Berriak hain azkar pasatzen dira gure aurretik, non laster zaharkituta geratzen diren. Txioak hain bizkor ari dira alde batetik bestera sarean, ezen azken orduko albisteak galtzen ditugun gure begiek kliska egiten dutenean. Bata bestearen atzetik bizitzen ari garen krisialdiek gure hurbileko egunerokotasunetik begirada altxatzea ekiditen dute, eta haratago so egitea ere. Egun, den-dena hain iragankorra da, non inguratzen gaituenari perspektiba jartzea ezinbesteko ariketa den, baita osasuntsua eta premiazkoa ere.
Egun, 65 gerra edo gatazka armatu aktibo daude munduan, eta lekualdatzeak eragiten dituzte. Hala ere, paradoxikoki, asiloa, aterpea eta babesa lortzeko mugak irekitzeko desberdintasunak larriak dira. Errusiak Ukraina inbaditu ondorengo asilo-politiken oraintsuko kudeaketak islatu duen moduan, elkartasuna eta justizia soziala posible dira, baina ez giza eskubide unibertsalen ikuspuntutik. Hori ondorioztatzen dugu kulturalki hurbil ditugun gatazka armatuek mugak malgutzen dituztelako, baina beste batzuk, tamalez, urrun geratzen zaizkigu oraindik, eta muga horietan bazterkeria, indarkeria eta heriotza gertatzen dira.
Egoera horrek zenbait galdera deseroso egitera bultzatu behar gaitu. Zein da gure jarrera Europan urrunago gertatzen diren beste gatazka batzuekiko? Berdin abegitzen ditugu indarkeriatik ihes egiten duten beste leku batzuetako pertsona guztiak? Eta arreta berdina eskaintzen diegu? Azken finean, pertsona batzuen bizitzek gehiago balio al dute beste batzuenak baino gure kontinente zaharrarentzat?
Jazarpenetik eta indarkeriatik ihes egiten duten pertsonak berdintasun egoeran babesten dituzten asilo-politikak behar ditugu. Ongizate kolektiboa defendatzen duten eta pertsona guztien giza eskubideak bermatzeko prestatuta dauden politika publikoak aldarrikatzen ditugu. Beste alde batera ez begiratzea eskatzen dugu, bakearen alde mobilizatzen garen bitartean, Euskadin borroken lehen lerroetan dauden armak ekoizten ditugu-eta. Gainera, bakearen kultura sustatzea ezinbestekoa dela uste dugu, pertsonak eta herriak elkarrekin modu baketsuan bizi daitezen. Azkenik, gure aburuz, garapenerako lankidetza-politika irtenbidearen parte da gizarte justuagoak eta bidezkoagoak eraikitzeko.
Bizi garen sisteman, kapitalaren metaketa eta erabaki indibidualak elkartasunaren, enpatiaren eta bizitzaren gainetik daude. Jakitun gara sistema kapitalista heteropatriarkal horren ardura direla, besteak beste, desberdinkerien egiturazko kausak, pobrezia, ingurumenaren degradazioa eta behartutako migrazioak. Hain zuzen ere, urtero, milioika pertsonak ihes egin behar izaten dute beren herrialdeetatik jazarpena jasaten dutelako hainbat arrazoirengatik: arraza, erlijioa, nazionalitatea, iritzi politikoak, hondamendi ekologikoak, talde sozial jakin batekoak izatea edo beren orientazio afektibo-sexuala. Bai eta beren herrialdeetan gertatzen diren gatazka armatuak ere.
Donostiako Zero Pobrezia Plataforma hiriko 16 erakunde eta gizarte mugimenduk osatzen dute, eta badakigu desparekotasun horien kausak askotarikoak direla, faktore askok eragiten dituztela, eta erabaki politiko eta ekonomikoen ondorio direla. Baita oinarrian dituzten agendak giza eskubideen defentsatik eta justizia sozialaren aldeko migrazio politiketatik oso urrun daudela ere. Hori dela eta, uste dugu pobrezia eta desberdintasunak, haien edozein adierazpenetan, ekidin daitezkela. Borondate politikoarekin irauli dezakegu egungo eredu ekonomiko eta politiko mundiala, desberdinkerien sorreraren eta bizi garen ekonomia-, osasun- eta migrazio-krisialdien arduraduna da-eta.
Erakundeek erantzun ausartak, premiazkoak, solidarioak eta bidezkoak eman behar dituzte egungo egoera eta horren ondoriozko krisi ugariak arintzeko. Premiazkoa da bizitza erdigunean, ingurumenarekiko errespetuan, genero-ekitatean eta, azken batean, pertsona guztientzako bizitza duinean jarriko duten bizi-eredu berrietarantz aurrera egitea.
