Joxe Joan Gonzalez Txabarri: Ziklo berrian ere, abertzaletasun demokratikoak lideratuko du herri hau


2021eko uztailaren 19an
Irungo FICOBA erakustazokaren inaugurazioa hizpide. Egingo al zeniguke gogoeta bat honen inguruan, mesedez?
FICOBAn Euskal Herri berriaren zantzu nabarmen bat ikusi dut. Lapurdi, Nafarroa Behereko nahiz Gipuzkoako hainbat jende proiektu horren inguruan biltzeak Euskal Herri soziala, Euskal Herri politikoa baino askoz azkarragoa dela aditzera ematen digu. Gizartea klase politikoa baino sendoagoa dagoela etorkizunari begira, alegia.

Urriaren 8an Batzar Nagusietako politika orokorrari buruzko eztabaida burutu zenuten. Gipuzkoako ostadarra irudikatu zenuen zure hitzaldian. Zer adierazi nahi izan zenuen konkretuki? Egingo al diguzu balorazio bat ekitaldiaz?
Eztabaida sakona izan zen. Hitzaldian gure programaren edukiak azaldu nituen eta oposizioko alderdien aldetik hitzaldiaren kontrasteko erantzunak izan ziren. Oro har, Gipuzkoan abertzaletasun demokratikoak daukan eragina nabarmendu zen eta etorkizunari begira dauzkan planteamenduak oso nabarmen gelditu ere. Ikuspegi horretatik, Batzar Nagusietatik kanpo gelditu den Gipuzkoa beltza eta ortzadarraren Gipuzkoa irudikatu genituen. Bere jarrera politikoak inposaketa bidez ezarri nahi dituztenei deitu diegu Gipuzkoa beltza. Batetik, gizarte honetan ETA dela eragile erreakzionarioena berretsi genuen. Bestetik, PPk gizarte honen aurkako arbuio beltzak ere sortzen dituela esan genuen. Honen guztiaren aurrean, gizartearen gehiengoak aurrera egiteko gure proiektuarekin bat egin duela azpimarratu genuen.

Ekitaldiaren ondoren AuBko kide Inazio Agirrek zure jarrera kritikatu zuen. AuBren ordezkaritza onartu duzula, baina AuBk ez duela parte hartzerik adierazi zuen.
Ezagutzen dudan hogeita hamar urteetan Inazio Agirreri ez diot behin ere entzun ezer onik egin duen inor dagoenik. Zenbait jendek ez du ezer baikorrik ikusteko gaitasuna, antza. Guk ezin dugu AuBk hartu dituen erabakien erantzule izan, hartara, besteek hartutako erabakien erantzuleak izango baikinateke. Politikan heldutasun esparru batean jokatu behar dugu, eztabaida horiek ezin dira nerabezaroan bagina bezala burutzen ahal. Ezker abertzaleak, askotan, nerabezaroan ohikoak diren jarrerekin jokatzen du. Politika helduen eremua da. Kasu honetan bi esparru bereizi behar dira: legitimitatearen eremukoa eta legalitatearen eremukoa. Hauteskundeen balorazio denotatiboa eta konnotatiboa egingo genuela esan genuen hasieratik: denotatiboak legalitateari egiten dio aipu eta konnotatiboak legitimitateari. Balorazio konnotatibo horri jarraiki, legez kanpo utzitako herritarren boto hori aintzakotzat hartzen ari gara. 27 batzarkideen ordez 23 batzarkide izango bagenitu bezala gobernatzen ari gara.

Aurreko diputatu Roman Sudupek, gehiengo osorik gabe, PSE-EErekin egindako itunaren bidez agindu zuen. Zuk itunen beharrik aurreikusten al duzu?
Guk talde guztiekin hitz egin dugu dagoeneko. PPtik Aralarreraino pasa dira Foru Aldunditik. Geure asmoen eta helburuen berri eman diegu. Beraiekin zein gunetan topo egin genezakeen aztertzen saiatu gara lehenbiziko bileran. Haien asmoak entzun ondoren, aurrekontua eta egitasmo estrategikoak lantzen ari gara. Ez dugu ezein talderekin lehentasunezko harreman bat. Gure programa bateon batekin hitzartu nahi genuke hala ere, baina hori ez da gure esku bakarrik.

