"EAJ da Euskal Herriko ezker nazionalisten klase etsaia".


2021eko uztailaren 19an
Tomas Goikoetxea, IU/EBko militanteari elkarrizketa
"EAJ da Euskal Herriko ezker nazionalisten klase etsaia".
Tomas Goikoetxea, EB-IUko militantea
"Flanagan" ezizenaz ezaguna, urte asko daramatza politikagintzan 46 urteko hernaniar honek. Egun EB-IUko kide, berriro ere `gorri' izateko beharra nabarmendu digu Tomas Goikoetxeak.
Zer egiten du «Gaurhuts» eta Garikoitz Zabalak Ezker Batuan?
Nire ibilbide politikoa Alderdi Komunistan hasi zela ez da ahaztu behar. Ondoren nazionalismorako bilakaera egin nuen, ETA pm-ren garaian. Orduan agertu zen «Gaurhuts» pertsonaia. EEren proiektuak huts egin ostean, zenbait Ezker Batuan sartu ginen, bi aspekturekin bat geundelako: bata, erradikaltze berri baten beharra zegoela egun bizi dugun egoera politiko-ekonomikoa zela eta. Berriro ere gorri izan behar dugu, komunista.
IU Estatu federalaren alde serio lan egiteko prest dagoela ikusi genuen, Autonomien Estatuak eman beharrekoa eman baitu. Estatu federalaren marko horri IUk autodeterminaziorako eskubidea gehitzen dio, eta nazionalismo ezkertiarraren ikuspegitik nahikoa da.
Zergatik egin zuen porrot EEk?
Estatu espainiarrean ezker guztiari gertatutako estankatze bera gertatu zitzaion: sozialdemokratizatu egin zen. Politika ekonomiko posible bakarra liberala dela onartu zuen. EEko zati bat PSOEra joan eta besteak EUE osatu zuenean, ea nazionalista espainol edo euskal nazionalista zinen besterik ez zen eztabaidatzen. Horrek jendea eskuindar bihurtzen ari zela estaltzeko balio izan zuen. Inork ez zuen gizarte ereduaz eztabaidatu. Ezkertiar nazionalista izatea, nazionalitate eta gizarte gaiak bateratzea da, nazioa klase borrokarako marko gisa hartuz.
Berriz jatorrira itzuli zara, PCEra.
Euskal Herrian Partidu Komunista berreraiki behar da. Gizarteak berak behar du, hurrengo belaunaldiak ez baitauka inolako irtenbiderik ez sozialki ez ekonomikoki. Horri politika neoliberalaren porrota gehitu behar zaio. Eta porrot hau nazionalismo espainolak, PSOEren aldetik, eta euskal nazionalismoak, EAJren aldetik, koartada gisa aurkeztu dute Euskal Herrian. Paper politikoak berdefinitu behar dira: eskuindar nazionalismoarena, EAJ eta EArena, PSOE eta espainolismoarena, HB eta KASena, eta borroka armatuarena.
EUEko zure lagunak EAJra hurbildu dira...
Oso talde txikia da, eta lagunak ditudala aitortu behar dut. Erabaki pertsonala izan da. Politikoki, baina, asko harritu nauen erabakia da. EEren azken garaian eskuinera jo zuten askok, eta azkenean EAJra hurbildu dira. Horixe bera gertatu zitzaion ezker marxista espainolari: eskuinera jo zuen sozialdemokraziaren bidez.
Ez al zaitu tentatu Onaindiak PSE-EEn sartzeko?
Ez, nahikoa ezagutzen dugu elkar horrelakorik saiatzeko. EEko oso jende gutxik hartu zuen PSOErako bidea, gehienak etxera joan baitziren. Eta horiexek dira ondoren IUri botoa eman diotenak, hain zuzen gure botoen %60. IUren eraiketa Euskal Herrian hautesleen mandatuz egin da, hemen jatorriz apenas izan baitu sustrairik.
Ardanzari lekua kentzeko zein litzateke zure koalizioa?
EAJ da ezkertiar nazionalisten klase etsaia. Horretaz ohartu ezean, ezker abertzaleak ez du ezer egingo. Arazo hori ez planteatzeko hamaika aitzakia eta koartada jartzen dituzten artean, EAJk agintzen jarraituko du. EAJ, nazionalismoaren koartadak itsutzen ez bagaitu, eskuindar alderdia dela ikusiko dugu, eta guk ideia hori indartzeko jardungo dugu.
