Makina bat kontu


Europako airearen kalitatea gero eta kaskarragoa da

Poluzioak gizakiaren osasunean duen eraginarekin kezkatuak dauden zientzialariek semaforo gorria piztu dute, airearen kalitatearen inguruan Europako araudia dela eta. Aipatu zientzialariek munduan oso ospetsu diren ondorengo hiru erakundeen sostengua izan dute: ISEE (Ingurumen Epidemiologiarako Nazioarteko Elkartea), ISEA (Analisiak Egiteko Nazioarteko Elkartea) eta ERS (Europako Arnasketa Elkartea).

Zehazki, PM10 eta PM2,5 partikulak izan dira kezkaren arrazoi, 10 eta 2,5 mikrometro baino gutxiago dituzten partikulak, alegia.

Zientzialariek argitara eman duten APHEIS izeneko azterketan, Europako 23 herritan 16.926 heriotza goiztiar zenbatu dituzte. Heriotza hauen arrazoia bihotz-biriketako gaixotasunak eta biriketako minbizia izan dira. Beraien ustez, PM2,5 partikulen gehiengo tasa onartua metro kubikoko 15 mikrogramokoa izan balitz, ez lirateke aipatu heriotzak gertatuko. Une hauetan, ordea, Europan partikulen tasaren muga 25 mikrogramotan kokatzea aurreikusten da eta zientzialariak asaldatu egin dira egoera horren aurrean. AEBetan, adibidez, muga 15 mikrogramokoa da.

PM10 partikulen muga Europako Batzordeak 40 mikrogramotan utzi nahi duenez, zientzialariek ohartarazi dute datozen urteetan urtero 348.000 heriotza goiztiar gertatuko direla Europan.

Ez dakigu Europako Ingurumen ministroek zer erabakiko duten datorren urriaren 13an egingo duten bileran, baina eztabaidatutakoaren berri emango dizuegu.


Ozono zuloaren joera baikorra

Gai honek urtero bizpahiru aldiz izaten du lekua gure orri hauetan. Orain arte, Hego Poloan nabaritu izan da eskasia eta eskasia hori beti ere bolada honetan, hau da udazkena hurbiltzen denean -hego hemisferioan udaberria denean- hasten da eta urriaren amaiera arte irauten du. 2000. urtera arte, oso datu kezkagarriak plazaratu izan dira, baina daramagun hamarkadan joera aldatu egin da, hots ozono zuloa gero eta txikiagoa dela dirudi. Zientzialariek ere horixe diote eta are gehiago, 80ko eta 90eko hamarkadetan hartutako neurrien emaitza orain ikusten ari garela diote. Hala bada, zorionekoak gu. Aurtengo irailaren hasieran ere joera ona du ozonoak -ikusi irudiak-. Azaroan ere azalduko dizuegu ordura arte ozonoak izango duen joera.


Azkenak
Berwick eta gu

Beharbada ez duzu jakingo nor den Donald Berwick, edo zergaitik aipatzen dudan artikuluaren izenburuan. Gauza bera gertatzen zaie, agerikoa da, abian den Osasun Itunean parte hartzen ari diren gehienei. Ez dakite zer den Berwicken Helburu Hirukoitza, are gutxiago eredu hau... [+]


Zerbitzu publikoak: motozerrari bidea erraztu ala basoa garbitu?

Aurreko egunetan Larraitz Ugarte abokatuak idatzitako La motosierra puede ser tentadora artikuluak zeresan handia eman du sektore zabal batean. Administrazio publikoaren barruan ohikoak diren egoera batzuk mahai gainean jartzen ditu, tartean efizientzia falta, ardura eta kontrol... [+]


2025-04-16 | Haritz Arabaolaza
Hizkuntza

Garrantzitsua al da hizkuntza bat zuzen erabiltzea? Zer puntutaraino da hain beharrezkoa gramatika menderatzea edo hiztegi zabal bat edukitzea? Betidanik entzun izan ohi dut hizkuntzaren garrantzia, baina pentsatzen jarri ostean, ondorio batera iritsi naiz. Pentsatzeak askotan... [+]


Leku ‘kuttunak’

Aspaldian bisitatzen ez nuen eta hainbertze gustatzen zitzaidan leku batera joan nintzen aurrekoan. Bertan nengoela, gustura sentitu nintzen eta zera pentsatu nuen: hau da nire leku kuttuna. Kuttuna, kuttuna, kuttuna; hitza jira eta biraka etxerako bidean. Kuriositateak jota... [+]


2025-04-16 | Rober Gutiérrez
Trebetasunak

Nerabeek eta gazteek, ibilbide akademikoan zehar, behin baino gehiagotan jasoko dute lagungarria izango zaien ikasketetarako edo-eta lanbiderako orientabidea. Gidaritza eskaini behar zaie, zalantzez beterik egon ohi baitira erabaki garrantzitsuak hartu behar dituzten bakoitzean,... [+]


2025-04-16 | Euskal Irratiak
Mikel Epaltza
“Nire etxea utzi nuen ETAk nazioarteko begiraleen esku armak utz zitzan”

Atxik Berrituz giristino taldeak Kristauak Euskal Herriko bake prozesuan liburua argitaratu du Maiatz argitaletxearekin. Giristinoek euskal bake prozesuan zer nolako engaiamendua ukan duten irakur daiteke, lekukotasunen bidez.


Ertzaintza handitu eta 8.000 polizia nahi ditu Jaurlaritzak 2030erako

Ertzaintzarekin bigarren negoziazio mahaia ireki du Bigen Zupiriak, martxoan ERNE, ESAN eta SIPErekin ertzainei urteko soldata gutxienez 4.200 euro igotzea adostu ostean. Agente kopurua areagotzeko plan horretan Arkautiko (Araba) akademiak "berebiziko... [+]


Iñaki Bakero (Erriberan Euskaraz)
“Batzuek ez gaituzte hemen nahi, baina bagaude”

Maiatzaren 17an Erriberako lehenengo Euskararen Eguna eginen da Arguedasen, sortu berri den eta eskualdeko hamaika elkarte eta eragile biltzen dituen Erriberan Euskaraz sareak antolatuta


Aguraingo Udalak atzera bota du 50.000 plaka fotovoltaiko instalatzeko proiektua

EH Bilduk aurkeztutako mozioa onartu dute osoko bilkuran. Udalak egitasmoa sustatzen duen enpresari, Cañaveras Solarri eskatu dio proiektuak ez ditzala hartu balio estrategiko handiko gisa kalifikatutako nekazaritza lurrak, eta gune populatuetatik gutxienez 500 metroko... [+]


2025-04-16 | Sustatu
Bi hilabete igaro dira eta berdin gaude: IP blokeoak dozenaka euskal webguneren kontra futbola dagoenean

Duela egun batzuk iragarri zuen Puntueu-ek La Ligaren blokeoak euskal domeinuei eragiten dien kaltea monitorizatuko zuela. Asteburu honetan izan dira partiduak, hain zuzen, eta monitorizazioaren datuak hor daude, penagarriak dira.


Eguneraketa berriak daude