Ekitaldian PSE-EEko Miguel Buenek «Barku baten helburua ez da nabigatzea, portura heltzea baizik» esan zuen. Portua zein den zehaztea da gakoa, agian.
Eztabaidan -alderdi sozialistari dagokionean- zerbait nabarmen gelditu bazen, sozialistak bere tokian jarri genituela izan zen. Guk gure proiektua aditzera eman genien eta gure topaguneak non diren agertu ere. Miguel Buen bere jarrerak zorrozten saiatu zen, baina Miguel Buenek eztabaida horretan esandakoa, esate baterako, nekez irakurri daiteke Gipuzkoako sozialisten dokumentu batean, eta are gutxiago Euskadiko PSE-EEko dokumentuetan. Miguel Bueni errepublikarra dela entzun genion, Euskadi nazio bat dela eta abar.

EAko Iñaki Galdosek, berriz, «Bidegurutze batean gaudela eta berriz hasi behar dela» esan zuen. Bat al zatoz?
Aukera egin beharrean gaude, noski. Baina bidegurutze hitza ez zait batere gustatzen, Mayor Orejaren «encrucijada» hitza gogoratzen dit. Euskal gizartea aukerak egin beharrean dago, eta egokiera helduko zaio hautatu ahal izateko. Gizarte honen azpian egitasmo jakin bat egosten ari da, norabide zuzen batean gainera. Bizitzen ari garen une honek irakite puntua hartu behar du. Irakite puntu hori iristear dago. Gizartea burbuilean ari da, esan bezala, gizartea klase politikoa baino aurreratuagoa eta helduagoa da une honetan.

Gizarte politikari gagozkiola, EBko Jon Lasaren ustez, politika sozialari buruzko zure diskurtsoa amestu ezina da gutxieneko soldata jaso edo lan baldintza eskasak dituztenentzat.
Jon Lasak gizartearen errealitate jakin bat deskribatu zuen bere hitzaldian. EBk politika sozialaren %80an ados geundela esan zuen, beraz, EBrekin % 80an ados baldin bagaude, ondo gaude. Lapurdin eta Gipuzkoan dauden gutxieneko soldaten zenbatekoak aipatu zituen. Baina, esan behar da ere Gipuzkoan eta Lapurdin zein gizarte zerbitzu dauden. Iparraldeko edozein biztanlek zahartzaroan Gipuzkoara etorri nahi duela aitortzen du. Datuak ezin dira banaka hartu, bere osotasunean baizik. %80an ados bagaude nekez esan daiteke EAJ eskuina dela. Bere diskurtsoan kontraesanak izan ziren. Jon Lasak balorazio sindikala egin zuen balorazio politikoa egin beharrean.

EAEko legebiltzarkide Jon Salaberriak, honela esan du ARGIAn berriki: «EAJri agortu zaizkio erdibideko aukerak».
Hori muturrean dagoenak bakarrik esan dezake. EAJk 100 urte luzeko ibilbide jakin bat dauka. Arazoa da bakoitzak bere burua non duen eta kokapen horretatik besteak non ikusten dituen. EAJ abertzaletasunaren erreferente eta lider nagusia izaki, deigarria da jende horrek gu horrela ikustea, perspektiba arazo izugarria daukate. Jon Salaberriak ziklo politiko berri baten atarian gaudela esan nahi badu, bada, dudarik gabe. Baina aurrerantzean ere gure erreferenteak berberak izango dira: giza eskubideen eta herritarren borondatearen errespetua. Ziklo berri horretan, herri hau abertzaletasun demokratikoak lideratua izango da eta gizartetik lideratu ere. Abertzaletasun demokratikoak mahai gainean jartzen du egin asmo duena, eztabaida irekian. Ziklo berri hori ere, iraganean egindakoaren balantzea egin ondoren egingo du EAJk. Baina, dirudienez, sektore abertzale bat, berriro ere, gure proiektua porrotera kondenatu nahian ari da. Kontrara jokatuz, armen itzalpean eta gizarteak irabaziko duen alternatibari alternatibarik eskaini gabe. Izugarria da hogeita bost urte pasa direnean, oinarrizko eskema berdinarekin aritzea. Sektore horretan, bizi dugun egoeraren ondorioak aztertzeko jenderik ez izateak txundituta uzten nau: erdibideak, fronteak eta horrelako hitzekin segitzeak atentzioa ematen dit.