Nazionalismotik betidanik begirunea izan zaio beste nazionalistari. Mili zaharren jokaera horren lekuko. Gauza bat da hitzezko erradikalismoa, eta bestea ez dagoela eguneroko jarrera politiko sistematizatua EAJ behera botatzeko. Tankera honetan daramatzagu hogeita bost urte.
Mili zaharrak sarri aipatzen dituzu. Nortzuk dira eta zergatik kritikatzen dituzu?
Mili zaharrena kontzeptu politiko bat argitzeko erabiltzen dut. Horren oinarria zera da: ezkerrak irabazten duen artean, eskuinak agintzen jarrai dezala. Eta hori maltzurkeria politikoa da. Nik sekula ez dut egingo ezker heldu bat nire eskuinarekin gogorra ez banaiz, eta horixe gertatzen zaio ezker abertzaleari. Mili zaharrak `eskuin koltxoi' bat osatzen joan dira urtetan.
Hauteskundeotan Hernanin aurkeztera zoaz.
Alkatetza HBri itzultzeko asmotan gabiltza, baina programa baten baldintza normaletan, ez soilik kontzientzia demokratikoagatik, alegia, irabazleari zor zaiona itzultzeko. Udaletan gastu publikoaren dinamika biziatuta dago oso. Espekulazio guztiak ahantzi, eta dirutza bera beste modu batera gastatu behar da, udaletxea beste modu batera enfokatuz. HBrekin gai horien inguruan hitz egiten hasi gara, eta sintonia ona dago. Politika ezkertiarragoa egin behar da, oraingoa eromena baita.
Zutik-eko jende batekin zerbait antolatzen ari omen zara.
Ezker Batua oso anitza eta irekia da, hori da topatu diogun gauzarik politenetako bat. Honek IU Europa osoko ezker interesgarrienetakoa izatea ekarri du. IUk proposatzen duen Estatu federalaren eta autodeterminazioaren markoaren inguruan ari gara hitz egiten Zutik-eko jendearekin, EEkoak izandako batzuekin ari garen bezala.
Zer proposatu beharko luke IU-EBk Ajuria Eneko Mahaian?
Ajuria Eneko Mahaia hilotz politikoa da. Bere garaian arrakasta politiko eta soziala izan zuen. Baina EAJk eta PSEk politika partidistarako tresnatzat hartu zutenetik, edukiz hustu da. Partaidetako bakoitzak ez daki foru hori -azken batean argazki soila- zertarako nahi duen.
Ajuria Eneko Ituna ala irtenbide negoziatua ETArentzat?
Barne Ministerioari sekula ez zaio interesatu ETArekin negoziatzea, poltsikoratzeko dirurik dagoen artean. Hor dira diru bereiziak. Eugenio Etxebesteri deitzen zioten esanez: «Begira, CESIDeko teniente bat bidaltzen dizugu eta hitz egin ezazue». «Aizu, orain halako teniente-koronela joango da, aurrekoa baino garrantzitsuagoa»... Halako batean, «begira, oso garrantzitsua zen bat hil duzue, eta orain urtebetean ez dizuegu inor bidaliko». Horri deitu zitzaion negoziaketa. Poltsikoratzeko diru gutxiago duen Barne Ministerio batekin, negoziaketa laster planteatuko litzateke.
Hemen inork ez du nahi bi egunetik behin jeneral bat hiltzea. Negoziatu egin behar da eta kitto. Ajuria Eneko Itunaren erreferentea liskarra denez, Itunak liskarra ulertzeko beste modu bat planteatu beharko du edota ez du inolako zentzurik.
Autodeterminazio eskubidearen aferan, zein da zure proposamena?
IUn autodeterminazio eskubidea doktrina gisara asumituta dago. Azken batzarrean zuzenketa bat egon zen, egon zitekeen edozein erreforma konstituzionaletan, Estatu federalari dagokionez, autodeterminaziorako eskubidea gehitzeko eskatuz. Bozketan ezezkoak irabazi zuen, baina baiezko botoak abstentzioari gehituz gero, parean geratzen ziren. IUn oso aurreratuta dagoen gaia da. Euskal Herriko IUko orok hori defenditzen badute, IUn zeharo asumituta geratuko da autodeterminazio eskubidea eskubide konstituzionala dela.
ZUBIRIA, Pello/ JAUREGI, Mikel
8-11

