«Jende masak inozoak izan daitezke»

  • Unibertsitateko ikasle zarela Star Wars, informatika eta antzeko kontuez aritzeko gune bat sortu duzu Interneten. Jendeari gustatu zaio antza. Irakurtzen dituzte zuk idatzitakoak. Hasieran gutxi batzuk. Gero gehixeagok. Eta hamar urteren buruan milioiak dira. Zorionak, mundu osoan ezaguna zara! Rob Maldaren eta Slashdot (www.slashdot.org) blogaren historia da. 2.0 aroko amets amerikarrarena. Joan den astean Alianzok eta SPRIk antolatutako Blogak 2.0 jardunaldietara hurbildu zela aprobetxatuz galdera batzuk egin genizkion.
Rob Malda
Iñigo Azkona

Gaur egun Slashdot erreferentziazko gunea da Interneten. Zerk bultzatu zintuen sortzera?


Aspertu egiten nintzen. Nire blog pertsonala nuen eta dibertigarria zen. Denbora pila pasatzen nuen idazten. Lagunak irakurtzen hasi ziren, lagun gehiago izaten hasi nintzen eta egun batean nire zerbitzari propioa eduki behar nuela erabaki nuen.

Zure esaldi bat: “Slashdot intelektual ustezkoentzako albisteak ematen dituen gunea da”. Zer albiste mota dira horiek? Zer irakurle mota duzue?


Slashdoten irakurleak Internet aroaren aurreko hedabideak ditu erreferentzia modura, eta horregatik gure guneari parte hartzailea izatea eskatzen dio, bi norabideko komunikazioa edukitzea. Ez dute ohiko idazle-irakurle harremana nahi, zopa moduko bat eskatzen dute, irakurleek ere beren iritzia eman ahal izatea.

Beste bat: “Nire lana zuena baino dibertigarriagoa –cooler bere hitzetan– da”. Nolakoa da Rob Maldaren lan egun arrunt bat?


Goizeko 7:30etan jaikitzen naiz, hiru minutuz autoa gidatzen dut bulegoraino, kafe kikara batekin eseri eta egun osoan jendeak gomendatzen dizkidan albisteak irakurtzen ditut. Jendeak ‘hau primerakoa da!’ esaten dit eta nik baiezkoa edo ezezkoa ematen diet. Ederra da! Ehunka pertsonak interesgarria dela uste dutena irakurtzen dut. Gehienetan ehunka pertsona horiek oker dabiltza, eta egunean pare bat aldiz, bete-betean asmatzen dute. Benetan dibertigarria da, istorio arraroak daude, interes handiko gaiak... Batzuk ez dira Slashdoten argitaratzen, baina nik irakur ditzaket!

Slashdot aitzindaria izan zen albisteei emandako erantzunetan erabiltzaileei moderatzaile izateko aukera ematen. Zer iritzi duzu Digg bezalako guneez? Edozein erabiltzailek bozka ditzake albisteak eta horren arabera dute garrantzia gehiago edo gutxiago.


Slashdot parekorik gabea egiten duena zera da: albisteak aukeratzen dituen talde txiki bat dagoela. Jende masa handiak inteligenteak izan daitezke, baina baita inozoak ere. Batzuetan gu ere inozoak gara, baina badakizu nor garen eta inozoak garela esan ahal diguzu, ez dago problemarik. Digg eta antzekoak arazo hori beste modu batera konpontzen saiatzen dira. Biontzat dago lekua.

Firehose funtzio berria jarri duzue abian duela gutxi, erabiltzaileek editoreei albisteak aukeratzen laguntzeko. Digg-en antzeko bihurtzeko urratsa da?


Firehosean erabiltzaileei jaramonik ez egiteko eskubidea daukat, eta beraiek argi eta garbi ikus dezakete nik hori egitea erabakitzen badut. Trinkotasuna, kalitatea eta gaien garrantzia zaindu behar ditut Slashdoten eta erabiltzaileek beste zerbait eskatzen baldin badute Firehosera sarbidea dute eta horretarako erabili dezakete. Oreka bilatzea da helburua.

