisante (Pisum sativum) e o allo porro de primavera (Allium porrum). Tapade os que queiramos facer máis doces blanqueando: cardo (Cynara cardunculus), endibia e escarola (Cichorum endivia).
Recolle as follas para os fosos ou para facer os fondos das plantas.
Esta é a mellor época para plantar árbores froiteiras, árbores e arbustos. Da mesma maneira, agora é o momento de tirar a maioría dos troncos de leña de lume ou de madeira material.
Na época máis fría do ano, na que menos suor hai nas plantas, móveche e quenta. Despois agradeceralo. Daquela a calor.
Udaberrian orain dela egun gutxi sartu gara eta intxaurrondoa dut maisu. Lasai sentitzen dut, konfiantzaz, bere prozesuan, ziklo berria hasten. Plan eta ohitura berriak hartu ditut apirilean, sasoitu naiz, bizitzan proiektu berriei heltzeko konfiantzaz, indarrez, sormen eta... [+]
Ohe beroan edo hotzean egiten da hobeto lo? Nik zalantzarik ez daukat: hotzean. Landare jaioberriek bero punttu bat nahiago dute, ordea. Udaberriko ekinozio garai hau aproposa da udako eta udazkeneko mokadu goxoak emango dizkiguten landareen haziak ereiteko.
Duela lau urte abiatu zuten Azpeitian Enkarguk proiektua, Udalaren, Urkome Landa Garapen Elkartearen eta Azpeitiako eta Gipuzkoako merkatari txikien elkarteen artean. “Orain proiektua bigarren fasera eraman dugu, eta Azkoitian sortu dugu antzeko egitasmoa, bere izenarekin:... [+]
Itsasoan badira landareen itxura izan arren animalia harrapari diren izaki eder batzuk: anemonak. Kantauri itsasoan hainbat anemona espezie ditugun arren, bada bat, guztien artean bereziki erraz atzemateko aukera eskaintzen diguna: itsas-tomatea.
Aurten "Israel Premier Tech" txirrindularitza talde israeldarra ez da Lizarraldeko Miguel Indurain Sari Nagusia lasterketara etorriko. Berri ona da hori Palestinaren askapenaren alde gaudenontzat eta munstro sionistarekin harreman oro etetea nahi dugunontzat, izan... [+]
Sare sozialen kontra hitz egitea ondo dago, beno, nire inguruan ondo ikusia bezala dago sare sozialek dakartzaten kalteez eta txarkeriez aritzea; progre gelditzen da bat horrela jardunda, baina gaur alde hitz egin nahi dut. Ez ni optimista digitala nauzuelako, baizik eta sare... [+]
Bada Borda bat ilargian. Bai, bai, Borda izeneko krater bat badu ilargiak; talka krater edo astroblema bat da, ilargiaren ageriko aldean dago eta bere koordenadak 25º12’S 46º31’E dira; inguruan 11 krater satelite ditu. Akizen jaiotako Jean Charles Borda de... [+]
Donostiako Amara auzoko Izko ileapaindegi ekologikoak 40 urte bete berri ditu. Familia-enpresa txikia da, eta hasieratik izan zuten sortzaileek ile-apainketan erabiltzen ziren produktuekiko kezka. “Erabiltzaileen azalarentzat oso bortzitzak dira produktu gehienak, baina... [+]
Ugaztunei eskainitako azken artikuluaren amaierako hitzak hurrengo animalia aurkezteko aitzakia paregabea dira. Bertan esaten genuen muturluzeak erreka “garbi eta txukunak” behar dituela, kutsadurarik gabeak baina elementu natural anitzekin. Animalia txiki horren... [+]
Mila milioika mintzo dira agintariak. CO2 isurketak konpentsatzeko neurri eraginkor gisa aurkeztuta, zuhaitz landaketei buruzko zifra alimaleak entzuten dira azken urteetan. Trantsiziorako bide interesgarria izan zitekeen, orain arteko oihanak zainduta eta bioaniztasuna... [+]
Kutsatzaile kimiko toxikoak hauteman dituzte Iratiko oihaneko liken eta goroldioetan. Ikerketan ondorioztatu dute kutsatzaile horietako batzuk inguruko hiriguneetatik iristen direla, beste batzuk nekazaritzan egiten diren erreketetatik, eta, azkenik, beste batzuk duela zenbait... [+]
Ubidekoak (Bizkaia) dira Imanol Iturriotz eta Aritz Bengoa gazteak. “Lagunak gara txikitatik, eta beti izan dugu buruan abeltzaintza proiektu bat martxan jartzeko ideia”, azaldu du Iturriotzek. Nekazaritzari lotutako ikasketak izan ez arren, baserri munduarekin eta... [+]
Antxoa, bokarta edo albokartia, gure arrain komertzialen artean txikiena, euskal kostaldera hurbildu da.
Magnoliak eleganteak dira. Dotoreak. Anddereak. Pontxoak. Apainak. Pimentak. Gurbilak. Ponposak, ponpoxearrenak. Ortiroak. Ia-ia fazazkoak, kriket eta kraket. Ez naiz harritzen, beren loraldien azpian lurrarekin urtzerainoko handitasunaren menpeko sentitzen naiz urtero.
Gaur abiatu da Bizi Baratzea Orrian kide egiteko kanpaina. Urtaro bakoitzean kaleratuko den aldizkari berezi honek Lurrari buruzko jakintza praktikoa eta gaurkotasuneko gaiak jorratuko ditu, formato oso berezian: poster handi bat izango du ardatz eta tolestu ahala beste... [+]