Makina bat kontu



27 ekaitz tropikal ozeano atlantikoan 2005. urtean

Aurtengo ekainaren eta azaroaren artean errekorra ezarri dute ozeano atlantikoan sortutako ekaitz tropikalek, 26 ekaitz tropikal sortu baitira aipatutako epean. Baina hor ez da aurtengoa amaitu, joan den abenduaren 30ean Azoreetan 27. ekaitz tropikala sortu baitzen.

Ekaitz tropikalak ekainaren eta azaroaren artean sortzen dira eta azaroaren 27an sortutako Epsilon ekaitza azkenekoa izango zela uste bazen ere, ia urte amaieran Zeta sortu zen. Ekaitz honek ez du kalterik sortu eta itsasoan barrena desegin da.

Datuak biltzen direnez geroztik, 1954. urtean gertatu zen aurtengoaren antzeko kasu bat, hau da, abenduaren 30ean Alice ekaitza sortu eta ondoren urakan bihurtu zen.

Hala ere, 2005. urtean beste errekor bat ezarri da, hots urakan bihurtutako ekaitz-kopurua, guztira 13 izan baitira.


Baleen kantua

North Pacific Research Board-eko (NPRB) ikerlariak aspaldi ari dira baleen segimendua egiten, horien soinu eta ultrasoinuak itsas azpian kokatutako hidrofonoen bidez detektatuz.

Bost urtez egindako neurketen emaitzak argitara eman dira Biosciences aldizkariaren urtarrileko zenbakian. Emaitza hauetako lehen ondorioa balea-espezie bakoitzak bere errepertorioa duela izan da eta gainera espezietan dialektoak ere egon badaudela.

Neurketa hauetan ustekabeko emaitzak ere lortu dira; adibidez, Alaskako golkoan ia desagertzear dagoen balea boreala detektatu da. Balea hori 1980. urtean ikusi zen azken aldiz eta orain itsas ondoan bizi dela eta gainera populazioa uste baino handiagoa dela ezagutzera eman da, aparatu hauekin kantuak erregistratzean animalia-kopurua ere erregistra baitaiteke.

Baleen kantuen erregistroa gerra hotzaren garaian hasi zen, artean itsas armada estatubatuarrak urpeko ontziak detektatzeko Sosus deituriko programa abian zuen. Gailu hauen bidez masa handiak detektatzen zirenez, itsas azpiko ontziekin batera baleak ere detektatzen ziren. Gerra hotza amaitu ondoren tresneria guztia ikerlarien esku utzi zen eta orduz geroztik baleen segimendu soilerako erabiltzen dira.

Alaskako golkoan une honetan zazpi hidrofono daude eta horiei esker 40 kilometroko distantzian dauden baleak ere detekta daitezke. Aurtengo udaberrian Bering-eko itsasoan beste hiru hargailu berri kokatuko dira bertako baleen arrastoak segitu ahal izateko.


Azkenak
“Errebeldia hazi egin da Argentinan, herri oso bat bultzaka ari da”

Argentinako Abokatuen Gremioa erakundean egiten du lan Laura Taffetanik (Buenos Aires, Argentina, 1963). Gobernuaren errepresioa pairatu duten maputxe ugarirekin lan egin du azken urteetan, eta Askapena antolakundeak antolatutako topaketa antiinperialisten barnean izan da Euskal... [+]


Ertzaintzak Etxarri II gaztetxea hustu du Bilboko Errekalde auzoan

Iragarrita zegoen moduan, Bilboko Errekalde auzoko Etxarri II gaztetxea hustu du Ertzaintzak 9.00etan abiarazi duen operazioarekin. Arratsaldean protesta manifestazioa egingo dute auzoan, 19:00etan Amezolako tren geltokitik abiatuta.


2025-04-04 | ARGIA
Langile bat hil da Agoitzen obra batetik jausita

Ezbeharra ostegunean gertatu da eta SOS Nafarroak 16:00 orduak jotzear zirela jaso du haren berri. Medikua, anbulantzia et Foruzaingoa bertarako dira, baina ezin izan dute gizona suspertu eta bertan hil da.