Slashdot ohiko hedabideen amaieraren aitzindari izan daitekeela uste duzu?


Bai! (kar, kar, kar). Ez, serio, ez zait iruditzen Slashdot bakarrik denik. Gu teknologia, software librea, Linux, kode irekia eta abarren inguruan egiten ari garena edozein gairekin egin daiteke. Tira, ez dakit kirolarekin egin ote daitekeen. Ez dut gaia ezagutzen.

Zenbat urte geratzen zaizkie beraz hedabide tradizionalei? Elkarrekin bizi daitezke?


Nik uste maila batean elkarbizitza hori beharrezkoa dela. Gai zehatz baten inguruko kazetari berezitu bat baldin badago, jo dezagun New Yorken, eta idatzi nahi duen gaia Espainian baldin badago, garrantzitsua da hegazkin bat hartu eta kontatu nahi duen hori dagoen lekura joatea. Hunter S. Thompsonek zerbait esaten zuen, desberdina zen. Horrela eginez gero kazetariak bestelako ikuspuntu bat eman diezaioke kontatu behar duen istorioari. Hedabide tradizionalak garraio ona dira horretarako, baina pertsona arruntek ezin dute bihar hegaldi bat hartu edonora joateko. Horregatik dira garrantzitsuak leku egokian eta momentu egokian dauden pertsonak. Blogek, kazetaritza independenteak horretarako balio dute.

Zer iritzi duzu Slashdoten klonez: euskarazko Marrapuntu, espainolezko Barrapunto, frantsesezko Barrepoint... Konpetentzia lokal modura ikusten dituzu?


Barrapunto ezagutzen dut eta primerakoa iruditzen zait. Jendea animatu nahiko nuke horrelako gauzak egitera eta ondo pasatzera. Horretarako dago Internet, ideien elkartrukerako. Slashdoten kodea irekia da, edonork ikus dezake www.slashcode.com helbidean. Agian nire lege departamentua haserretu egingo litzateke baten batek Slashdot izena erabiliko balu, baina hortik aurrera...

Badira ofizialak diren guneak, Japoniako bertsioa adibidez, baina Barrapunto bere kabuz dabil eta ondo iruditzen zait. Slashdot ingelesez bakarrik da eta ez dut hori aldatzeko arrazoirik ikusten, komunitate batez ari garelako eta hor ideiak elkartrukatzeko hizkuntza komun bat behar da, mundu guztiak ez baitauka itzultzaile bat alboan laguntzeko [elkarrizketa hau itzultzailearekin egiten ari gara].


Slashdotek arerioak ere baditu. Boikot saiakera serioren bat izan duzue?


Interneteko foro batean zaudenean mundu guztiak nahi duena esan dezake, baina zerbait esateak ez du esan nahi hori gertatuko denik. Jende askok esan du ‘ez dezagun Slashdot irakurri’, baina ez dute egiten. Adibidez, ‘Boicot Slashdot’ googleatzen baduzu 1999an idatzitako saiakera oso bat aurkituko duzu, Slashdoten kontra. Baina ez da bisita kopuruan beherakadarik nabaritu.

Horrek erakusten du oso erraza dela pertsona talde txiki batek zerbait esan behar duela erabakitzea, baina mugimendu handia ez denez, jo dezagun dozena bat tipo direla, ez du benetako eraginik. Askok uste dute web batean zerbait esatea, ekintza bat egitea bezala dela. Politikarekin bezala da: ‘hau esan dut edo bestea jarri dut foro batean’, bai, baina horrek ez du mundua aldatzen.

1997tik 2007ra izugarri hazi da Slashdoten bisita kopurua. Oraindik hazten ari al da?


Gutxi gora behera bisitak neurri berean mantentzen ari dira orain.

