Turkiatik Ondarroara


2021eko uztailaren 28an

Turkia aldean ibili berriak dira lagun lagun batzuk, landareei begiratuz gain ikusten dituen bat tartean. Hango paisaietaz hitz egiten eta begian jo zuen bakarra sasiarkazia aitatu.
Sasiarkazia Ameriketan iparraldekoa da. Enrike IV.aren lorazaina zen Jean Robinek 1.601ean jaso zituen Kanadatik bidalitako lehen haziak eta 1624an landatu zuen lehen zuhaitza Parisen. Haren ohorez Robinia pseudoacacia izena eman zitzaion. Ehun eta hogei bat urte bizitzen da eta ezagutzen den ale handienaren ipurdiak 1,6 metroko diametroa du eta 5 bat metroko perimetroa. Egurra busti-lehorrerako ezagutzen den onena da eta garai batean gure artean gaztainak zuen tokia aspaldi hartua du: itxituretako hesolak, atakak… Erretzeko ere, nahiz eta txinpartatsua izan, oso ona da. Etxeetan, egituratan alegia, erabiltzeko zutikako lana egin behar duten zutabe eta abarretarako haritza bera baino hobea da. Baba eta ilar jendearen familiakoa denez, airetik nitrogenoa hartu eta lorrera lotzen duten bakterioak ditu zainetan apopilo. Izerdiak makilgoxoaren antzeko gustua du, baina osagai toxiko bat du. Lorea multzo zintzilikarioetan zuri zabaltzen du, albardatuta jateko ederrak dira eta eragin lasaigarria dute.
Turkian ikusi eta aitatutako sasiarkaziak ederki mantenduta omen zeuden edozein kaletan borobil-borobil inausita. Lagunari adierazi nion sasiarkazi horiek ez direla inausita borobilduak, berez direla esferikoak, txertatutako barietate berezi bat: Robinia pseudoacacia Umbraculifera alegia. Izenak dioen eran aterki baten eitea hartzen du, tiki samarra da eta espezie nagusiak dituen arantzatzarrak izaten ez dituenez kaleetarako, kaletar ahulen arterako egokia da oso.
Ondarroatik barrena Berriatuako idi probetara bidean ibili gara duela gutxi. Ondarroan errioaren ondoan dagoen haur eskolaren aldameneko enparantzan era honetako sasiarkazia sail polita badago, Euskal Herrian oso bakanak diren erakoa. Itsasoan amutik bizi direnek ez dute, nonbait, beren haurrak arantza artean haztea nahi…


ASTEKARIA
2005eko uztailaren 10
Azoka
Azkenak
“Errebeldia hazi egin da Argentinan, herri oso bat bultzaka ari da”

Argentinako Abokatuen Gremioa erakundean egiten du lan Laura Taffetanik (Buenos Aires, Argentina, 1963). Gobernuaren errepresioa pairatu duten maputxe ugarirekin lan egin du azken urteetan, eta Askapena antolakundeak antolatutako topaketa antiinperialisten barnean izan da Euskal... [+]


Ertzaintzak Etxarri II gaztetxea hustu du Bilboko Errekalde auzoan

Iragarrita zegoen moduan, Bilboko Errekalde auzoko Etxarri II gaztetxea hustu du Ertzaintzak 9.00etan abiarazi duen operazioarekin. Arratsaldean protesta manifestazioa egingo dute auzoan, 19:00etan Amezolako tren geltokitik abiatuta.


2025-04-04 | ARGIA
Langile bat hil da Agoitzen obra batetik jausita

Ezbeharra ostegunean gertatu da eta SOS Nafarroak 16:00 orduak jotzear zirela jaso du haren berri. Medikua, anbulantzia et Foruzaingoa bertarako dira, baina ezin izan dute gizona suspertu eta bertan hil da.