GaiezPolitikaEuskal HerrTaldeakAlderdiakIU/EB
PertsonaiazGOIKOETXEA1
EgileezUBIRIA2Politika
EgileezJAUREGI5Politika

ASTEKARIA
1995eko urtarrilaren 29a
Azoka
Azkenak
“Errebeldia hazi egin da Argentinan, herri oso bat bultzaka ari da”

Argentinako Abokatuen Gremioa erakundean egiten du lan Laura Taffetanik (Buenos Aires, Argentina, 1963). Gobernuaren errepresioa pairatu duten maputxe ugarirekin lan egin du azken urteetan, eta Askapena antolakundeak antolatutako topaketa antiinperialisten barnean izan da Euskal... [+]


Ertzaintzak Etxarri II gaztetxea hustu du Bilboko Errekalde auzoan

Iragarrita zegoen moduan, Bilboko Errekalde auzoko Etxarri II gaztetxea hustu du Ertzaintzak 9.00etan abiarazi duen operazioarekin. Arratsaldean protesta manifestazioa egingo dute auzoan, 19:00etan Amezolako tren geltokitik abiatuta.


2025-04-04 | ARGIA
Langile bat hil da Agoitzen obra batetik jausita

Ezbeharra ostegunean gertatu da eta SOS Nafarroak 16:00 orduak jotzear zirela jaso du haren berri. Medikua, anbulantzia et Foruzaingoa bertarako dira, baina ezin izan dute gizona suspertu eta bertan hil da.


2025-04-04 | ARGIA
Euskaraldia Hika-rako 83 herrik eman dute izena

Aurtengo berritasuna da. Ahobizi eta belarriprest rolen artean aukeratzeaz gain, herritarrek Euskaraldia Hikan parte hartzeko aukera izango dute. Hitanoa erabiltzen ez den herrietan, toka eta noka, bien erabilera bultzatuko da, eta hitanoa bizirik dagoen herrietan nokaren... [+]


Interview. Urez eta hondarrez
Lurra zapaltzeko moduak

Interview. Urez eta hondarrez
Egileak: Telmo Irureta eta Mireia Gabilondo.
Aktoreak: Telmo Irureta eta Dorleta Urretabizkaia.
Zuzendaria: Mireia Gabilondo.
Konpainia: Tentazioa.
Noiz: apirilaren 2an.
Non: Victoria Eugenia Klub Aretoan,... [+]


2025-04-04 | Sustatu
Kneecap filma, orain euskarazko azpitituluekin

Ezagutzen duzue Kneecap filma? Oscar sarietarako hautatu zuten. Belfasteko hirukote baten istorioa da. Kneecap Hip Hop talde ezaguna da gaur egun, eta hizkuntzaren aldeko jarrera (gaelikoa) argia dute, IRAren osteko belaunaldiaren gorabeherak kontatzen ditu filmak; drogak eta... [+]


Haur filosofiari buruzko podcasta igandean estreinatuko du ARGIAk: ‘Galdera Basatiak’, Iñigo Martinezek gidatuta

Galdera batzuen aurrean, behin eta berriz helduok ume sentitzen garela dio Iñigo Martinezek, “bizitza zulo existentzialez beterik” dagoelako. Galderaz galdera "behin-behineko erantzunen bila" aritzeko asmoa du irakasle eta filosofoak. ARGIA... [+]


2025-04-04 | Euskal Irratiak
Beñat Molimos: “Herritarren babesari esker du Laborantza Ganbarak iraun hogei urte hauetan”

Euskal Herriko Laborantza Ganberak hogei urte bete ditu. 2005ean sorturik, bataila anitzetatik pasa da Ainiza-Monjoloseko erakundea. Epaiketak, sustengu kanpainak edota Lurramaren sortzea, gorabehera ainitz izan ditu hogei urtez.


Itsasadarreko tunelaren obretarako leherketak legeztatzearen aurka mobilizatuko da ostiral honetan ‘Subflubiala Ez!’

Giza-katea antolatu du Subflubiala ez! plataformak eta hitzordua Artaza-Romo Institutuan jarri du gaurko 18:00etan. Bizkaiko Foru Aldundiak Ingurumen Inpaktuaren Adierazpena (IIA) aldatzea du helburu eta horrelakorik ez du onartzen plataformak.


Kutsadura maila handi eta arriskutsuak behatu dira Zubietako erraustegiaren inguruetan

Europan kutsadura maila aztertzen aritzen den Toxicowatch erakundeak egindako ikerketaren emaitzak dira. Erraustegia martxan jarri aurretik egin zituzten lehen azterketak, eta ondoren 2024ra arteko laginak aztertu dituzte. Iazko laginen emaitzak dira honakoak.


Instituzioek preso atzerritarren birgizarteratzea oztopatzen dutela salatu du Salhaketa Nafarroak

Elkarteko Andoni Burguetek nabarmendu du espetxean dauden presoek egindako delitu gehienek behar sozioekonomikoekin lotura dutela.


Netanyahuri babesa erakutsi eta Nazioarteko Zigor Auzitegiko kide izateari utziko dio Hungariak

Gergely Gulyas Hungariako Presidentetza ministroak eman du erabakiaren berri, Hagako auzitegiak atxilotze agindua ezarrita dion Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa herrialdera heldu den egun berean. Israelgo armadak Gazako eremu gehiago hartzeko asmoa duela... [+]


Hezkuntza saila eta sindikatuak ostiralean bilduko dira, eta akordio bat lortzeko nahia adierazi du Jaurlaritzak

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hezkuntza publikoko irakasleek urtarrilean abiaturiko greba zikloaren bigarren kolpea amaitu eta biharamunean deitu du bilera Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak. Begoña Pedrosa sailburuak adierazi du "akordio bat lortzeko nahia"... [+]


Eguneraketa berriak daude