Todos coñecemos os seus rañaceos, nos nosos pobos tamén temos casas longas de 10 a 20 plantas. Nalgúns lugares do mundo tamén hai plantas con máis de 100 plantas. Si estas vivendas ou estas oficinas teñen tantos pés cara ao ceo, tamén por baixo da superficie da terra terán algúns. E é que, por unha banda, necesítanse aparcadoiros para tantas oficinas e, sobre todo, porque as casas desta lonxitude necesitan unhas bases máis sólidas.
Cando queres explorar a evolución do ser humano e buscar información sobre iso, todos os informes comezan polos monos, os primates. Pero a ciencia indícanos outra cousa, que o ser humano ten máis precedentes e que os estudos dos seus xenes lévannos moi lonxe. Temos que considerar a Tximuena como un momento importante de evolución, pero para entender ao ser humano no seu conxunto temos que ir moito máis lonxe.
"Co concepto de vida que temos, non podemos chamar vida a esta danza do átomo. Que diaños é entón? Enerxía"
O ser humano é, sen dúbida, un ser vivo, e o nacemento da vida é tamén un momento moi importante. Mencionamos o momento, pero estes sucesos non se produciron á velocidade do raio, senón en miles ou millóns de anos. Non estaría mal que se dixese que é a vida, si é que se puidese explicar. A maioría din que todo o que fai este ciclo, nace, multiplícase e morre, ten vida. Outros engaden que tamén son importantes a capacidade de obter enerxía, a capacidade de responder a estímulos externos ou internos ou a capacidade de adaptarse a diferentes situacións.
A Terra formouse fai 4.500 millóns de anos e as primeiras células apareceron ao redor dos 3.500 millóns de anos. É evidente que previamente se deu un estado físico-químico probiótico, xa que a vida é consecuencia dun longo proceso. Por tanto, pódese dicir que os elementos necesarios para que a vida se producise estaban aí. Desde o momento en que se produciu aquela explosión de Big Bang? Ou, antes da explosión, había algo no que se chamaba a nada, o baleiro cuántico de enerxía, a enerxía de fondo, a fonte de todo o que existe, algo para crear vida? Responder a estas preguntas é imposible na actualidade e non será fácil no futuro.
Demos unha breve explicación ao que chamamos vida, pero nese esforzo apenas dixemos nada sobre enerxía. Na ciencia cuántica, os científicos que investigan cos elementos da pequeñez e as partículas máis pequenas, cando falan da materia falan da enerxía, e din que a materia non existe, senón que a enerxía. Tomemos un guijarro, coa definición dada arriba, que non ten vida, non é así? Estudemos os seus átomos e os seus compoñentes de partículas: protones, neutróns e electróns. Ou partículas máis pequenas como quarks e hadrones, e descubriremos que nese pequeno pedazo de pedra hai máis movemento que nas colmeas de primavera. Co concepto de vida que temos non podemos chamar vida a esta danza do átomo. Que diaños é entón? Enerxía. Na miña opinión, nunha convicción moi humilde, a enerxía é o elemento máis importante da vida. As moléculas están feitas de átomos e tamén as primeiras células, polo que están cheas de enerxía. Na formación das células os minerais tamén tiveron moito que ver, como o teñen nos nosos corpos. Sei moi pouco de ciencia, pero antes de empezar co que realmente quero explicar, quería dar un pouco de luz sobre estes elementos, talvez tendo en conta que pode pasar o contrario.
Vaiamos, pois, a ese rañaceos que se chama home, e empecemos a falar do home. O ser humano, animado, non comeza cos monos, senón antes da explosión de Big Bang. Crese que tras a explosión xurdiron algúns elementos, como o hidróxeno, o helio, o litio, e máis tarde, para que se producise a vida. Desde as primeiras células até todo o proceso posterior, o ser humano tamén estivo presente. Este sería o piso máis profundo do rañaceos humano. De base máis firme. Sempre fomos. As primeiras células parecen ser vexetais e as primeiras déronse plantas e árbores, por diante doutras células de animais. Sorprendeume ler que un plátano ten unha similitude xenética do 60% co ser humano. Que as plantas, as árbores e os seus froitos teñen moito que ver connosco. Pasamos a outra planta subterránea: animais. Comezamos coas primeiras células protocelarias, os protozoos monoculares, e coas estruturas complexas de moitas células pasamos aos animais máis completos. O noso ADN xenético está relacionado con moitos animais e non só cos chimpancés. Así, un rato ten un 80% de similitude co noso ADN, o gato doméstico de Abisinia un 90%, o mosquito de vinagre un 61%. Un chimpancé ten un 96% de similitude co noso ADN. Refírome á similitude e non á igualdade. Aínda que pareza mentira, as plantas, células e animais que mencionamos son os nosos antecesores, os nosos antepasados, os nosos irmáns maiores. O ser humano non pode esquecerse disto, xa que leva consigo a información xenética dos mesmos. Estas plantas subterráneas do rañaceos do ser humano son moi importantes e non podemos esquecelas. Tamén son parte de nós.
"O desenvolvemento da intelixencia serviunos para ascender os pisos de rañaceos, pero esquecemos o que somos e de onde vimos"
Chegamos á superficie da terra no rañaceos do home. Esta casa non ten ascensor e as bancadas débense subir dunha nunha durante miles e millóns de anos. O ser humano comeza a superar aos poucos a existencia e a conduta do chimpancé e vaise polas sabanas africanas, ergueito sobre dúas pernas, tentando cazar algo. Durante miles de anos foi aprendendo e mellorando e aquel primeiro ser humano Australopithecus superou un par de plantas de rañaceos. Despois viñeron outros homes de distintas ramas, homo habilis, homo erectus, homo neanderthal, etc. Todos desapareceron e os nosos predecesores foron homo sapiens.