Herritarrek ere horretan lagun dezakete salaketaren, mobilizazioaren, gizartearen parte-hartzearen, edo egunerokotasunaren bidez. Hori dela eta, Zu bai, zu ez: asilo-eskubide pertsona guztientzat lelopean, herritarrak gonbidatzen ditugu urriaren 17a Pobreziaren eta Bazterkeriaren aurkako Nazioarteko Egunaren kariaz antolatu ditugun ekimenetara, zehazki, igande honetan (hilak 23an) prestatu dugun aldarrikapen-bizi martxara. 12:00etan abiatuko da Haizearen Orrazitik Donostiako Boulevarderaino.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Duela aste batzuk, Diputazio kalean, Gasteizko erdigunean, bi gizonek etxerik gabeko pertsona bat bota zuten lo egiten zuen lokalaren kanpoaldeko eskailera-buru txikitik. Bota ez ezik, berehala metalezko baranda bat ere jarri zuten lonjaren aurrean. Lokala luzaroan hutsik egon... [+]
Hizkuntzakeriatik edo glotofobiatik eta, zer esanik ez, euskararen aurkako gorrototik, askotan ikusi izan dugu gure euskara makila guztien zahagi bihurturik. Azkena, Anton Arriola Kutxabankeko presidentea ibili zaigu makilakari lanetan gure hizkuntzari astindu eta makilakada... [+]
Ez dezazuela lotura hau Ezkiotik bilatu, ez eta Altsasutik ere, are gutxiago Ebro ibaia Castejonetik zeharkatuz. Euskal Yaren eta Nafarroako AHTaren arteko lotura, edo hobeto esanda, loturak, dagoeneko errealitate bat dira. Pluralean dauden lotura horiexek dira kezkatu beharko... [+]
Ez atera zalapartarik, ez konfrontatu, ez biktimizatu... eta obeditu. Subjektu zapaldu gisa, kasu honetan euskaldun gisa, mintzo gara, zenbatetan entzun behar izan ditugu halakoak? Ironiaz, honelaxe esan zuen, duela bi urte, Euskaltzale Independentiston Topaketan, Amets... [+]
Aurten "Israel Premier Tech" txirrindularitza talde israeldarra ez da Lizarraldeko Miguel Indurain Sari Nagusia lasterketara etorriko. Berri ona da hori Palestinaren askapenaren alde gaudenontzat eta munstro sionistarekin harreman oro etetea nahi dugunontzat, izan... [+]
Intsumituek denbora luzez egindako borroka gogorra eta mingarria izan zen, baina irabazi zuten, eta garaipen hura behin betikoa izango zela uste genuen, atzera bueltarik gabea. Baina badirudi, politikari batzuen ahotik aterata, eskalada militaristari gorazarre egin eta berriz... [+]
Punto Bobo liburuaren irakurketan murgilduta, Itxaso Martin Zapirain egilearen Eromena, Azpimemoria eta Isiltasunak Idazten ikerketa lanean sentitu nuen egiazkotasun eta maila etikoarekin egin dut berriz ere topo. Eta hortaz, hara bueltatu. “Oihu izateko jaio zen isiltasun... [+]
Dirudienez, Euskal Herrian migrazioa arazo bilakatu da azken bi hamarkadetan. Atzerritarrez josi omen dira gure lurrak. Gure kultura arriskuan omen dago fenomeno “berri” horren ondorio. Lapurretak, bortxaketak, liskarrak… Bizikidetza arazo horiek guztiak... [+]
Azken hamarkadetan euskararen biziberritzeak duen erronka handienetakoa, euskararen ezagutzaren unibertsalizazioarekin batera, erabilerarena da. Askotan, gazteen euskararen erabileran jarri ohi dugu fokua, baita euskararen erabilerak izan duen eta izan dezakeen bilakaeraren... [+]
Goizean jaiki orduko hasten dira desegokitasunak. Beharbada lotarako erabili duzun lastaira ere ez zen egokiena. Baina, ezin ba idatzi desegoki sentiarazten nauten guztiez. Horregatik, udaberriko ekinozioa –egunaren eta gauaren arteko oreka– dela eta, oraindik ere,... [+]
Ez da gauza berria politikari profesionalak gizarteko arazoak estaltzeko ahaleginetan ibiltzea. Azkenaldian Denis Itxaso -EAEko Etxebizitza sailburua- entzun dugu etxegabetzeei garrantzia kenduz eta aditzera emanez gurean bazterreko fenomenoa direla; eta Begoña Alfaro... [+]
Antropozentrismoaren aldaera traketsena eurozentrismoa izan zen. Europako mendebaldea, geografikoki, Kontinente Euroasiarraren penintsula txiki bat besterik ez da, baina lau mende luzez gertaera demografiko, teknologiko eta ideologiko batzuk zirela medio, bazter horretako... [+]
Badakizuenok badakizue, beste gauza asko bezala, euskararen aldeko borrokan ere politikoek, eragile batzuek eta hedabideek beraien antzezlana saldu nahi digutela, benetakoa balitz bezala.
Lehen urtean pozik jaso nuen, "Euskaraldi" hau. Zer edo zer zen, ezer ez zegoela... [+]
Euskarak, mendez mende, zapalkuntza sistematikoa jasan du, eta oraindik ere borrokan dabil egunerokoan bere leku duina aldarrikatzeko. Hizkuntza baten desagerpena ez da inoiz berez gertatzen; planifikazio politiko eta sozialak eragiten du zuzenean. Euskaldunoi ukatu egin izan... [+]
Horra Libération egunkariak berriki argitaratu duen idazkia:
“Bayonne” bukatu da, Libérationek “Baiona” idatziko du
Hiri baten izenaren erabilpena ohiturazkoa delarik, egunkari batean izen horren erabilpena aldatzea zaila da. Alta, irakurleen... [+]