Nos últimos cinco anos o número de euskaldunes aumentou case 50.000 en Araba, Bizkaia e Gipuzkoa. En 2016 eran 631.384 e en 2021 680.629, segundo a Enquisa Sociolingüística do Goberno Vasco cada cinco anos. O luns preséntase o VII. A Enquisa Sociolingüística, e a conselleira de Cultura, Bingen Zupiria, destacou que o eúscaro é “lingua nova”, xa que aumentou considerablemente o número de euskaldunes entre 16 e 24 anos. Na actualidade, os vascos representan o 74,5% desa franxa de idade, e en 1991 –o primeiro ano de enquisa– o 25%. A enquisa realizouse entre a poboación da CAPV maior de 16 anos, cun total de 261.000 vascos máis en 30 anos.
O 54,8% da poboación maior de 16 anos entende o eúscaro, dos cales o 36,2% é capaz de falalo. Con todo, o 44% destes últimos teñen máis facilidade para falar en castelán. Nos últimos 30 anos o número de euskaldunes que o fan máis fácil que en castelán diminuíu: en 1991 o 34,6% dos euskaldunes facíao máis fácil en eúscaro e en 2021 o 27,4%.
Por territorios, a diferenza é grande: o 58,9% dos euskaldunes de Álava faio máis fácil en castelán e o 8,5% en eúscaro, mentres que o 24,9% restante faio a ambos. Entre os biscaíños, o 53,5% é máis fácil en castelán e o 19,8% en eúscaro, mentres que o 26,7% restante é máis fácil. En Gipuzkoa, pola contra, o 30,7% dos vascos ten máis facilidade para falar en castelán e o 38,7% en eúscaro, mentres que o 30,6% restante faio en ambas as linguas.
Segundo o informe do Departamento de Cultura e Política Lingüística do Goberno Vasco, é o resultado do aumento dos euskaldunes: “A medida que gañamos os vascos, aumentou o número de euskaldunes con maior facilidade para falar en castelán”. O coñecemento do eúscaro aumentou en tres territorios desde 1991. En Gipuzkoa aumentou oito puntos, case duplicando en Bizkaia e triplicando en Álava. En canto ao uso, o 22% utiliza o eúscaro tanto ou máis que o castelán na CAPV; o 40,8% en Gipuzkoa, o 14,5% en Bizkaia e o 7,8% en Álava.
A facilidade para falar non só condiciona o seu uso, senón tamén a súa contorna xeográfica e sociolingüística. A enquisa revela que “a rede de contactos cos vascos é moi limitada”. De feito, o 55,4% dos vascos vive no que chaman “zonas erdaldun”, en pobos e cidades onde a poboación euskaldun é menos da metade. No informe aclárase que a garantía da rede e a fluidez verbal son os dous factores principais para o incremento do uso.
O 67% da enquisados mostra unha actitude favorable á promoción do uso do eúscaro, 12 puntos máis que fai 30 anos. Realizáronse algunhas preguntas para medir a actitude favorable. Por exemplo, o 74,7% di que para acceder á administración habería que saber euskera, o 89,3% opina que todos os nenos deberían aprender eúscaro e o 49,3% cre que as radios e as televisións deberían dar máis programas en eúscaro.
Non hai espazos respiratorios sen falantes propios. Os falantes nativos son o soporte, a oracería, o puntal e a cimentación das zonas respiratorias.
Pero empecemos polo principio: que son as zonas respiratorias? A palabra Arnasa é unha palabra traducida ao euskera polo... [+]
Kaleko 71.000 elkarrizketa eta 227.900 solaskide behatu dituzte UEMAko herrietan, eta 2017koa baino ikerketa are sendoagoa burutu dute. Erabilera orokorra ez da ia aldatu: bostetik hiru aritzen dira euskaraz. Adina eta generoaren arabera badira desberdintasun batzuk.
Gazteek euskaren eta euskal kulturaren inguruan duten pertzepzioa ikertu du Naroa Jauregizuria Lopategik. Getxo, Leioa, Bilbo edota Portugaleteko zenbait ikastetxetako gazteek hizkuntza eta kulturagaz duten harremanena eta iritziak aztertu ditu leioaztarrak, eta horiek baliatu... [+]