Baigorri (Baixa Navarra) cap a 1555. El vescomte de Baigorri, Grazian Etxauz, va fer construir el castell. A l'any següent va néixer Bertrand Etxauz, net de Grazian i un dels membres més coneguts de la tribu. Bertrand va ser nomenat bisbe de Baiona en 1599, i en 1617 va obtenir el bisbat de Tours.
En 1643, quan Pedro Agerre Axular va publicar Gero, li va dedicar el llibre d'agraïment a Bertrand Etxauze; en 1600, quan el rector de Sara es va retirar, Etxauze va fer el càrrec a Axular. I, pel que sembla, Axular no va ser l'únic escriptor que va rebre l'ajuda del bisbe de Baigorri, ja que Joanes Etxeberri de Ziburu també li va oferir un llibre per al seu ús a l'Església, en 1636.
El castell va estar en mans dels etxauztarras fins que va ser conquistat en 1732 per la família Caupenne d'Amou. Després de la Revolució Francesa, va ser comprat pel mariscal de Baigorri Jean Isidore Harizpe, però mig segle després va entrar al castell una altra famosa família: Abbadie D’Set família.
El germà d'Antoine, Jean Charles d’Abbadie, va comprar la casa en la dècada de 1850. I gràcies al seu net Harry d’Abbadie, el castell va ser la llar de diverses estrelles de Hollywood durant la primera meitat del segle XX.
Harry, nascut a l'Argentina i malgrat haver treballat com a director de cinema i guionista a Hollywood, passava llargues temporades al castell familiar i convidava als seus companys de cinema de tant en tant. Era amic d'estrelles com Douglas Fairbanks, Mary Pickford o Gloria Swanson, però sobretot tenia una estreta relació amb Charles Chaplin. En 1924 va ser ajudant de direcció de la pel·lícula The gold rush (La febre de l'or) del mestre, i Chaplin va estar diverses vegades al castell de Baigorri. El conegut actor i director no se sentia satisfet amb el telèfon del castell, per la qual cosa en una de les seves visites es va emportar a Baigorri un telèfon que funcionava correctament.
Harry d’Abbadie tenia l'encant que fascinava al seu voltant, però també l'orgull extrem que li portava a la perdició. Finalment, es va enfadar amb Chaplin i, en presentar una nova versió de The gold rush, en 1942, Chaplin va esborrar el nom d'Harry dels crèdits. Però el telèfon que ha portat segueix sobre la taula de la biblioteca del Castell d'Etxauri.
Guardia Zibilaren historia bat - Hemendik alde egiteko arrazoiak izenburupean, datorren astean argitaratuko dugun 305. LARRUN aldizkariaren pasarte batzuk dira ondorengoak, erakunde armatuaren sorrera garaietan girotutakoak.
Iazko uztailean, ARGIAren 2.880. zenbakiko orrialdeotan genuen Bego Ariznabarreta Orbea. Bere aitaren gudaritzaz ari zen, eta 1936ko Gerra Zibilean lagun egindako Aking Chan, Xangai brigadista txinatarraz ere mintzatu zitzaigun. Oraindik orain, berriz, Gasteizen hartu ditu... [+]
Aranzadi Zientzia Elkarteko Etnografia Sailaren zuzendari berria da Maite Errarte Zurutuza (Beasain, 1995), urrian Fermin Leizaolaren lekukoa hartu ondoren. Kultura materiala aztertzen jarraitzeko beharra azpimarratu du, gizartearen memoria eta bizimodu aldaketak erregistratzeko... [+]
Eskultura grekoerromatarrek bere garaian zuten itxurak ez du zerikusirik gaurkoarekin. Erabilitako materiala ez zuten bistan uzten. Orain badakigu kolore biziz margotzen zituztela eta jantziak eta apaingarriak ere eransten zizkietela. Bada, Cecilie Brøns Harvard... [+]
Japonia, XV. mendea. Espioitzan eta hilketa ezkutuetan espezializatutako eliteko talde militarra sortu zen. Edo horixe uste du behintzat Stephen Turnbull historialari britainiarrak. Beste aditu batzuen ustez, askoz lehenago sortu ziren ninjak, duela 2.300-2.500 urte inguru. Eta... [+]
Gogora Institutuak 1936ko Gerrako biktimen inguruan egindako txostenean "erreketeak, falangistak, Kondor Legioko hegazkinlari alemaniar naziak eta faxista italiarrak" ageri direla salatu du Intxorta 1937 elkarteak, eta izen horiek kentzeko eskatu du. Maria Jesus San Jose... [+]
Familiak eskatu bezala, aurten Angel oroitzeko ekitaldia lore-eskaintza txiki bat izan da, Martin Azpilikueta kalean oroitarazten duen plakaren ondoan. 21 urte geroago, Angel jada biktima-estatus ofizialarekin gogoratzen dute.
Atapuercako aztarnategian hominido zahar baten aurpegi-hezur zatiak aurkitu dituzte. Homo affinis erectus bezala sailkatu dute giza-espezieen artean, eta gure arbasoek Afrikatik kanpora egindako lehen migrazioei buruzko teoriak irauli ditzake, adituen arabera.
Chão de Lamas-eko zilarrezko objektu sorta 1913an topatu zuten Coimbran (Portugal). Objektu horien artean zeltiar jatorriko zilarrezko bi ilargi zeuden. Bi ilargiak apaingarri hutsak zirela uste izan dute orain arte. Baina, berriki, adituek ilargietan egin zituzten motibo... [+]
Hertfordshire (Ingalaterra), 1543. Henrike VIII.a erregearen eta Ana Bolenaren alaba Elisabet hil omen zen Hatfield jauregian, 10 urte besterik ez zituela, sukarrak jota hainbat aste eman ondoren. Kat Ashley eta Thomas Parry zaintzaileek, izututa, irtenbide bitxia topatu omen... [+]
Urte bat beteko da laster Pazifikoko Kanaky herriko matxinada eta estatu-errepresiotik. Maiatzaren 14an gogortu zen giroa, kanaken bizian –baita deskolonizazio prozesuan ere– eraginen lukeen lege proiektu bat bozkatu zutelako Paristik. Hamar hilabete pasa direla,... [+]
Kanakyko Gobernuko kide gisa edo Parisekilako elkarrizketa-mahaiko kide gisa hitz egin zezakeen, baina argi utzi digu FLNKS Askatasun Nazionalerako Fronte Sozialista Kanakaren kanpo harremanen idazkari gisa mintzatuko zitzaigula. Hitz bakoitzak duelako bere pisua eta ondorena,... [+]
Hiru bideo dira (albiste barruan ikusgai). Batak jasotzen du, grebak antolatzea leporatuta, Carabanchelen espetxeratu zituzten Jesús Fernandez Naves, Imanol Olabarria eta Juanjo San Sebastián langileak espetxetik atera ziren unea, 1976ko abuztuan. Beste biak Martxoak... [+]