Miguel Buen Lacambra: «Agenda edo tempoa ez du soilik Zapaterok markatzen»


2021eko uztailaren 19an
ETAko hiru kidek Aritxulegin egin zuten agerraldia izan dugu abiapuntu: «Hiru txanodunek -eta kale borrokako azken ekintzek- hainbat jenderen adorea apaldu eta auzia konpontzeko esperantzak kolokan jarri dituzte. Nik esperantzari eusten diot ordea. Damoklesen ezpata buru gainean eduki gabe politika egiteko garaia da. Ondoren, bakoitzak adieraz dezala bere iritzia: independentziarena zein bestelakoa bada ere». Gordiar korapiloa laxatzeko unean ote gauden inpresioa azaldu diogu: «Kontuz korapilo gordiarrekin, ordea. Jende askok Alejandro Magnok egin zuena egiteko tentazioa baitu. Hau da, ezpata kolpe batez korapiloa askatzea, zakurra akabatuta amorrua bukatu dela ustea. Eta hori ez da modua, korapiloa gordiarra bada, berau askatzeko konponbideak bilatu behar ditugu. Eta hauek ez dira etorriko indarraren bitartez, eztabaida eta elkar ulertzearen ondorioz baizik», diosku Buen Lacambrak.

Zein da Eusko Legebiltzarreko azken osoko bilkuran Ibarretxe lehendakariak egin zuen hitzaldiaren zure balorazia?
Lehendakariaren diskurtsoa, egin ohi duenez, errepikakorra izan zen. Ibarretxerentzat denbora ez da iragan nonbait: ez du gogoratzen azken hauteskundeetan 140.000 boto galdu zituela eta muzin egiten dio alderdi politikoek adierazi diotenari. Lehendakariak gizarteari dei egin zion. Baina nola egiten da hori? Eredu asanblearioaren bidez? Harreman zuzenaren bidez? Kasurako, gizartea eta alderdiak paraleloan joanez edo gizartea alderdietatik bazter utziaz? Ahotsak-en agiria herri honetan inoiz atxikimendu gehien izan duen akordioa zela esan zuen. Azken urteetan izenpetu den agiri anitzena Ajuria Eneko Ituna izan zela ahaztu zaio Lehendakariari nonbait. Gainera, emakumeek, hasieratik esan zutenez, ez dituzte beren alderdiak ordezkatzen. Egia da, agiriaren zati batekin beren alderdiak ados daudela, gure kasuan zati handi batean, baina ez ehuneko ehunean. Lehendakariak emakumeei keinu bat luzatzeaz gain -ondo dago hori- alderdien mahaira joango den ordezkaritzan emakumeak egon daitezen eskatu zien alderdiei. Lasai egon dadin Lehendakaria, emakumeak mahaian izango baitira bestela ere. Ibarretxe genesira joan zen eta bat-batean garrantzizkoena oraina dela esan zigun, aurrera egiteko borondatea. Lehendakaria errepikakorra da, ez dakigu nora doan edota nora eraman nahi gaituen.

Alderdien mahaia eratu beharra babestu zen osoko bilkuran, prozesua blokeatu dela aipatzen da ordea.
Blokeatua al dago?

Zure ustez?
Ez.

Alderdien mahaia osatzeko zer behar da orduan?
Batasunak eman behar dituen urratsak ematea legaltasunaren barruan egon dadin. Eta guk ez dizkiegu zein diren azaldu behar, ondo baino hobeto ezagutzen dituzte-eta. Alderdien mahaian euskal gizartea ordezkatzen duten guztiek egon behar dute, zalantzarik gabe. Gehiago edo gutxiago gustatu, ezker abertzaleak -edo Batasunak kasuon- herritar asko ordezkatzen du -PPk ordezkatzen duen bezalaxe-. Eta ez badaude zerbait eskas izango da.

Batasunaren eta alderdi sozialistaren artean aurreakordioak zeudela diote eurek, eta ez direla bete. Agenda politiko eta tempoaren jokoa tarteko.
Akordioak zeudela edo ote zeuden? Baldin baziren, dioten bezala, zergatik ez da akordioetan aurreratu agenda hipotetiko horren arabera alderdi legala izan dadin? Hori da bete beharreko baldintza alderdien mahaia osatzeko.

