Unesco, euskara eta beste

Unescok hirugarrenez argitaratu du Arriskuan diren munduko hizkuntzen atlasa. Arrisku mailaren arabera, lau multzo egin ditu: 538 hizkuntza egoera kritikoan daude, 502 arrisku handian, 632 arriskuan eta 607 egoera ahulean. Azken multzo horretan sartu du Unescok euskara. Bestalde, Atlasaren aurreko edizioetan ez bezala, katalana eta galegoa ez dira arrisku egoeran dauden hizkuntzen artean azaltzen.
 
Nila Vigil-ek bere webgunean (nilavigil.wordpress.com) Atlasaren erredaktore buru Christopher Moseleyk esandako hitzak azaleratu ditu, ez baita ados haren iritziarekin. Moseleyren ustez, “inuzentea eta sinplista litzateke baieztatzea kolonialak izan diren hizkuntza handiak, hala nola, ingelesa, frantsesa eta espainiarra beste hizkuntzak desagertzearen errudun direla, beti eta leku guztietan”. Vigilen iritziz, “hizkuntza ez dago arriskuan berezko arrazoiengatik. Arriskuan dago bere ordez beste hizkuntza bat hasi delako tokia hartzen. Beraz, aspaldiko hizkuntzak betetzen zuen espazioa hartzera datorren hizkuntza hori hizkuntza hiltzaile bihurtzen da. Hizkuntza hiltzailea izatea ez da hizkuntzaren ezaugarria, hizkuntza bat besteekin moldatzeko moduak eragindakoa baizik. Ondorioz, ‘hizkuntza kolonial handien’ egitekoaz aritzean ez da analisi inuzente eta sinplista egiten, hain arin Moseleyk esan due moduan”.
 
Bestalde, peruarraren webgunean somatu dugu pozarren direla La teta asustada film peruarrak Berlinalen saria irabazi duelako, eta are gusturago daude filmeko protagonistak, Magaly Solierrek, saria jasotzerakoan ketxuaz hitz egin eta abestu zuelako.

Azkenak
“Errebeldia hazi egin da Argentinan, herri oso bat bultzaka ari da”

Argentinako Abokatuen Gremioa erakundean egiten du lan Laura Taffetanik (Buenos Aires, Argentina, 1963). Gobernuaren errepresioa pairatu duten maputxe ugarirekin lan egin du azken urteetan, eta Askapena antolakundeak antolatutako topaketa antiinperialisten barnean izan da Euskal... [+]


Ertzaintzak Etxarri II gaztetxea hustu du Bilboko Errekalde auzoan

Iragarrita zegoen moduan, Bilboko Errekalde auzoko Etxarri II gaztetxea hustu du Ertzaintzak 9.00etan abiarazi duen operazioarekin. Arratsaldean protesta manifestazioa egingo dute auzoan, 19:00etan Amezolako tren geltokitik abiatuta.


2025-04-04 | ARGIA
Langile bat hil da Agoitzen obra batetik jausita

Ezbeharra ostegunean gertatu da eta SOS Nafarroak 16:00 orduak jotzear zirela jaso du haren berri. Medikua, anbulantzia et Foruzaingoa bertarako dira, baina ezin izan dute gizona suspertu eta bertan hil da.


2025-04-04 | ARGIA
Euskaraldia Hika-rako 83 herrik eman dute izena

Aurtengo berritasuna da. Ahobizi eta belarriprest rolen artean aukeratzeaz gain, herritarrek Euskaraldia Hikan parte hartzeko aukera izango dute. Hitanoa erabiltzen ez den herrietan, toka eta noka, bien erabilera bultzatuko da, eta hitanoa bizirik dagoen herrietan nokaren... [+]


Interview. Urez eta hondarrez
Lurra zapaltzeko moduak

Interview. Urez eta hondarrez
Egileak: Telmo Irureta eta Mireia Gabilondo.
Aktoreak: Telmo Irureta eta Dorleta Urretabizkaia.
Zuzendaria: Mireia Gabilondo.
Konpainia: Tentazioa.
Noiz: apirilaren 2an.
Non: Victoria Eugenia Klub Aretoan,... [+]


2025-04-04 | Sustatu
Kneecap filma, orain euskarazko azpitituluekin

Ezagutzen duzue Kneecap filma? Oscar sarietarako hautatu zuten. Belfasteko hirukote baten istorioa da. Kneecap Hip Hop talde ezaguna da gaur egun, eta hizkuntzaren aldeko jarrera (gaelikoa) argia dute, IRAren osteko belaunaldiaren gorabeherak kontatzen ditu filmak; drogak eta... [+]


Haur filosofiari buruzko podcasta igandean estreinatuko du ARGIAk: ‘Galdera Basatiak’, Iñigo Martinezek gidatuta

Galdera batzuen aurrean, behin eta berriz helduok ume sentitzen garela dio Iñigo Martinezek, “bizitza zulo existentzialez beterik” dagoelako. Galderaz galdera "behin-behineko erantzunen bila" aritzeko asmoa du irakasle eta filosofoak. ARGIA... [+]


2025-04-04 | Euskal Irratiak
Beñat Molimos: “Herritarren babesari esker du Laborantza Ganbarak iraun hogei urte hauetan”

Euskal Herriko Laborantza Ganberak hogei urte bete ditu. 2005ean sorturik, bataila anitzetatik pasa da Ainiza-Monjoloseko erakundea. Epaiketak, sustengu kanpainak edota Lurramaren sortzea, gorabehera ainitz izan ditu hogei urtez.


Itsasadarreko tunelaren obretarako leherketak legeztatzearen aurka mobilizatuko da ostiral honetan ‘Subflubiala Ez!’

Giza-katea antolatu du Subflubiala ez! plataformak eta hitzordua Artaza-Romo Institutuan jarri du gaurko 18:00etan. Bizkaiko Foru Aldundiak Ingurumen Inpaktuaren Adierazpena (IIA) aldatzea du helburu eta horrelakorik ez du onartzen plataformak.


Kutsadura maila handi eta arriskutsuak behatu dira Zubietako erraustegiaren inguruetan

Europan kutsadura maila aztertzen aritzen den Toxicowatch erakundeak egindako ikerketaren emaitzak dira. Erraustegia martxan jarri aurretik egin zituzten lehen azterketak, eta ondoren 2024ra arteko laginak aztertu dituzte. Iazko laginen emaitzak dira honakoak.


Instituzioek preso atzerritarren birgizarteratzea oztopatzen dutela salatu du Salhaketa Nafarroak

Elkarteko Andoni Burguetek nabarmendu du espetxean dauden presoek egindako delitu gehienek behar sozioekonomikoekin lotura dutela.


Eguneraketa berriak daude