Todos estes seres humanos foron subindo aos poucos na agulla da casa, sempre mellorando. É evidente que cada vez tiñan unha cabeza máis despexada e que a medida que subían os pisos no rañaceos, tiñan máis claridade e máis perspectiva. Pero, por outra banda, fóronse afastando da terra e, sobre todo, das profundas bases do rañaceos. O vento cálido e frío da altura abriulles a garganta e empezaron a volverse egoístas, egoístas e solitarias. O desenvolvemento da intelixencia serviunos para subir os pisos da porta de casa, pero esquecemos o que somos e de onde vimos. Ecoloxía, solidariedade, feminismo, coeducación, acollida aos inmigrantes, utilízanse palabras bonitas, pero sen baixarse dos pisos altos da porta de casa.
O rañaceos que somos é todo, desde as bases até onde chegamos. E lembra que aínda non chegamos á cima, imos andando. A maioría estamos a subir e baixando as dúas e tres plantas, virando e virando, porque non facemos avances. Creo que niso estamos.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Un dos motivos para a investidura de Salvador Illa como president da Generalitat foi o pacto PSC-ERC. Non é un pacto soberanista en absoluto, pero nalgúns aspectos poderíanse abrir novas portas, a menos que a estratexia política de freado do PSC-PSOE, que é habitual, volva... [+]
A rexión de Mérida (México) foi obxecto este ano de gran polémica pola colocación nunha praia dunha escultura en homenaxe ao deus grego Poseidón. Merida atópase na península de Yukatán, onde o pobo de Maia trata de preservar a súa cultura, dentro das transformacións... [+]
Os meus ciclos comezan en setembro e terminan en xuño, en realidade, (ía porme, pero cada vez que utilizo o plural grítame un anano na cabeza, “serán teus!”), e así foi na miña vida, haxa ou non vacacións, teña ou non traballo remunerado no horario. Nin os... [+]
No verán, os xubilados non adoitamos ter fame de vacacións e podemos analizar con calma todo o que nos rodea. Velaquí algúns temas que me sorprenderon.
España. A Eurocopa e os Xogos Olímpicos han cumprido todo o verán. Teño que dicir de antemán que a competitividade... [+]
Coa caravana Zabalduz, na cidade de Bihac, en Bosnia Herzegovina, a activista Nihad Suljic explicounos que o río Drina é a maior tumba dos Balcáns. Para que non se esquezan, encárgase de identificar os cadáveres que se atopan e de darlles sepultura, co fin de recoñecer a... [+]
Xa non sei si estamos golpeados polas ondas de calor, si é unha hipocrisía de sempre ou unha lóxica sistémica, pero a brecha entre o que sabemos, o que dicimos e o que facemos, máis aló da preocupación, sorpréndeme, sobre todo nun ambiente estival. Noticias,... [+]
Entre moitas caídas tamén hai logros. Unha nai nova duns 35 anos preguntábame o outro día como conseguían na súa escola que os compañeiros que non recibiran o eúscaro en casa aprendan e falen tan ben como os nenos e nenas que eran euskaldunes de casa. Na escola había... [+]
A situación actual require unha análise minuciosa do que hai detrás dos títulos, as manifestacións, a difusión manipulada dalgúns feitos, a ocultación escura doutros e a propaganda disfrazada de análise na maioría dos grandes medios de comunicación. A situación esixe... [+]
Os empresarios e responsables políticos do sector dinnos que o turismo xera riqueza e emprego, pero que é o traballo turístico? Que tipo de traballo xera o turismo? E quen gana con iso?
A entidade San Sebastián Turismo di que máis de 15.000 persoas traballan no sector en... [+]
A principal característica do meu equipo de baloncesto é a súa personalidade. Adóitase dicir que isto é unha característica común entre o equipo e a afección. Con todo, desde a dirección non se ten en conta esa identidade de todos os afeccionados. De feito, os... [+]
As estacións de tren de moitas cidades mostran a beleza máis alta da estrutura de ferro do século XIX, xunto co auxe da chegada ao epicentro da cidade. É como entrar na cidade pola porta principal, unha perla de arquitectura e de lugar. Con todo, en moitas cidades, nos... [+]
Por que non deixalo. O que escribe as columnas sempre segue as apologias da retirada a tempo. Antes de esgotar existencias. Os temas, a min, non os puiden esgotar, porque non son experto en nada, e nunca tiven mensaxes que transmitir a Euskal Herria. Non me serviría de... [+]
Comezo do verán. Resaca do festival EHZ (atx, dor de cabeza). Ganas de respirar despois dun curso cargado. Baleirar a cabeza. Reconectar elementos crave. Tomarse un tempo en familia, volver ver a vellos amigos e descansar (un pouco) na loita diaria. De verdade? !...
En... [+]
Hai palabras, formas, xestos e actitudes que non poden entrar e saír do corpo. Os que se introducen no corpo e podrecen nel. Perforan o corpo. Descompoñan o corpo. Eliminan o corpo. E acabouse. Non se pode volver a un estado anterior a un corpo que se descompuxo. Non... [+]