Agenda eta tempoa Zapatero presidenteak markatzen dituela esaten da.
Agenda ez du bakarrik Gobernuko presidenteak markatzen. Gutxienez, bi parte daude -eta hedabideek diotenari kasu egitera- ez badira kontaktu ofizialak izan ETA ez dagoelako biltzeko prest da. Inork ez dezala pentsa agenda markatzen dela hauteskundeen arabera. Zapaterok bere agenda dauka, baina ETAk eta ezker abertzaleak ere bai berea. Azkenaldion, Batasunekoek diotenez, Espainiako Gobernuak bere konpromisoak ez ditu bete. Eurek ez dute betetzeko konpromisorik? Eurek ere izango dute zer bete, ezta? Guk ere geureak, jakina, baina eurek ere bai.

Ez da hauteskundeetara begira arazo soila, beraz.
Ez. Nik EAEko udal eta foru hauteskundeei begira neure teoria daukat, besterik da Nafarroakoa. EAEn, ez Permach ez Otegi ez Usabiaga jaunak ez dira hautagai bezala aurkeztuko -nahiz Batasunak marka legala izan- diputatu edo alkate izateko. Nire inpresioa da ez dutela horrenbesteko presarik. Berauek hauteskunde autonomikoetara aurkezteko agendaz ari dira jokatzen. Hemen denok jokatzen dute edo dugu agenda eta tempoarekin. Abuztuaren lehen hamabostaldian Batasunaren prentsaurreko gehienak Barrena jaunak eman zituen, baita bat edo beste Permach jaunak ere. Barrenaren diskurtsoa Otegik erabil zuenarekiko ezberdina izan zen, ez erradikalki ezberdina, baina ezberdina. Udan hainbat udalerritan bilerak izan direla jakin dugu eta Batasuneko buruzagiek ezin izan dituztela beren asmoak aurrera eraman ahal izan. Horrek ekarri du prozesuan atzerapena. Agian ez zituzten egin beharreko guztiak garaiz egin. Izan ere, oinarriekin pedagogia egitea ez da samurra, 30 urtez sozialistak etsaiak direla esatetik -ez dira egurtu behar, ez egoitzak erre...- arerioak izatera pasa direla esatea ez da erraza izango, oso distiratsu den zerbaiten truk ez bada behintzat. Lortu daitekeen hori, ordea, alderdien mahaian eztabaidatuko da lehenik eta gero Legebiltzarrean.

Barrena, Permach eta Otegi aipatu dituzu. Otegi ezberdintzen duzula ulertu dezakegu?
Ez. Nire konstatazioa ez dago ezeren gainean oinarritua. Baina sozialistekiko eszenifikazioan behintzat, diskurtso gogorrena, beste alderdiei errua botatzea, batez ere Barrena eta Permach jaunek egiten dute, ez horrenbeste Otegi jaunak. Otegi jaunak esperantzari leihoak irekitzen dizkio. Eta ez dut esan nahi Batasuneko buruzagiek irizpide ezberdinak dituztenik, batzuek bestetzuek baino diskurtso moderatuagoak darabiltzatela baizik.
Alderdi abertzaleen ustez, mahaia ez bada eratu sozialistek erabakitzeko subjektua zein den garbi ez dutelako da.
Alderdi sozialistak oso garbi du zein den subjektu politikoa, garbi ez duena EAJren parte bat da, gutxienez. EAJren zein parteri galdetu beharko litzaioke? Ibarretxe Lehendakariari, Egibarri ala EBBko presidente Imaz jaunari? Nik Imazen ardura bereizten dut, zuzen eta zentzuz jokatzen ari baita.

Horretan sartu gabe, erabaki subjektua zein den...
Guk -oraingo eskuduntzaren arabera- garbi dugu zein den erabakitzeko subjektua, egungoa eta etorkizunekoa ere bai, Euskal Herrian [EAEz ari da] bizi diren herritarrak dira subjektua. Eta gure eskuduntza ez diren esparruan, batzuetan Madrilgo Kongresuko diputatuak beste batzuetan Europako Parlamentuko ordezkariak izango dira subjektuak.

Demagun eta argitzeko EAEn alderdien mahaia eratzen dela, eta alderdiek erabakitakoa herritarrek berresten edo ezesten dutela...
Abertzaleek Euskal Herriko herritarrek denetan eta denari buruz erabaki dezaketela diote eta guk horretan ez dugu bat egiten haiekin. Gure ustez badaude erabaki dezakegun gauza asko, eta aurrerantzean akordio batzuetara iristen bagara gauza gehiagotan erabaki ahal izango dugu, baina beste gauza batzuetan ezin dezakegu erabaki. Erabaki dezakegun horretan ez dugu arazorik herritarrei galde egiteko, bistan da. Hori izan da beti gure praktika gainera. Baina guk ezin duguna da, adibidez, Nafarroako nahiz Iparraldeko herritarrek nahi dutena erabaki.