Nola imajinatzen duzu Slashdot hemendik hamar urtera?


Oinarrian gauza bera izango dela uste dut. Hilabete gutxi barru hamar urte beteko ditugu eta, denbora horretan zertaz hitz egin dugun ikusita, eta nor aritu den hizketan, iruditzen zait beste hamar urtean ere antzera ibiliko garela. Hitz egiteko erabiltzen ditugun erremintak aldatuko dira, etengabe. Eztabaida sistema, firehose... Baina egunaren bukaeran, garrantzitsuena jendeak esaten duena izango da. Espero dut hamar urte barru horrela izatea.

Erremintak ez direla hain garrantzitsuak...


Bigarren mailakoak dira. Ez duzu autoa hartzen gidatzeko, norabait joateko hartzen duzu.

Zein da Slashdot eta Web 2.0 esaten zaion beste proiektuen arteko aldea?


Benetan ez dago diferentzia handirik. Nire ustez web 2.0 marketina da, Internetek hasieratik zeukan promesa gauzatzen duena. Web 2.0 da Internetek guri ematea espero zena. ‘.com burbuila’ lehertu zenean ikusi zen azpian benetako erremintak zeudela.


‘.com burbuila’ aipatu duzula aprobetxatuz: geroz eta blog gehiago dago, baina askoren edukia balio gutxikoa da. Ez al dago arriskurik web 2.0 arrakastaz hiltzeko?


Ez. Jendeari blogak idaztea gustatzen zaio zerbait adierazi nahi dutelako. Arazoa da jende gehienak ez daukala ezer interesgarria esateko. Baina hori lehenago ere horrela zen: blogena kontu berria da, lehen web gune arruntetan egiten zen eta lehenago egunkarietan. Ez dago gainbeheraren arriskurik, jendeak partekatzeko gogoa daukan bitartean.

Kasu desberdinak daude, noski: bere katua zein ederra den azaldu nahi duen amonatxoa dago, benetan esateko zerbait daukan jendea dago, eta dirua irabazi nahi dutenak daude. Baina irakurle arruntak ez daki zeinek eskaintzen duen zer. Momentu honetan blogek lan garrantzitsua egiten dute, baina CNN, Slashdot, zure amonaren bloga, nire amonarena eta abar dauzkazu azkenean. Horrek masa handi bat sortzen du eta zuk bertara hurbildu eta nahi dituzun hamar gauzak hartu behar dituzu. Aukeraketa hori egitea garrantzitsua da, eta proiektu berriek ez dute oraindik lortu.

Gustatuko litzaizuke Slashdoten bideoak txertatzea?


Bai eta ez. Uste dut badela leku bat bideoa eta audioarentzat, baina jende gehienak bulegoan irakurtzen gaitu. Eta lan ordutan bideo bat ikusten hasten baldin bazara mundu guztia konturatuko da. Horrek ez du esan nahi bideoak leku bat izan behar ez duenik.

Beste kontu bat ere badago: irakurlearen kasuan berak aukeratzen du zein abiaduran irakurri nahi duen, baina irratia entzuten ari bazara, ezin diozu esatariari azkarrago hitz egiteko eskatu. Bideoaren kasuan gelditu dezakezu, baina lau minutuko bideo bat baldin badago, osorik ikusi behar duzu. Nik oso azkar irakurtzen dut eta iruditzen zait jende gehienak hitz egiten duena baina azkarrago irakurtzen duela. Adibidez ez zait batere gustatzen telebistako albisteetan aurkezleak albiste bat irakurtzeko hamar minutu pasatzen dituenean. Nahiago dut neronek irakurri eta denborarik ez galdu.


2001eko irailaren 11n Slashdotek albiste asko eman zituen, besteak beste CNNren zerbitzariak behera etorri zirelako. Nolakoa izan zen egun hura? Izan dituzue antzeko gehiago?


