A tempada do txotx comezou e a cidadanía comezou con ilusión a probar a colleita criada nas adegas das sidrerías. Non podemos faltar ao ritual anual, a esta forma de impulsar e vivir a cultura vasca. Pero toda tradición, voluntaria ou non, cambia e a esencia do costume se difumina a miúdo, como a visión dos sidreros se difumina trágicamente. Como se transmitiu a tempada do txotx ás novas xeracións? Como entenden os actuais sidreros, ou simplemente parranderos, a cita de sidrería?
“De xaneiro a abril, todos os fins de semana, as rúas do pobo énchense de persoas de todas as idades que queren gozar desta experiencia”. Así o describe a web do Concello de Hernani. Con todo, máis que encher as rúas, nos últimos anos as rúas desbórdanse e parece que os espazos públicos de Astigarraga e Hernani están reservados para sidreros durante unhas catorce semanas consecutivas. É fácil dicilo: case catro meses de festa ininterrompida e xigante, á conta de xente bébedo que non quere límites.
Moitos astigartarras e hernaniarras tamén queren festa e gústalles a cultura da sidra, pero no seu pobo négaselles a facelo. “Os sábados pola tarde moitos veciños dos nosos pobos senten desprazados do seu lugar de residencia”, confirmaron os representantes municipais de Astigarraga e Hernani na presentación da campaña Hartu ardura, advertindo de que a multitude xera “problemas de convivencia”. Os dous concellos recoñeceron que a tempada do txotx foise das mans e solicitaron á Deputación Foral de Gipuzkoa e ao Goberno Vasco unha reunión para axudar a xestionar a situación no inicio do período 2024. Pero ten volta atrás o que se converteu nunha tempada de abusos?
É evidente que os pobos non están dispostos a recibir cada semana miles de turistas de sidra. Autobuses en bandos, berros e ruídos día e noite, en todos os recunchos e medio dos ouriños, na metade da praza do que non comeu e bebido con moderación na sidrería, rotos de coches aparcados.. e o máis grave: todo tipo de agresións. As rúas e bares cheos de sidreros non son seguros nin para as mulleres, nin para as persoas da comunidade LGTB, nin para as persoas racializadas, nin para ningunha parte das minorías. Non é sidra, es ti. Os concellos queren evitar os ataques mediante a campaña de concienciación. Pero inflúen os carteis e anuncios anuais nos agresores co alcol e outras drogas?
A cultura das sidrerías foi un orgullo que se impulsou desde hai anos, e foi unha delicia para atraer a turistas locais e foráneos. O problema é que non se tomaron medidas para facer sostible ese turismo, si é posible. Agora que a situación está fóra de control, é difícil que os sidreros que veñen beber litros atrásense. Como delimitar o que é unha actividade económica importante para o pobo? Quen debe pór os instrumentos para sanear o embriaguismo?
Hernaniarra naiz. Sagardozalea. Eskubaloira jokatu dudan hogei urteetan ezagutu ditudan emakume gehienek, nazioarte mailan jokatutako kirolari handiak barne, nik bezain beste gozatzen zuten sagardotegian garaipenak ospatzen genituenean, edo talde sentimendua kupel artean... [+]
Eguerdiko 13:00etan emango dio hasiera, proiektu solidarioak, 2018ko sagardotegi garaiari. Aurretik, trikitilariak eta Kalez Kale Kantariko kideak ibiliko dira herriko kaleetan, eta kirikoketa erakustaldia egingo dute Plazan. Irekieraren ondoren, bazkaria egingo dute Goiko... [+]
Ekainaren 17an egin zuten Sagarno Eguna Hendaian. Duela hogei urte inguru hasi ziren egun hori ospatzen, baina urte pare bateko deskantsuaren ondoren, iaz berreskuratu zuen ekimena Baleak elkarteak.
Aurtengo festan egon da nobedaderik: Zazpi herrialdeetako Sagarno Eguna izan... [+]
Larunbat honetan sagardo eguna eginen dute Hendaian. Duela hogei urte inguru hasi ziren egun hori ospatzen, baina urte pare bateko deskantsua eta gero, iaz berreskuratu zuen ekimena Balea elkarteak.
Egunotan ikusgai dago Sagardoaren ibaiak, bizitza iturri erakusketa Hernanin. Urumea eta Oria iraganean burdinari, ontzigintzari eta merkataritzari loturiko ibaiak izan zirela ikus dezakegu haren bidez.
Martxoaren 14an beltzez jantzitako emakumeek hartuko dituzte Hernaniko kaleak. Ekintza honek sagardotegi boladan ugari izaten diren eraso sexisten aurkako mezua zabaldu eta autodefentsa feministaz erantzuteko deia egingo du.
Zuberoa, Nafarroa eta Lapurdiko sagargilez osatutako Eztigar kooperatiba bere egoitza zabaltzen ari da Donaixti-Oztibarren, sagardoaren kultura Iparraldean ere indartzen ari den seinale.
Txotx denboraldia abiatu berri dela aitzakia hartuta, Astigarragako Petritegi eta Lizeaga sagardotegiek martxan jarri duten ekimena ekarri dugu orriotara: hainbat mende egin dute atzera, sagardoak historian izan duen lekua ezagutarazteko.