Ademais, un sistema sectario que caracterizaba á comunidade de identidade irlandesa, así como aos que non pertencían á tradición irlandesa ou á tradición unionista, que lles conducía a ser cidadáns de segunda clase. Toda esta discriminación estaba amparada polo Estado nas adxudicacións de vivenda pública, na procura de emprego e nos votos.
A inxustiza e a represión unionista, o Estado nórdico unilateral, eran o resultado do colonialismo británico e da división irlandesa.
A negación dos dereitos fundamentais no norte, como os dereitos civís, democráticos e humanos, tivo como consecuencia o conflito político que se prolongou desde 1969 até 1997. Pola contra, o Acordo de Venres Santo debuxou en 1998 a liña entre o conflito e os cambios democráticos e o goberno compartido que duraban décadas. O Acordo de Venres Santo converteuse na arquitectura democrática do proceso de paz en Irlanda. Creou unha contorna de principios, valores e normas que permitise transformacións e cambios no norte de Irlanda.
Proba deste cambio é, por exemplo, a extinción do unionismo maioritario no norte desde 2017, en beneficio de Sinn Fein e outros aspectos progresistas. A paisaxe política ha cambiada dramaticamente polo impasse que rodea o Brexit, a pandemia e o Protocolo (onde situar a fronteira da UE co Reino Unido en Irlanda). A política estivo en constante transformación no norte.
Xa son meses, desde que Sinn Fein anunciou que as eleccións do 5 de maio serían as máis importantes dunha xeración. E así foi. Non hai dúas eleccións similares, pero nun primeiro momento chamoume a atención a similitude que existía entre estas eleccións actuais e os xenerais de 2017 debido á implicación política dos electores. Como puiden sentir na demarcación na que me presentei como candidato, a xente quería falar do encarecemento da vida, do estado dos nosos servizos sanitarios, ou dos investimentos económicos destinadas aos servizos públicos.
Falei de que a xente, incluídas as de orixe unionista, dicía que o DUP (Partido Democrático Unionista) tiña institucións públicas e a propia sociedade. Estaban enfadados e frustrados pola enorme dor que o DUP fixo ao poder compartido, despois de que o primeiro ministro (DUP) dimitise baixo a escusa do Protocolo.
Os votantes tamén estaban enfadados polos comentarios realizados polo DUP e os políticos unionistas durante a campaña electoral. Para eles, a toma de posesión dunha persoa que podería ser o primeiro ministro de todos podería ser bloqueada por ser republicana. Porque nestas eleccións estivo moi presente o antigo sectarismo unionista, sinónimo de “un estado unionista do norte”.
A pesar de que todos estes acontecementos afectaron as eleccións, 250.000 persoas votaron unha mensaxe positiva e progresista de Sinn Fein, que provocou un cambio real xuntos. Outros aspectos progresistas foron tamén premiados cos mandatos a favor do cambio. Sen dúbida, as eleccións do 5 de maio foron as máis importantes de toda unha xeración, converténdose nun punto de inflexión.
O Brexit cambiouno todo, e esta vez, unha vez máis, a paisaxe política e social cambiou. Agora pode haber un primeiro ministro que sexa de todos por primeira vez en 101 anos, e ademais existe o potencial de crear un poder compartido máis axeitado.
Con todo, esta axenda positiva está a ameazar directamente ao partido DUP, que se nega a restaurar o poder compartido e as institucións políticas sur-norte. E é aínda máis grave que isto suceda agora, cando hai unha crise que están a sufrir as familias de ambas as partes como consecuencia do encarecemento dunha vida sen precedentes; cando no norte o servizo social e o servizo sanitario son consumidos por unha crise sistémica.
Toda a base do poder compartido vese ameazada polas tácticas do DUP e dos touros, especialmente polas alianzas tóxicas entre o secretario de relacións exteriores dos touros, o Grupo de Investigacións Económicas ERG e o DUP. O acordo internacional e a legalidade internacional, o Acordo de Venres Santo e o Protocolo, están directamente afectados. Están en silencio coa intención de disolver o Acordo de Venres Santo, así como o propio Protocolo, imaxinando unha falsa guerra contra a UE.
A administración taurina actual non ten ningún interese en investir ou manter vínculos co proceso de paz en Irlanda. Aos gatos gordos de Whitehall non lles importa ninguén do norte. E mentres tanto, a actual dirección do DUP escápase de adaptarse ao novo escenario político. Queren xogar cos tratados internacionais e coa legalidade internacional, pensando que, nun contexto de retos políticos máis importantes, a trituración do Acordo de Venres Santo e o uso do veto unionista para evitar o poder compartido non serán problemas nin en casa nin fóra del. Por tanto, hai que actuar con urxencia.
Non se lles pode permitir menosprezar a vontade democrática da sociedade, nin perder o respecto ao mandato maioritario dos parlamentarios.
A UE e a administración estadounidense deben manterse ergueitos, apoiando o Acordo de Venres Santo e defendendo a prioridade dos tratados internacionais e a lexislación internacional. En consecuencia, deberían rexeitar as novas negociacións do Protocolo e do Acordo de Venres Santo, que son necesarias e pendentes.
Cando di que hai que reequilibrar o acordo, o Goberno británico está a impulsar unha axenda contra o Acordo de Venres Santo, utilizando unha retórica a favor do acordo. O que necesita o Acordo de Venres Santo é o seu implementación completa.
O Goberno irlandés debe manterse firme e mostrar unha posición claramente contraria á posición devastadora tanto do DUP como dos touros. E a amarga unidade da sociedade do norte debe ser escoitada con forza. Cando os cinceiros foron claros, estamos ante unha opción difícil, ou aceptamos a chantaxe e volvemos ao pasado ou nos levantamos a favor da democracia.
Só nos queda unha oportunidade, porque a democracia ten que vencer.
(Deklan Kearney é portavoz de Sinn Fein. O artigo foi traducido por Igor Letona e o orixinal foi publicado pola revista 'An Phoblcht')
O Tratado de Venres Santo de Irlanda do Norte, que se converteu nun referente mundial na resolución de conflitos armados, cumpriu un cuarto de século. O acordo de 1998 tiña como obxectivo principal pór fin á violencia. A violencia reduciuse enormemente, pero non desaparece... [+]
Belfasteko alkatea da iragan ekainaren 3tik. Sinn Feineko alkatea. Ez da alderdi horretako lehena baina, alderdi unionisten hainbeste urtetako nagusitasunaren ondoren, oraindik ere berezia egiten da. Datorren urteko ekainera arte izango da alkate. Bere leloa:... [+]
Ipar Irlandako Fiskaltzak iragarri duenez, froga faltagatik ez dituzte prozesatuko ustez hamahiru lagunen hilketan parte hartu zuten soldaduak. Familiek etsigarritzat jo dute erabakia.
Hizkuntza Gutxituen Europako Gutuna sinatu badu ere, Erresuma Batuak ez ditu bete itunak ezartzen dizkion betebeharrak. Kornubiera, Irlandako gaelera eta Ulsterko eskoziera dira kaltetuak, Europako Kontseiluak argitaratutako txostenaren arabera.
Europako Batasuna 1993an sortu zenetik kide berriak gehitu dira bata bestearen atzetik. Joan den ostiralera arte 28 estatuk osatu dute makro-egitura politiko eta ekonomiko hori. Izan ere, urtarrilaren 31 historiara pasako da, EBk izan duen lehen zatiketaren eguna izan delako... [+]