Haiek erabakitzeko subjektu ere izan daitezke, hala ere.
Bai. Jakina.

Gipuzkoako azpiegiturak: «Errauskailuaren kokapena nazionalisten inposaketa da»

AHTren proiektuaren alternatibak proposatzeko beta izan da. Aurka dauden sektore hauetako batzuk, nire errespetu guztiarekin, eraiki beharreko edozein azpiegituraren aurka daude beti. Adibidez, kolektibo hauetako batzuk A-15 errepidearen aurka egon ziren. Errepidea ez zela Gipuzkoako herritarren zerbitzurako argudiatu zuten. NATOk diseinatua zela zioten, lurreko indar militarren sartze hipotetiko baterako. A-15 Gipuzkoako Diputazioan diseinatu zen ordea, baita egin ziren aldaketak ere. Orain, AHT ez dela egokia diote: ibilbide luzeko trenbidea dela, toki asko garraio zerbitzu gabe geratuko dela eta baserrian eragin izugarria izango duela. Zaila da guztia gezurra dela esatea. Horregatik kaltetutako inguruneari konponketak bilatu behar zaizkio, baita AHTk ematen ez duen zerbitzuari alternatibak eskaini ere, garraio publiko zentzuzkoaren bidez.

Pasaiako kanpoko portuaren aldekoa naiz. Barruko merkatal portua kanpo aldeko dartsena edo kaiak ordezkatu behar du. Badia ez da bere onera etorriko berez, espazio fisiko nahikorik ez delako. Barruko dartsena merkantziek blokeatuta daukate, gaiez gaindituta dago. Gai hauetako asko kutsakorrak dira eta badiaren inguru guztia kaltetzen dute. Bestalde, errepidetako garraioa zein neurrian bideratuko den itsasontziz jakiteak ez du baldintzatu behar kanpoko dartsena eraikitzea. Bi gai edo arazo ezberdinak dira.

Errauskailuaren arrakastaren gakoa ahalik eta hondakin solido gutxien uztea da. Demagun, Gipuzkoan pertsona bakoitzak kilo hiru-laurden zabor ekoizten dugula etxean, hiru-laurden horietatik bi konpostaje bidez eta birziklatzea landuz berreskuratu behar dugu, eta azken zatia berriz erraustu. Teknika eraginkorrenak erabiliz betiere, geure osasuna zaintzeko. Bere kokapena borroka eremu bihurtu da tamalez: Urnieta, Aritzeta eta Usurbileko kokalekuak baztertu dira. Landarbason (Errenteria) egitea ere kaltegarritzat jo dute azken txostenek. Errauskailuaren kokapena udal sozialistetan eraiki nahi izatea ez da kasualitatea ordea, alderdi nazionalisten inposaketa baizik.


ASTEKARIA
2006ko urriaren 08a
Azoka
Azkenak
2025-04-03 | ARGIA
Behatokiak hizkuntza eskubideen urraketak betikotzeko arriskuaz ohartarazi du 2024ko txostenean

Behatokiak Hizkuntza Eskubideen Egoera 2024 txostena aurkeztu du. Herritarrek helarazitako gertakarien bilduma aztertuta, ondorioztatu dute 2024an egoerak ez duela hobera egin, eta gainera, kexak jaso dituzten hainbat entitateren eskutik urraketak iraunarazteko jarrera sumatu... [+]


Gasteizen, eskaleak soberan daude

Duela aste batzuk, Diputazio kalean, Gasteizko erdigunean, bi gizonek etxerik gabeko pertsona bat bota zuten lo egiten zuen lokalaren kanpoaldeko eskailera-buru txikitik. Bota ez ezik, berehala metalezko baranda bat ere jarri zuten lonjaren aurrean. Lokala luzaroan hutsik egon... [+]


Trumpek %10 eta %50 arteko muga-zergak ezarriko dizkie mundu osoko herrialdeei: “Amerika berriz aberats egingo dugu”

Mundu osoarentzat %10eko muga-zerga globala inposatuko du Donald Trumpen administrazioak, eta hainbat herrialderen inportazioak are gehiago zergapetuko ditu, tartean Txinakoak (%34) eta EBkoak (%20). Baina Hegoalde Globaleko herrialdeak izango dira kaltetuenak: Lesoto (%50),... [+]


2025-04-03 | El Salto
Luigi Mangionerentzat heriotz zigorra eskatuko du fiskalak, osasun aseguru-etxe bateko buruaren hilketagatik

Heriotza-zigorra eskatzeko argudio gisa, "indarkeria politikoko ekintza" izan zela adierazi du AEBetako Fiskal Nagusiak.