«Sarasuaren "Golde aro" hausnarketa oso interesgarria iruditzen zait»
Ibarretxeren planak beste ziklo politiko bat ekarriko duela diozue. Nola ikusten duzu ziklo hori?
Beste urrats bat bezala, Euskal Herria nazio gisa bermatzeko urratsa. Hau prozesu historiko bat da. Hainbat jende hilzorian dagoela ematen du ordea, agonian dagoela. Kontua, belaunaldiz belaunaldi, urratsez urrats, hil zorian ibili gabe aurrera egitea da. Gure aurrekoek izugarrizko lana egin zuten -niri zazpi lurraldeetako Euskal Herria erakutsi zidaten eta nire seme-alabei ere hori erakutsi diet-, aurrekoak izan zirelako gaude hemen eta hurrengoei ere gizartea eta aberria egiten utzi behar zaie.

Ziklo horretan gatazka gainditua ikusten al duzu?
Hasteko, hemen, sektore batek, herriaz hitz egiten duenean, populazioaren %15a baino ez du kontuan hartzen. Horretatik kanpo dagoena espainola omen da. Zoroak ez gaitzala zora, mesedez. Memento honetan eragile erreakzionariorik nagusiena ETA da. ETA zer den inork gutxik daki, gero eta abertzale gehiago gara ETAren atzean dagoenaz dudatzen dugunak. Abertzale bezala susmo galanta daukagu edozer egon daitekeela pentsatzeko, zer dagoen jakiteak lotsa eman liezaguke. Espainiako eskuinak egiten dituen kirtenkeriak zilegitzen ari da ETA. Lotsagarria da bere joera erreakzionarioaren ondorioz Espainiako eskuina politikan lortzen ari dena. Orduan, niri fenomeno hori proposamen politiko baten bidez konpontzeak halako eszeptizismo bat sortzen dit. Eszeptizismo horrek jota uzten nau. Baina, noski, horiek guztiak gabe ere gatazka politikoa izan izango da aurrerantzean.

Aipatutako sektore horretako euskaltzale eta eragile ezberdinekin aritzeko modurik ikusten ote duzu?
Sektore horiek jarrera positiboetara ekartzeko zubigintza lana egiten ari gara. Herri honek askoz indar gehiago luke sektore horietan xahutzen diren alferrikako indarrak beste norabide batean bideratuko balira. Abertzaletasun demokratikoak betebehar bat dauka horretan, noski. Bide horretan, Jon Sarasuaren gogoetak -»Golde aro» izenburukoa- oso interesgarriak iruditzen zaizkit, ekarpen interesgarri bat egin du zentzu horretan. EAJ-EA koaliziotik egoera berri horretara iristeko dauden zenbait komunikazio gune bilatu eta lantzeko gauza izan behar dugula aditzera ematen ari gara, beti ere, elkarren errespetuan eta bakoitzak dituen jarrerak onartuz.


Azkenak
Haur filosofiari buruzko podcasta igandean estreinatuko du ARGIAk: ‘Galdera Basatiak’, Iñigo Martinezek gidatuta

Galdera batzuen aurrean, behin eta berriz helduok ume sentitzen garela dio Iñigo Martinezek, “bizitza zulo existentzialez beterik” dagoelako. Galderaz galdera "behin-behineko erantzunen bila" aritzeko asmoa du irakasle eta filosofoak. ARGIA... [+]


2025-04-04 | Euskal Irratiak
Beñat Molimos: “Herritarren babesari esker du Laborantza Ganbarak iraun hogei urte hauetan”

Euskal Herriko Laborantza Ganberak hogei urte bete ditu. 2005ean sorturik, bataila anitzetatik pasa da Ainiza-Monjoloseko erakundea. Epaiketak, sustengu kanpainak edota Lurramaren sortzea, gorabehera ainitz izan ditu hogei urtez. Asteburu honetan, urteroko besta antolatuko dute... [+]


Itsasadarreko tunelaren obretarako leherketak legeztatzearen aurka mobilizatuko da ostiral honetan ‘Subflubiala Ez!’

Giza-katea antolatu du Subflubiala ez! plataformak eta hitzordua Artaza-Romo Institutuan jarri du gaurko 18:00etan. Bizkaiko Foru Aldundiak Ingurumen Inpaktuaren Adierazpena (IIA) aldatzea du helburu eta horrelakorik ez du onartzen plataformak.


Kutsadura maila handi eta arriskutsuak behatu dira Zubietako erraustegiaren inguruetan

Europan kutsadura maila aztertzen aritzen den Toxicowatch erakundeak egindako ikerketaren emaitzak dira. Erraustegia martxan jarri aurretik egin zituzten lehen azterketak, eta ondoren 2024ra arteko laginak aztertu dituzte. Iazko laginen emaitzak dira honakoak.