2025-04-04 | ARGIA
Euskaraldia Hika-rako 83 herrik eman dute izena

Aurtengo berritasuna da. Ahobizi eta belarriprest rolen artean aukeratzeaz gain, herritarrek Euskaraldia Hikan parte hartzeko aukera izango dute. Hitanoa erabiltzen ez den herrietan, toka eta noka, bien erabilera bultzatuko da, eta hitanoa bizirik dagoen herrietan nokaren... [+]


Interview. Urez eta hondarrez
Lurra zapaltzeko moduak

Interview. Urez eta hondarrez
Egileak: Telmo Irureta eta Mireia Gabilondo.
Aktoreak: Telmo Irureta eta Dorleta Urretabizkaia.
Zuzendaria: Mireia Gabilondo.
Konpainia: Tentazioa.
Noiz: apirilaren 2an.
Non: Victoria Eugenia Klub Aretoan,... [+]


2025-04-04 | Sustatu
Kneecap filma, orain euskarazko azpitituluekin

Ezagutzen duzue Kneecap filma? Oscar sarietarako hautatu zuten. Belfasteko hirukote baten istorioa da. Kneecap Hip Hop talde ezaguna da gaur egun, eta hizkuntzaren aldeko jarrera (gaelikoa) argia dute, IRAren osteko belaunaldiaren gorabeherak kontatzen ditu filmak; drogak eta... [+]


Haur filosofiari buruzko podcasta igandean estreinatuko du ARGIAk: ‘Galdera Basatiak’, Iñigo Martinezek gidatuta

Galdera batzuen aurrean, behin eta berriz helduok ume sentitzen garela dio Iñigo Martinezek, “bizitza zulo existentzialez beterik” dagoelako. Galderaz galdera "behin-behineko erantzunen bila" aritzeko asmoa du irakasle eta filosofoak. ARGIA... [+]


2025-04-04 | Euskal Irratiak
Beñat Molimos: “Herritarren babesari esker du Laborantza Ganbarak iraun hogei urte hauetan”

Euskal Herriko Laborantza Ganberak hogei urte bete ditu. 2005ean sorturik, bataila anitzetatik pasa da Ainiza-Monjoloseko erakundea. Epaiketak, sustengu kanpainak edota Lurramaren sortzea, gorabehera ainitz izan ditu hogei urtez.


Itsasadarreko tunelaren obretarako leherketak legeztatzearen aurka mobilizatuko da ostiral honetan ‘Subflubiala Ez!’

Giza-katea antolatu du Subflubiala ez! plataformak eta hitzordua Artaza-Romo Institutuan jarri du gaurko 18:00etan. Bizkaiko Foru Aldundiak Ingurumen Inpaktuaren Adierazpena (IIA) aldatzea du helburu eta horrelakorik ez du onartzen plataformak.


Kutsadura maila handi eta arriskutsuak behatu dira Zubietako erraustegiaren inguruetan

Europan kutsadura maila aztertzen aritzen den Toxicowatch erakundeak egindako ikerketaren emaitzak dira. Erraustegia martxan jarri aurretik egin zituzten lehen azterketak, eta ondoren 2024ra arteko laginak aztertu dituzte. Iazko laginen emaitzak dira honakoak.


Instituzioek preso atzerritarren birgizarteratzea oztopatzen dutela salatu du Salhaketa Nafarroak

Elkarteko Andoni Burguetek nabarmendu du espetxean dauden presoek egindako delitu gehienek behar sozioekonomikoekin lotura dutela.


Netanyahuri babesa erakutsi eta Nazioarteko Zigor Auzitegiko kide izateari utziko dio Hungariak

Gergely Gulyas Hungariako Presidentetza ministroak eman du erabakiaren berri, Hagako auzitegiak atxilotze agindua ezarrita dion Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa herrialdera heldu den egun berean. Israelgo armadak Gazako eremu gehiago hartzeko asmoa duela... [+]


Hezkuntza saila eta sindikatuak ostiralean bilduko dira, eta akordio bat lortzeko nahia adierazi du Jaurlaritzak

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hezkuntza publikoko irakasleek urtarrilean abiaturiko greba zikloaren bigarren kolpea amaitu eta biharamunean deitu du bilera Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak. Begoña Pedrosa sailburuak adierazi du "akordio bat lortzeko nahia"... [+]


Eguneraketa berriak daude