Alarma soziala


2007ko otsailaren 21ean
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.
Agian arau juridikoren batean ondo zehaztuta egongo da zertan datzan noizean behin irizpide juridiko modura erabiltzen den alarma soziala delako hori. Ni ez naiz zuzenbidean aditua, herritar gehienak ez diren bezalaxe, eta, hala ere, ziur nago herritar soil asko harri eta zur geratzen direla ikusita epaileek nola erabiltzen duten irizpide hori erabaki zalantzagarriak -gozoki hitz eginez- azaleratzeko orduan. Izan ere, kontzeptu horri dei eginez justifikatzen da tratu txarren bidez hilketa bat ustez eragin duten goardia zibilak kalean uztea eta kutxazain automatiko bat, ustez baita ere, erre duenari behin behineko askatasuna ukatzea.

Soziologo frantziar ospetsu batek zioen krimena edo, egungo berbak erabilita, delitua gizartearen uste edo sinesmen nagusiei egindako iraina dela. Jakina, berehala ikus daiteke definizio horretan dagoen funtsezko arazoa, hots, zeri deitu behar zaion gizartea. Adibide mingarri bat jarrita, susmatzen dut Namibiako gizonezkoen gizartea batez ere dela emakumezkoen adulterioarengatik sufritzen duena eta horiek harrikatzea justifikatzen duena. Gure artera etorrita, abortua galarazteko orduan, antzeko justifikazioa erabiltzen da maiz; baina, nor sentitzen da irainduta emakume batek abortatzen duenean? Dudarik ez dago, hortaz, soziologiaren alde kontserbadoreak hitz egiten duela horrelako baieztapena egiten delarik, eta norbaitek uste lezake harreman handia dagoela ikuspegi horren eta alarma soziala delako horren artean. Ezezkoan nago ni, alta, gaurko epaileen jardunak gutxi baitu, nire iritziz, zenbait ikuspegi kontserbadorek duten sakontasun emozionaletik. Izan ere, arinkeria harrigarri batez erabiltzen da kontzeptua. Horrela, litekeena da alarma soziala ustez eragin duen delitu baten egilea libre geratzea aste batzuk pasatuta. Eta zergatik? Kontua ez delako jadanik agertzen hedabideetan. Amaitu egin da alarma soziala.

Itsua omen da justiziaren jarduna; halaxe dio Mendebaldeko tradizio juridikoak. Baina, oker ez banago, uste horren azpian dagoen baieztapena da justiziak herritar guztiak berdin tratatu behar dituela; alegia, salbuespenik ez duela egiten delitua zigortzeko orduan, justiziaren muina inpartzialtasuna baita. Are gehiago, justiziak ezjakintasunaren estalkia erabili behar duela diote liberal batzuek, eta horrekin adierazi gura da justizia aplikatzerakoan ahaztu behar direla gizakien jardunaren jatorrian egon litezkeen sineskera etikoak, politikoak eta abar. Itsua ez ezik, entzungor ere bada justizia, eta tabula rasatik abiatu beharko litzateke, beraz, haren jarduna. Esan gabe doa justiziari buruzko ikusmolde horri hainbat kritika egiten zaiola, besteak beste, eraikitzen duen eredu ideal horrek ez baitu kontuan hartzen tokian tokiko testuinguru kultural, sozial eta politikoaren baldintzapena. Labur esanda, gizakiaren jokamoldeak, delituak barne, ez dira abstraktuak. Badirudi, beraz, liberalismoari egiten zaion kritika ederto egokitzen zaiola aipatu dugun alarma sozial horri; baina, berriro ere, epaile askoren jarduna urrun gelditzen da justiziaren kontzeptu aurrerakoi batetik, alarma sozialaren termometroari erreparatzen badiogu.

Nola neurtzen da, bada, alarma soziala? Zuzenbidean adituak ez, baina herritar soilok inozoak ere ez gara eta ederto jabetzen gara erabaki juridikoen menpekotasun politikoaz. Hain da begi-bistakoa, iruzkinik ere ez duela merezi. Adibide patetikoa besterik ez da, epaileen erabaki batzuen aurrean, politikariek erabiltzen dituzten tonu eta enfasi desberdinak, erabakiak errespetatzen dituztela ozenki esaten badute ere. Menpekotasun politiko hori gizartea gizarte denetik existitu da, baina, horrez gain, alarma soziala neurtzeko hedabideek gaur egun duten eragin inplizitua hartu behar da kontuan. Itxura batean, nahikoa da delitu bati edo atxiloketa bati oihartzun handia ematea eta komunikabideek hori jasotzea, atxilotuaren eskubideak kolokan jartzeko. Betiko irizpide politiko zaharrari irizpide mediatikoa gehitu behar zaio, beraz.

Ezagun da, baina esan dezagun berriro ere. Gure artean -edo hobe esanda, gure gainean- diharduen justiziak, ebazpen bat justifikatzeko alarma sozialari dei egiten dionean, ez du erakusten ez kontserbadurismoaren sakontasun emozionalik, ez liberalismoaren inpartzialtasunik ezta jardun juridikoaren ikuspegi progresistarik ere. Herritarrok alarmatzen gaituena justizia bera da.


