Ikerketa

Hona azken aldi honetan hainbat lekutan entzun ditudan iruzkinetatik batzuk: «Ikerketa-lan baten emaitzarik onena lehen galdera bat zegoen lekuan bi uztea da". "Guk euskal ikerlariak baino ikerlari onak nahi ditugu". "Europako estatu guztiak, sartu berriak barne, ikerketa-lerro berdinetan ari dira lanean". "Zerk bereiztuko du Euskal Herriko ikerketa eta beste herrialdetakoa?". Une honetan Eusko Jaurlaritza Zientzia, Teknologia eta Gizarte Plana (ZTGP) 2005-2009 prestatzen ari da eta bere elaborazioan enpresa eta ikerkuntza alorreko hainbat pertsona inplikaturik dagoenez ideia eta esaldi ugari isurtzen ari dira bilera eta txostenetan.

Euskal enpresetan aspaldi egiten da ikerketa eta joan den hamarkadan administrazioaren laguntzaz, ikerketa egituratzen eta antolatzen hasi zen. Hainbat plangintza, finantzabide, parke teknologiko eta enpresa sortu dira azken hamabost urteotan eta ondorioz ikerlariarena merkatuan dagoen lanpostuetako bat da jada.

ZTGP delakoaren garrantzia, beraz, handia da ez bakarrik zuzenean inplikaturik daudenentzat, baita Euskal Herriarentzat ere, ikerketa beti gauza askoren traktore izan eta izaten baita.

Arestian aipatu iruzkinetatik batzuetan oinarrizko hainbat burutazio azalduko dut.

"Ikerketa-lan baten emaitzarik onena lehen galdera bat zegoen lekuan bi uztea da": Ikerketaren alorrean ikerketa generikoa eta aplikatua bereizten dira. Lehenengoan gauzen zergatia ulertu nahi den bitartean bigarrenean aplikazio praktikoetatik hurbiltasuna bilatzen da. Euskal Herriaren tamainagatik eta ditugun baliabideak kontutan hartuz ikerketa aplikatua da ezbairik gabe behar duguna, etenik gabeko hobekuntza baita gure produktuen lehiakortasuna mantenduko duena. Dena den, oinarrizko ikerketak esparru bat behar du eta batez ere, Euskal Herriaren zutabe izango diren baloreetan oinarrituz. Zutabe-baloreak sektore askoren arteko eztabaidetatik finkatu behar badira ere nik batzuk azpimarratuko ditut: hizkuntza ingeniaritza eta garapen jasangarriekin zerikusirik duten teknologiak.

"Guk euskal ikerlariak baino ikerlari onak nahi ditugu": Gero eta globalizatuagoa den mundu honetan txorakeria litzateke uko egitea munduko edozein pertsonak egin dezakeen ekarpen on bati. Beti pertsonarik egokienak topatu behar dira gauza guztietarako, baina onartuko al genuke munduko kudeatzaile onenekin osaturiko Eusko Jaurlaritza? Ez ezta! Edo bai?

"Zerk bereiztuko du Euskal Herriko ikerketa eta beste herrialdetakoa?": Herriek ezaugarri geografikoak, komunikatzeko hizkuntzak, sentitzeko eta bizitzeko erak, historia ekonomikoa eta abar luze bat dituzte. Euskal Herriak orografia menditsua eta itsasoa ditu, euskara, espainola, frantsesa eta ingelesa dira komunikazio-hizkuntza nagusiak, kolore urdin eta berdeak dira gehien ikusten ditugunak, industria transformatzaile eta zerbitzu sektoreetan gero eta gehiago oinarritutako ekonomia dugu, gainera garraio eta pertsonen pasabidea gara...

Kasu honetan gure zilborrari asko begiratu behar diogu, batez ere planteatuko ditugun ikerketaren objektua eta helburua Euskal Herria eta Euskal Herritarrak direlako nagusiki. Honek ez du esan nahi gizakiari, oro har, dagokien gaietan parte hartu behar ez dugunik, esfortzuak ongi neurtu behar ditugula baizik. Espazioan planeten ezaugarriak aztertzeko zereginean gureak txikia behar du izan derrigorrez, baina hizkuntzen arteko komunikazio teknologietan apustu sendoa behar dugu edota, azpiegiturak, orografia eta garapena uztartzen dituen teknologietan.

Azkenik, faltan botatzen dudan aspektu bat komentatu baino ez. Hain zuzen ere, ZTGP prestatzeko lanetan humanitate edo letratako pertsona oso gutxik parte hartzeak, honelako plan garrantzitsuak behar duen gizakiarekiko begirunea ez izatea ekar dezake eta ondorioz, gizakiak berarengandik urrun dagoen zerbait bezala kontsidera dezake.