Antzeko egunak izan ditugu, Columbinekoa gertatu zenean adibidez [bi ikaslek beren ikaskide eta irakasleak tirokatu zituzten AEBko institutu batean]. Irailaren 11 interesgarria izan zen. Slashdoten ari garen ingeniariok txat bat daukagu eta egun hartan han esan zirenak ezingo nituzke argitaratu, erabili zen hizkera itsusiarengatik. Zerbitzariak behera etortzen ari ziren eta gu erotu beharrean.

Taldeak gogor egin zuen lan sarean egon ahal izateko bakarrik. Amesgaiztoa izan zen, baina harro nago egin genuen lanarekin.

Lantzen duzuen gai nagusietako bat software librea da. Zer iritzi duzu GNU/Linux bezalako sistema eragileek bizi duten egoeraz?


90ko hamarkadaren bukaeran kode irekia hardwarea eta softwarea askatzen saiatzen ari zen, ordenagailuarekin egiten ari zinena kontrolatu ahal izateko. Gaur egun hardwarea librea da: CPUa, xagua, memoria... Baina zailena datuak dira. Bideo artxiboak, musika artxiboak... horiekin denekin lan egitea atzetik konpainia bat egon gabe. Microsoftek Windows hain modu estuan kontrolatzearen arrazoia neurri batean, Microsoft Office, Microsoft Word, Microsoft Excel... eta abarrengatik da. Gakoa horietan guztietan kode irekiko artxiboak erabiltzea da. Audio editorea ez dadila Applek kontrolatzen duen iTunes izan, datuak sartzeko ez dadila Microsoftek kontrolatzen duen Excel erabili, eta horrela kasu guztietan.


Bukatzeko, kuriositatez, Linuxen zein distribuzio erabiltzen duzu?


RedHat. Nire esku balego Debian erabiliko nuke, baina gure sistema administraria...



Azkenak
2025-04-30 | Bertsozale.eus
Babes Kutxa: urrats txiki bat sortzaileen baldintzak duintzeko bidean
Administrazio publikoak baditu mekanismoak soldatapeko langileen ezintasun puntual edota behin-behinekoen aurrean erantzuteko. Kultur sortzaileen kasuan, ez. Babes Kutxarekin egoera horri erantzun nahi dio Bertsozale Elkarteak.

Aisialdia, kirola eta kultura, mugikorrik gabeko arnasgune Urretxun

Herriko kirolgune, liburutegi, gazteleku, kulturgune, eskola inguru eta abarrek bereizgarria gehitu dute sarreran, jendeari eskatuz mugikorra bazter utz dezala. “Kalitatezko aisialdiaz gozatzea da helburua, arreta horretara jarrita, mugikorrak ekarri ohi duen distrakzioa... [+]


“Planeta suntsitzen duen su turistikoarekin amaitzeko” manifestaziora deitu dute Europako hainbat eragilek

Manifestazioaren iragarpena Turistifikazioaren aurkako Europa Hegoaldeko sareak (TEH) Bartzelonan antolatutako topaketen harira egin dute. "Turismo-monolaborantzaren aurka" deitu dute eta Europa Hegoaldeko hamabost eragile inguru batu zaizkie. 


Antton Valverdek jasoko du Adarra saria

Ekainaren 21ean jasoko du saria artista donostiarrak, Viktoria Eugenia antzokian, eta kontzertua emango du jarraian.


Itzalaldiaren jatorria: instalazio fotovoltaikoak, arloko enpresa pribatuak eta azpiegitura elektrikoaren gabeziak?

