Osasuna: 50 urte Historiako lehen transplantea egin zenetik


2021eko uztailaren 27an
1954ko abenduan, aurreneko aldiz Historian, egin zen giltzurruneko transplantea. Ebakuntza kirurgikoaren mesedeak zuzen-zuzenean ezagutu zituena 23 urteko iparramerikarra izan zen, Richard Herrick izenekoa, lanbidez kostazaina. Gazte horrek nefritis kronikoa zuen, eta bere giltzurrunek behar bezala funtzionatzen ez zutenez, anaia bikia zen Ron-en giltzurrun bat transplantatu zioten medikuek (ikus argazkia).
Lehenago ere, 1900. urtea aldera hasita, odol-transfusioak eta korneako transplanteak ere egin ziren, baina ordura arte ez zen transplanterik egin, arrakastaz bederen, organo solidoekin. Aipatutako kasu honen berri izugarri zabaldu zen, aurreneko aldia baitzen gaixo batek ebakuntza kirurgikoaren ondotik bizirik irautea lortu zuena, eta gorputzak normaltasun osoz onartu baitzuen anaia bikiaren giltzurruna. Horrexegatik, zortzi urte geroago gaztea hil egin bazen ere, bere kasua aitzindaria izan zen mundu osoan metodo sendatzaile horren garapena zabaltzeko.
Giltzurruneko transplanteetan, historiara pasatu den beste kasu bat Robert Phillips-ena izan da. Kamioilari iparramerikar honek 1963. urtean jaso zuen arrebak emandako giltzurrun bat, eta medikuek urte gutxiko bizitza iragarri zioten arren »bi urte besterik ez zela biziko aurreratu zioten», gaur egun oraindik, 79 urte bete dituenean, bizirik eta osasuntsu mantentzen da.
Espainiako estatura transplanteen arrakasta pixka bat beranduago iritsi zen. Aurreneko transplantea, giltzurrunekoa kasu honetan ere, Bartzelonako Ospitale Klinikoan egin zen 1965. urtean, erabateko arrakastaz. Hala ere, urte batzuk geroago, gure herrialdea aitzindari da era honetako ebakuntzetan, eta munduko organo-emaileen tasarik handienetakoa dauka.


Azkenak
Euskal preso politikoei espetxe politika arrunta aplikatzeko eskatu dio Sarek Eusko Jaurlaritzako Justizia eta Giza Eskubideen Sailari

"Jarrera proaktiboagoa" eskatu dio Eusko Jaurlaritzaren Justizia Sail berriari Sarek, abuztuaren 20an egindako prentsaurrekoan. Espetxeetako normalizazioa "oraindik urruti" dagoela salatu dute, ikusita 148 presoetatik "ehun preso baino gehiago" egon... [+]


Energia-enpresa nagusiek biodibertsitateari eragindako kalteen %47 ezkutatzen dute, EHUren ikerketa baten arabera

"Irudia zuritzeko" estrategiak erabiltzen dituzte energia arloko enpresa nagusiek. Ekintza positiboak azpimarratu eta inpaktu negatiboa "estaltzen" dutela ondorioztatu du ikerketan parte hartu duen EHUko doktoregai Goizeder Blancok.


2024-08-21 | ARGIA
Udaltzaingoak kaleko saltzaileekin duen “jarrera oldarkor eta bortitza” salatu dute Bilboko konpartsakideek

Udaltzaingoaren azken egunotako "gehiegikerien" aurrean, Bilboko Konpartsen Federazioak elkartasuna adierazi die manteroen kolektiboko lagunei, Areatzan egindako elkarretaratzean.


Eneko Etxeberria: “Hitz bakarrean, inpunitatea bilatzen du Gobernuak”

Maiatzaren 30ean Nafarroako Gobernuak zenbait biktimaren aitortza egin zuen eta senitartekoek Sekretu Ofizialen Legea bertan behera uzteko eskatu zuten. Horien artean, Mikel Zabalza eta Mikel Arregiren familiak. ‘Naparraren’ anaiak ere egina du eskaera hori. Eneko... [+]


AEBek diote Israelek onartu duela “trantsizio proposamena”, baina Hamasek kritikatu du baldintzak aldatu dituztela

Hamasek salatu du talde islamistak aurretik onartutako akordio proposamenetan Israelgo lehen ministro Netanyahuk baldintza berriak jarri dituela. Iran su-etenaren alde agertu da, baina Israel “zigortzeko eskubidea” aipatu dute, uztailaren 31n Hamaseko buruzagi Ismail... [+]


Emazteari eraso zion ertzainak tratu txarrak ea lehenagotik ematen zizkion ikertzen ari da Fiskaltza

Ertzaina emakume bezala erregistratu zen Trans Legearen bitartez, baina inori ez zion aldaketaren berri eman. Fiskaltzak uste du indarkeria matxista leporatzetik libratzeko asmoarekin aldatu zuela sexuz.


Kongok espero du tximino baztangari aurre egiteko adina txerto emango dizkiola Mendebaldeak

Kongoko Errepublika Demokratikoa ari da gehien jasaten tximino baztanga edo mpox-en epidemia. Urtea hasi zenetik 16.700 kasu atzeman dituzte, eta ia 600 pertsona zendu dira herrialdean; gehien-gehienak, haurrak.


Hainbat gizon atxilotu dituzte asteburuan indarkeria matxistagatik

Tuteran 30 urteko gizon bati 23 urteko bikotekideari erasotzea leporatu diote, eta Ondarroan 31 urteko gizon bati lankide bati ukituak egitea, herriko osasun etxean. Bilboko jaietan bi sexu eraso salatu dituzte, eta Donostian 20 urteko gizon bat atxilotu dute, hiriaren... [+]


2024-08-20 | ARGIA
Osakidetzan tratamenduari ekin nahi dioten transek psikiatriatik pasa behar dutela salatu dute

Hainbat kolektibok salatu du Gurutzetako ospitaleko Genero Identitatearen Unitatean arreta jasotzen duten transei lehen harrera psikiatrikoko profesionalek egiten dietela, horrek transak patologizatzen dituela eta harrera endokrinoak egin beharko lukeela. Harrera endokrinoak... [+]


2024-08-20 | Euskal Irratiak
Bigarren etxebizitzen kontrako aldarria entzun da Miarritzen

Etxebizitzen %20 baino gehiago jadanik bigarren etxebizitzak dira Ipar Euskal Herrian. Larrialdi klimatikoaz sentsibilizatzeko lau hilabetez, Nantesetik abiatu Alternatiba txirrindula itzulia, kostaldean zen aste buruan.


Eguneraketa berriak daude