Azkenak
Harrera premia aurreikusiz Zumeta margolaria

Irakurlea dagoeneko jakitun dateke Euskal Herrian askatasunaren alde egon den eta dagoen gatazka politikoaren ondorioz urte luzetan kartzelan, erbestean edota deportazioan bizi behar izan duten euskaldunak, etxerako bidean, beren bizitza berregiten hasteko izaten dituzten... [+]


Trump-ek distentsio nuklearra eskaini die Errusia eta Txinari

Bi herrialdeekin arma nuklearrei buruz hitz egin nahi du AEBko lehendakari Donald Trumpek, ostegun honetan bere bulegoan kazetariei jakinarazi dienez.


Sexu jazarpena leporatu dioten EHUko irakaslea eskoletatik kanpo utzi du errektoretzak

EHUko Errektoretza Taldeak hedabideetara igorritako ohar baten bidez jakinarazi du neurria: "Unibertsitateak baieztatzen du salatu duten irakaslea jada klaseetatik at dagoela eta ez dela fakultatera joango kasua argitu arte".


AHT Hego Euskal Herrian: 15.000 milioi euroko inbertsioa Irunera abiadura handian iristeko?

Abiadura handiko trenaren aurkako manifestazioa egingo dute Iruñean larunbat honetan AHT Gelditu plataformak deituta, 12:00etan Diputaziotik abiatuta. Castejon eta Iruñea arteko trenbidearen eraikuntza lanek aurrera jarraitzen dute eta Espainiako Garraio... [+]


Emeadedei + Mahl Kobat
Gutaz ari dira

EMEADEDEI + MAHL KOBAT
NOIZ: otsailaren 2an.
NON: Zuiako gaztetxean, Murgian.

----------------------------------------------------

Iazko irailaren 20an izan genuen lehen aldiz musika kolektiboaren berri, sortu berri zuten sare sozialeko profilean: “Hemen da Hil da... [+]


2025-02-14 | ARGIA
Adin txikiko beisbol jokalari bati musu emateagatik entrenatzaile bat kondenatu dute

Adin txikiko neskak 2023an salatu zuen entrenatzaileak hiru aldiz musukatu zuela bere baimenik gabe. Nafarroako Probintzia Auzitegiak Iruñeko epaitegiak ezarritako zigorra baieztatu du. Entrenatzaileak ezingo du harreman zuzenik izan adin txikikoekin inongo lanbidetan eta... [+]


2025-02-14 | dantzan.eus
Inauteriak 2025 oinarrizko egutegia

Kaskarotak eta maskaradak urtarriletik dabiltza martxan, Malerrekakoak etorri dira segidan eta pixkanaka han eta hemen ospatu dira inauteri festak. Aurten, ordea, data nagusiak berandu datoz oso; Kandelaria egunean Hartza esnatu zen, baina ilargiari begiratu eta beste pixka... [+]


2025-02-14 | Sustatu
Itzulinguru ikerketa: itzulpen automatiko aurreratuak nola eragiten dio euskarari?

Sozioluinguistika Klusterrak, zenbait erakunderen laguntzarekin eta Asier Amezaga, Eduardo Apodaka eta Asier Basurtok landutako lanean, Itzulinguru izeneko proiektuaren emaitzak argitaratu ditu. Itzultzaile neuronalek (azken belaunaldiko itzultzaile automatikoak, zeinak euskaraz... [+]


2025-02-14 | Euskal Irratiak
David Gramond
“Gizartea beldurrarazteko baliatu zuten tortura, militantziari uko egiteko”

Otsailaren 13a Torturaren Kontrako eguna izanki, Euskal Herriko Torturaren Sareak gutun publiko bat igorri du. Poliziek torturatu euskal jendeen lekukotasunak bildu, eta aitortza egiteko xedea du sare berri horrek Euskal Herri osoan. Torturatuak izan diren 5.000 pertsonei... [+]


2025-02-14 | Gedar
Munichen, manifestazio sindikal bat harrapatu eta gutxienez 21 pertsona zauritu ditu gizon batek

 Ibilgailu baten bidez, Ver.diren protesta batean zeuden manifestariak aurretik eraman ditu. Duela egun gutxi, supremazista zuri batek 11 pertsona erail zituen Suedian.


Gizon bat atxilotu du Guardia Zibilak Amurrion, hildako bi agenteren kontura sare sozialetan barre egitea egotzita

"Polizia hila, baratzerako ongarririk onena" idatzi zuen atxilotuak sare sozialetan, eta lau milioi jarraitzaile baino gehiago ditu bere profilak, Guardia Zibilak azaldu duenez.


Iruñeko Laba, agur labur bat, irailean indarberrituta itzultzeko

Larunbat honetan itxiko dute Laba ostatua Iruñeko Gazteluko plazan eta, bitxia bada ere, egun osoko festarekin ospatuko dute itxiera, agurra ez baita behin-betikoa: Labak ondoko Windsor tabernarekin bat egingo du, obrak hastera doaz, eta beranduenez irailean berriz... [+]


Eguneraketa berriak daude