Red Eléctrica de Españak zibererasoaren aukera erabat baztertu du, eta bi instalazio fotovoltaikoetan jarri du begirada. “Operadore pribatuei erantzukizunak eskatuko dizkiegu eta berriro ez gertatzeko beharrezko neurriak aktibatuko ditugu”, adierazi du... [+]


Aurreikuspenak beteta, liberalek irabazi dituzte Kanadako hauteskundeak

Botoen %99 zenbatuta, Mark Caney egungo lehen ministroa buru duen alderdiak 168 aulki lortuko lituzke Komunen Ganberan, eta lau gehiagorekin osatuko luke gehiengoa. Alderdi Kontserbadorea izan da bigarren bozetan, 144 eserleku lortuta. Duela lau urteko hauteskundeetan baino... [+]


Eskola inguruetako aire kutsadurarik handiena atzeman dute Donostiako hiru ikastetxetan eta Bilboko bitan

Donostiako Zurriola Haur Hezkuntza, La Asunción eta The English School ikastetxe inguruak eta Bilboko Kontxa Eskola eta Calasancio-Escolapios dira karbono dioxidoaren muga legala gainditzen dutenak, Ekologistak Martxanek hainbat eskola ingurutan egindako azterketaren... [+]


Itzalaldiak agerian utzi duena

Hedabideetan nahiko aipatu dira asteleheneko itzalaldiak gizartean eragin dituen ondorioak, baina nahikoa aipatu al da gertakari horrek agerian uzten duena? Besteak beste, bi auzi nagusi: bizirauteko energiarekiko dugun menpekotasuna eta azken urteetan gertatzen ari den zerbitzu... [+]


2025-04-29 | Mikel Aramendi
ANALISIA
Soldadu ipar korearrak Europan: zergatian datza koska

Zer lor nahi zezakeen Ipar Koreako erregimenak Errusiaren gerrarako egindako odol-ekarpenarekin? Batetik, eskarmentua; bestetik, elkarrekikotasuna.


Patronalari absentismoaren “iruzurra” aurpegiratu eta lan istripuak prebenitzeko eskatu diote Hego Euskal Herriko sindikatuek

Sindikatuek agerraldi eta salaketa publikoak egin dituzte astelehenean, Nazioarteko Lan Osasunaren Egunean. Hego Euskal Herrian iaz zenbatu zituzten 64 hildakoen gorpuak irudikatu dituzte LABek, ESK-k, STEILASek, EHNEk, Etxaldek eta CGTk Iruñean eta Donostian.


“Energiaren %60 galdu dugu bost segundoan, ez dakigu zergatik”

Egunak argitzerako itzuli da argindarra ia-ia leku guztietara. Euskal Herrian baino atzeratuago egin du Espainiako Estatuko lekurik gehienetan, baita Portugalen ere. Normaltasun itxura gaur Euskal Herrian, baina goizeko lehen orduan ez dira funtzionatzen ari aldirietako trenak... [+]


2025-04-29 | Antxeta Irratia
Lakaxita: beste Irun posible baten erresistentzia 20 urtez

Beste bizi eredu  baten alde eginez, hainbat belaunaldik ikasteko, antolatzeko, esperimentatzeko eta trebatzeko aukera izan dute Lakaxitan bi hamarkada hauetan zehar. Gazte belaunaldi anitz ikusi ditu gaztetxeak, eta Jaion bestan, oraingo gazte mugimenduko kideak ez... [+]


Igor Peñalver (ELA Volkswagen): “Jarritako garraiatzaileekin osasun arazoak sor daitezke”

ELA, LAB eta CGT sindikatuek ibilgailu elektrikoak egiteko elektrifikazio prozesuan instalatutako olagarro edo garraiatzaile berria kentzeko eskatu diote Nafarroako Volkswageni. Elkarretaratzea egin zuten ostegunean eta atzorako greba eguna deitu zuten lantokian: 13:15etatik... [+]


Yemenen 68 hildako eragin ditu AEBen bonbardaketa batek

Petrolio-portu bateko sarraskia gertatu eta hamar egunera izan da erasoa. AEBek erasoak abiarazi zituztenetik 250 pertsona baino gehiago hil dira Yemenen. Oraingoan 68 pertsona hil eta 47 zauritu izan dira. Orain arteko bonbardaketa lazgarrienetakoa da.


Eguneraketa berriak daude