2025-04-03 | Gedar
Israel Premier Tech talde sionista Lizarrako txirrindularitza-lasterketa batetik kanporatzea lortu dute

Palestinarekin Elkartasuna plataformaren ekimenez, txirrindularitzarekin lotura duten 70 bat pertsonak eskatu dute talde sionistak ez dezala txapelketan parte hartu, eta lortu dute.


Armagintza sustatzearen aurkako manifestua sinatu dute EHUko 135 irakaslek, Jaurlaritzaren posizioa kritikatuta

Zedarriak enpresari taldeak armagintza sustatzera deitzeak eta Jaurlaritzak horrekin bat egiteak "haserrea" sortu diela diote sinatzaileek. Mundu mailako egoera "inoiz baino larriagoa" dela uste dute, eta "Euskal Herriaren etorkizuna oztopa dezakeen... [+]


Espetxera bidali dute Ion Aranburu realzaleari Sorian egindako erasoaren harira atxilotuetako bat

Ion Aranburu koma egoeran eta ZIUan ingresatuta egon zen hainbat astez, erasoaren ondorioz.


Israelgo presondegietako torturak argira ekarri ditu The Independent komunikabideak

Lekukotasunak, autopsia txostenak eta atxiloaldian izenpeturiko adierazpenak bildu ditu The Independent komunikabide britainiarrak. 2023ko urriaren 7az geroztik 70 palestinarrek dute bizia galdu Israelgo presondegietan. Palestinar presoen alde dabilen Addameer elkartearen... [+]


Kutxa Banku Fundazioa ez da ados agertu Arriolaren adierazpenekin: “Euskara ez da oztopo”

Kutxa Banku Fundazioak adierazi du Kutxabankeko presidentearen adierazpenek ez dutela fundazioaren pentsamoldea islatzen, "Hizkuntza aniztasuna beti da aberastasun iturri, nekez izan daiteke oztopo", argudiatu dute.


Lineal A idazkunik luzeena

Lineal A duela 4.800-4.500 urte erabilitako idazkera minoikoa da. Berriki, Kretako Knossos jauregi ezagunean, bolizko objektu berezi bat aurkitu dute, ziurrenik zeremonia-zetro gisa erabiliko zutena. Objektuak bi idazkun ditu; bata, kirtenean, laburragoa da eta aurkitutako... [+]


Gizonak frontera, emakumeak zubira

Londres, 1944. Dorothy izeneko emakume bati argazkiak atera zizkioten Waterloo zubian soldatze lanak egiten ari zela. Dorothyri buruz izena beste daturik ez daukagu, baina duela hamar urte arte hori ere ez genekien. Argazki sorta 2015ean topatu zuen Christine Wall... [+]


Resako aztarnategia Andosillan
Ebroko muga zaharraren lorratzetan

Nafarroako Erriberako Andosilla herrian, sorpresa ugari ematen ari den indusketa arkeologikoa egiten ari dira Aranzadiko arkeologoak eta herritar boluntario taldeak. Resako aztarnategian orain arte oso ezezaguna zaigun Goi Erdi Aroko gizarteak hobeto ulertzeko aztarnak aurkitu... [+]


Pippi Kaltzaluzek 80 urte bete ditu, beti bezain iraultzaile

Pippi Kaltzaluzeren istorioak lehenengoz kaleratu zirenetik 80 urte bete direla-eta, leku berezia eskaini diote Boloniako Nazioarteko Haur eta Gazte Liburu Azokan. Azkarra, independentea, errebeldea, lotsagabea, menderakaitza, apur bat basatia, sormen handikoa, ausarta eta... [+]


Trans Pertsonen Lehen Mailako Arretako Zerbitzuak jarriko ditu abian Osakidetzak

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako trans pertsonei zuzendutako protokolo asistentziala eguneratzea da helburua. Lehen Mailako Arretako Taldeak (LMAT), trans pertsonentzako Lehen Mailako Arretako Zerbitzu berriak (tLMAZ) eta Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean dagoen Genero... [+]


Osakidetzako datuen kontraesanak: itxaron-zerrendak behera, herritarren kexak gora?

Jaurlaritzak ziurtatu du itxaron-zerrendak bi hilabetetik behera jaitsi direla azken hiruhilekoan. Manu Lezertua EAEko arartekoak, berriz, beste datu bat nabarmendu du herritarren kexei buruzko urteko txostenean: Osakidetzari dagozkion kexak %70 igo dira, eta batez ere... [+]


Eguneraketa berriak daude