Azkenak
2024-11-22 | Joan Mari Beloki
Errusofobia lehen eta orain (II)

Sobietar Batasuna desagertu zenetik errusofobia handituz joan da. NBEko Segurtasun Kontseiluaren 2002ko segurtasun kontzeptua oso argia da, eta planetaren segurtasun eta egonkortasunak AEBei erronka egiteko asmorik ez duen estatuen menpe egon behar dutela adierazten du. AEBei... [+]


Gemma Piérola
“Historiak ezin du ezikusiarena egin gu protagonista garen eguneroko arazo horien aurrean”

Duela 40 urte sortu zen Geronimo Uztariz Institutua, Nafarroako Historia beste era batera ikertzeko eta zabaltzeko helburuarekin. Jende anitza bildu du lau hamarkada hauetan, eta gai ugari ikertu ditu denbora horretan. Historialari gazteak ere batu zaizkie. Zahar eta berriaren... [+]


Añube
Elkar besarkatzeko musika

Aspaldi ezagutu genuen gaur gaurkoz Añube taldeko abeslari den Aitor Bedia Hans. Garai berean adiskidetu ginen egun Añube taldeko gitarra jotzaile ohia den Beñat Gonzalezekin. Unibertsitateko garaian izan zen, Debagoienako bi gazteak musika zainetan... [+]


2024-11-22 | Julene Flamarique
Voxen aurka Bilbon protesta egiteagatik auzipetutako zortzik ituna egin dute Fiskaltzarekin eta bat epaiketara joango da

Atxuriko irakasle eta ekintzaile batek uko egin dio akordioari kontzientzia arrazoiak direla eta. Voxek bost urteko kartzela-zigorra eskatzen du auzokidearentzat, Fiskaltzak aldiz zazpi hilabeteko espetxe-zigorra hauteskunde-delituagatik eta hiru hilabeteko isuna mehatxu... [+]


2024-11-22 | Ahotsa.info
Saskien bidez Nafarroako euskalgintzari inoizko ekarpenik handiena egingo dio Errigorak: 230.000 euro

 Euskarari Puzka azken kanpainan 16.000 saski saldu dituzte, eta euskararen alde lan egiten duten elkarteentzat bideratuko zaie lortutako etekina.


2024-11-22 | Sustatu
Euskarazko esamoldeak baloratzen lagundu online galdetegi honetan

Bi irakasle eta ikerlarik inkesta jarri dute sarean, euskarazko esamolde batzuen inguruko datuak biltzeko. Bost minutu hartuko dizu betetzeak baina adi, bi galdetegi daude, egun bakoitian jaio bazara 1A betetzeko eskatzen dizute, eta egun bikoitian jaioa bazara 1B delakoa.


Nazioarteko Zigor Auzitegiak Netanyahu eta Israelgo Defentsa ministro ohi Gallant atxilotzeko agindu du

Gizateriaren aurkako krimenak eta gerra krimenak egotzi dizkie Hagako auzitegiak bi sionistei. Erabakia "antisemitismotzat" jo du Netanyahuk, eta Hamasek, aldiz, "Justiziarako urrats garrantzitsutzat".


Umandi izena eta izana

Andoni Urrestarazu Landazabal Araiako herrian 1902ko uztailaren 16an jaio zen eta 1993ko azaroaren 21ean hil zen Gasteizen. 31 urte bete dira jadanik eta bere izena eta izana aitortzeko une aproposa dela deritzot, ez baita ongi ezagutzen utzitako ondarea. Umandi, bere herriko... [+]


Memoriadun euskara

Autobiografia idaztea omen da garapen pertsonalerako tresnarik eraginkorrena, askatzaileena. Iraganeko kontuei tira egin eta gogora ekartzeak, orainaldiko korapiloak askatzen laguntzen omen du. Bai, laguntzen du orainaldia ulertzen eta komeni zaigun etorkizun bat marrazten... [+]


Etorkizuneko apustua

Pandemiaren iragarpenetik Valentziako tragediarainoko errepasoa egin eta ondorioztatu dut gezurra eta forupea suhesi gisa dituen kudeaketa instituzional negargarria klase gobernariaren konstantea dela.

Ez dugu gobernari ordezko baliogarririk sistema pendular hau aldatzen ez... [+]


Gelditu dute emakume baten eta bere alaba adingabearen etxegabetzea Gasteizen

Polizia etxegabetzea geratu nahi zituzten herritarren aurka oldartu da eta hainbat lagun zauritu ditu. Azkenean, etxegabetzea atzeratu duela jakinarazi du epaitegiak.


X-etik irten nahi? Nor dago Mastodonen eta Blueskyren atzean? Nola finantzatzen da bakoitza?

Gaur, azaroak 21, Mastodon.eus komunitateak sei urte bete ditu. Urteurrena ospatzeko Gure aukera, sare libreak kanpaina abiarazi dute, atxikimenduak biltzeko. Izan ere, azken asteetan “eXodoa” ematen ari da: erabiltzaile asko X-tik ihes egiten ari dira, sare... [+]


Iruñeko Erorien Monumentua
Maravillas Lambertoren izena ez erabiltzeko eskatu dute fusilatuen senideek

Nafarroako Fusilatuen Senitartekoen Elkarteak gogor kritikatu du Iruñeko Erorien Monumentuaren inguruan EH Bilduk, Geroa Baik eta PSNek egindako akordioa. "Pedagogia" egiteko toki hobeagoak daudela dio eta interpretazio zentroari Maravillas Lamberto izena... [+]


2024-11-21 | Julene Flamarique
933 nobedade eta 200 ekitaldi Durangoko Azokaren 59. edizioan

Abenduaren 5ean Ikasle Goizarekin hasiko dute azoka. Hurrengo egunean Gazte Eztanda eguna egingo dute, eta gazteei zuzendutako hamaika jarduera egongo da. Egun berean, iazko Sormen Beka irabazi zuen Argizagi. Zubiak adiskidetasunerantz telesailaren aurkezpena egingo du Marramiau... [+]


Mastodon.eus-en “Gure aukera, sare libreak” kanpainarekin bat egin du ARGIAk

ARGIAko lantaldeak bat egin du Mastodon.eus-ek bere seigarren urtemugan abiatutako Gure aukera, sare libreak  atxikimendu kanpainarekin.


Eguneraketa berriak daude