Mila esker, euskara, gure gaitzaren sintomak erakusteagatik. Izan ere, hemen arazorik ez dugula emanen luke, zuregatik ez balitz, menderakuntzarik ez dagoela, posible dela garrantzizko ezer gertatuko ez balitzaigu bezala bizitzea. Tira, nahiko genuke hori ameskeria fantasiosoa ez izatea, baina hala ez denez, bizi dugun normaltasun susmagarri hau astintzera etorri ohi zaigu euskara. Gauzak ez doazela ongi, erabilera beheraka doala, ez dakit zein epai edo neurri bidegabe hartu dutela. Eta hara non arazo bat dugula ohartzen garen, bere horretan dirauela euskararen arazoak, eta horrelakorik nola gertatu ahal den galdetzen diogu geure buruari; zergatik ote, zer kalkulatu genuen gaizki, edo zerk huts egin duen kontrolpean genuela uste genuen gure estrategian.
Euskarak azaleratzen ditu euskaldunok daukagun gaitzaren sintomak, hizkuntza delako herri gisa dugun berezitasun ikusgarriena. Eta eskerrak, sintomek bakarrik ekarri ahal dutelako salbabidea barnean eritasuna dugularik, horien bitartez baizik ez baita jakiten ahal zerbait ez doala ongi, botika eraginkorra bilatu eta sendabide egokian jartzeko.
Horretarako, baina, diagnostiko egokia egin behar izaten da. Buruko min baten kasuan, esaterako, mina zerk eragiten duen jakin beharra dago, migraina episodioa den, ala burmuineko tumore baten ondorio, botika ezberdinak behar direlako gauza bat izan ala bestea, eta tumore bat ezin delako migraina balitz bezala tratatu. Esango nuke horretan ez gabiltzala ongi, zeren eta nola harritu gaitezke bestela herri menderatu baten hizkuntzaren mendekotasun egoeragatik? Zergatik zaigu harrigarria, herri zapaldu batean hizkuntza zapaldua delako albistea?
Euskararentzat duintasuna nahi badugu, jar gaitezen herriaren askapenerako beharrezkoa den politika gorenaren bidean
Horrekin harritzeak eta asaldatzeak erakusten du euskaldunon kokaleku politikoa nolakoa den: gure egoeran euskararen egoera ona izan daitekeela sinesterainokoa bezain inozoa, edo gure arazoaren iturburua halako epaileren erabaki bidegabea edota ez dakit zein dekretu edo legeren urraketa dela uste izateraino bezain eskasa.
Noski, egia da ongi-edo bizi gintezkeela, bai, baina halako ghetto-bizimodu prekarioan, beharko genukeen anbizio politiko gorenik gabeko jarreran instalatuta, amore emanda. Bada, ados, konforma gaitezen otapur horiekin, horien kantitatea baizik borrokatzen ez dugula, baina ez dezazuela eskatu gero herri libreen hizkuntzek bakarrik izan dezaketen osasuna eta bizitza kalitatea geurearentzat ere, oso espektakulu negargarria ematen dugulako herri independente izan gabe halakoek dituzten pribilegioak nahi eta exijitzen ditugunean.
Euskararentzat duintasuna nahi badugu, jar gaitezen herriaren askapenerako beharrezkoa den politika gorenaren bidean, hizkuntzak eragiten digun kezka bakoitza independentziarako energia dosi bilakatzen. Euskararen sintomak Espainiak eta Frantziak gure herriaren kontra ezarria duten egiturazko zapalkuntzak eragindakoak izanik, zapalkuntza hori gainetik kentzea delako euskararen biziraupena berma dezakeen botika bakarra, herriaren biziraupenerako ere bide bakarra den neurri berean.
Bestelakoak, heriotza bitarteko botika paliatiboen bide antzu besterik ez dira, eta hori hala dela aitortzea beharko luke euskararen (eta Euskal Herriaren) aldeko erakunde politikoen lehen eginkizuna, zapalkuntza hori seinalatuta, eta hortik askatzeko estrategia eraginkor eta sinesgarriak proposatuta. Baina batere horrela egiten ez denez, herriari dagokio orduan horren salaketa egitea, eta beste bide batzuetatik ekitea gure arazoari.
Oso arduragabeak gara, eta garesti ordaintzen ari gara, oso garesti.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Bagira prozesuaren emaitza, Herri bidea bide-orria izan zen. Bide-orri honetan, abertzaleen helburua herriari boterea itzultzea dela aipatzen da, eta boterea itzultzeko, herriari burujabetza maila maximoa emanen dioten instituzioak herriari eskaintzea adierazten da. Zehazten da... [+]
Hizpidea jarri zuen Pello Salaburuk sare sozialetan, aipatuta hemendik hamabost urtera etorkinen pisua Bizkaian biderkatu egingo zela, biztanle guztien %22 izateraino, eta hori badela “zinez euskararen mehatxua”. Jakina, horrela botata, beste zehaztasunik gabe, azkar... [+]
Laugarrenez altxatu da eguzkia Baionako besten eremu setiatuan eta uste dut, septentrioko Euskal Herri honetan, hatsa hobekiago hartzen dugula, batez ere gure hiru diputatuak Fronte Herritar Berrikoak direlako eta olde beltz-kakia hirugarren postura zokoratu dugulako. Bi gauza,... [+]
Joseba Diez Antxustegi EAJk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaile berriaren iritziz, Imanol Pradales lehendakariak "esperientzia handiko emakumez eta gizonez osatutako gobernua osatu du, sektore profesionaletan errespetatuak eta Euskadirekin konpromisoa hartu... [+]
Pedrosa andere agurgarria:
Zorionak, Hezkuntza sailburu izendatu zaituztelako. Ez da ardura berria zure gainean izango duzuna aurrerantzean. Ederto ezagutu behar duzu Hezkuntza Saila, lau urte sailburuorde eman ostean. Ikasturtea bukatuta, kontu batzuk gogoratu nahi nizkizuke... [+]
Joe Bidenen narriadura kognitiboaren eztabaidak bi urte inguru ditu. Batzuetan portaera bitxia zuen, beste batzuetan ez zitzaion ondo ulertzen edo egiak ez ziren gauzak esaten zituen, semea Iraken hil zitzaiola, adibidez. Halere, establishment liberalak bere egoera kognitiboari... [+]
Ilarei buruzko artikulu bat irakurri nuen duela bizpahiru egun, Guillem Martinezena, eta ez dakit ondo ulertu nuen. Kontatzen zuen etxe azpian ezer berezirik ez zuen izozki denda bat daukala, eta azken aldian ireki orduko izaten duela jendea, bata bestearen atzean ordenatuta,... [+]
Ez dut oso argi gure bizitzak gidatzeko, banaka, botere nahikoa dugun, baina saiatzen jarraitu behar dugula bai. Taldean gauza asko egin badaitezke ere, egunero gure buruarekin borroka bakartia dugu aurrera egiteko. Gizaki gehienok, bizitzea den norabide bakarreko ur... [+]