2025-04-04 | ARGIA
Euskaraldia Hika-rako 83 herrik eman dute izena

Aurtengo berritasuna da. Ahobizi eta belarriprest rolen artean aukeratzeaz gain, herritarrek Euskaraldia Hikan parte hartzeko aukera izango dute. Hitanoa erabiltzen ez den herrietan, toka eta noka, bien erabilera bultzatuko da, eta hitanoa bizirik dagoen herrietan nokaren... [+]


Interview. Urez eta hondarrez
Lurra zapaltzeko moduak

Interview. Urez eta hondarrez
Egileak: Telmo Irureta eta Mireia Gabilondo.
Aktoreak: Telmo Irureta eta Dorleta Urretabizkaia.
Zuzendaria: Mireia Gabilondo.
Konpainia: Tentazioa.
Noiz: apirilaren 2an.
Non: Victoria Eugenia Klub Aretoan,... [+]


2025-04-04 | Sustatu
Kneecap filma, orain euskarazko azpitituluekin

Ezagutzen duzue Kneecap filma? Oscar sarietarako hautatu zuten. Belfasteko hirukote baten istorioa da. Kneecap Hip Hop talde ezaguna da gaur egun, eta hizkuntzaren aldeko jarrera (gaelikoa) argia dute, IRAren osteko belaunaldiaren gorabeherak kontatzen ditu filmak; drogak eta... [+]


Haur filosofiari buruzko podcasta igandean estreinatuko du ARGIAk: ‘Galdera Basatiak’, Iñigo Martinezek gidatuta

Galdera batzuen aurrean, behin eta berriz helduok ume sentitzen garela dio Iñigo Martinezek, “bizitza zulo existentzialez beterik” dagoelako. Galderaz galdera "behin-behineko erantzunen bila" aritzeko asmoa du irakasle eta filosofoak. ARGIA... [+]


2025-04-04 | Euskal Irratiak
Beñat Molimos: “Herritarren babesari esker du Laborantza Ganbarak iraun hogei urte hauetan”

Euskal Herriko Laborantza Ganberak hogei urte bete ditu. 2005ean sorturik, bataila anitzetatik pasa da Ainiza-Monjoloseko erakundea. Epaiketak, sustengu kanpainak edota Lurramaren sortzea, gorabehera ainitz izan ditu hogei urtez.


Itsasadarreko tunelaren obretarako leherketak legeztatzearen aurka mobilizatuko da ostiral honetan ‘Subflubiala Ez!’

Giza-katea antolatu du Subflubiala ez! plataformak eta hitzordua Artaza-Romo Institutuan jarri du gaurko 18:00etan. Bizkaiko Foru Aldundiak Ingurumen Inpaktuaren Adierazpena (IIA) aldatzea du helburu eta horrelakorik ez du onartzen plataformak.


Kutsadura maila handi eta arriskutsuak behatu dira Zubietako erraustegiaren inguruetan

Europan kutsadura maila aztertzen aritzen den Toxicowatch erakundeak egindako ikerketaren emaitzak dira. Erraustegia martxan jarri aurretik egin zituzten lehen azterketak, eta ondoren 2024ra arteko laginak aztertu dituzte. Iazko laginen emaitzak dira honakoak.


Instituzioek preso atzerritarren birgizarteratzea oztopatzen dutela salatu du Salhaketa Nafarroak

Elkarteko Andoni Burguetek nabarmendu du espetxean dauden presoek egindako delitu gehienek behar sozioekonomikoekin lotura dutela.


Netanyahuri babesa erakutsi eta Nazioarteko Zigor Auzitegiko kide izateari utziko dio Hungariak

Gergely Gulyas Hungariako Presidentetza ministroak eman du erabakiaren berri, Hagako auzitegiak atxilotze agindua ezarrita dion Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa herrialdera heldu den egun berean. Israelgo armadak Gazako eremu gehiago hartzeko asmoa duela... [+]


Eguneraketa berriak daude