Instituzioek preso atzerritarren birgizarteratzea oztopatzen dutela salatu du Salhaketa Nafarroak

Elkarteko Andoni Burguetek nabarmendu du espetxean dauden presoek egindako delitu gehienek behar sozioekonomikoekin lotura dutela.


Netanyahuri babesa erakutsi eta Nazioarteko Zigor Auzitegiko kide izateari utziko dio Hungariak

Gergely Gulyas Hungariako Presidentetza ministroak eman du erabakiaren berri, Hagako auzitegiak atxilotze agindua ezarrita dion Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa herrialdera heldu den egun berean. Israelgo armadak Gazako eremu gehiago hartzeko asmoa duela... [+]


Hezkuntza saila eta sindikatuak ostiralean bilduko dira, eta akordio bat lortzeko nahia adierazi du Jaurlaritzak

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hezkuntza publikoko irakasleek urtarrilean abiaturiko greba zikloaren bigarren kolpea amaitu eta biharamunean deitu du bilera Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak. Begoña Pedrosa sailburuak adierazi du "akordio bat lortzeko nahia"... [+]


‘Guggenheim Urdaibai Stop’ek Urdaibaiko proiektuaz hitz egiteko bilera eskatu dio museoko zuzendari berriari

Bilboko Guggenheimeko museoaren kanpoaldean bildu dira plataformako kideak, bertan zuelako bere lehen agerraldi publikoa Bilboko Guggenheim Museoko zuzendari berri Miren Arzallusek. Landuko dituen ildoez hitz egiteko "goizegi" dela adierazi du Arzallusek, nahiz eta... [+]


2025-04-03 | ARGIA
Behatokiak hizkuntza eskubideen urraketak betikotzeko arriskuaz ohartarazi du 2024ko txostenean

Behatokiak Hizkuntza Eskubideen Egoera 2024 txostena aurkeztu du. Herritarrek helarazitako gertakarien bilduma aztertuta, ondorioztatu dute 2024an egoerak ez duela hobera egin, eta gainera, kexak jaso dituzten hainbat entitateren eskutik urraketak iraunarazteko jarrera sumatu... [+]


Gasteizen, eskaleak soberan daude

Duela aste batzuk, Diputazio kalean, Gasteizko erdigunean, bi gizonek etxerik gabeko pertsona bat bota zuten lo egiten zuen lokalaren kanpoaldeko eskailera-buru txikitik. Bota ez ezik, berehala metalezko baranda bat ere jarri zuten lonjaren aurrean. Lokala luzaroan hutsik egon... [+]


Trumpek %10 eta %50 arteko muga-zergak ezarriko dizkie mundu osoko herrialdeei: “Amerika berriz aberats egingo dugu”

Mundu osoarentzat %10eko muga-zerga globala inposatuko du Donald Trumpen administrazioak, eta hainbat herrialderen inportazioak are gehiago zergapetuko ditu, tartean Txinakoak (%34) eta EBkoak (%20). Baina Hegoalde Globaleko herrialdeak izango dira kaltetuenak: Lesoto (%50),... [+]


2025-04-03 | El Salto
Luigi Mangionerentzat heriotz zigorra eskatuko du fiskalak, osasun aseguru-etxe bateko buruaren hilketagatik

Heriotza-zigorra eskatzeko argudio gisa, "indarkeria politikoko ekintza" izan zela adierazi du AEBetako Fiskal Nagusiak.


2025-04-03 | Gedar
Israel Premier Tech talde sionista Lizarrako txirrindularitza-lasterketa batetik kanporatzea lortu dute

Palestinarekin Elkartasuna plataformaren ekimenez, txirrindularitzarekin lotura duten 70 bat pertsonak eskatu dute talde sionistak ez dezala txapelketan parte hartu, eta lortu dute.


Armagintza sustatzearen aurkako manifestua sinatu dute EHUko 135 irakaslek, Jaurlaritzaren posizioa kritikatuta

Zedarriak enpresari taldeak armagintza sustatzera deitzeak eta Jaurlaritzak horrekin bat egiteak "haserrea" sortu diela diote sinatzaileek. Mundu mailako egoera "inoiz baino larriagoa" dela uste dute, eta "Euskal Herriaren etorkizuna oztopa dezakeen... [+]


Espetxera bidali dute Ion Aranburu realzaleari Sorian egindako erasoaren harira atxilotuetako bat

Ion Aranburu koma egoeran eta ZIUan ingresatuta egon zen hainbat astez, erasoaren ondorioz.


Eguneraketa berriak daude