Zorrozak “arau hauste oso larria” egin zuen, udal arkitektoaren txosten baten arabera. Enpresak hiru aldiz ukatu zien sarbidea udaleko zerbitzu teknikoei.
Aiarako Udalak espedientea ireki zion "Zorroza gestión de residuos" enpresari iragan asteko lan heriotza baino lehen, ingurumenaren eta pertsonen babes arauak ez betetzeagatik.
Aiarako Udaleko arkitektoaren aburuz, enpresak “arau hauste oso larriak” egin zituen ingurumenari, pertsonei eta euren jabegoei dagokienez. Teknikariaren iritziz, enpresak baimenik gabeko jarduera izan du, ez zituen proposatutako neurri zuzentzaileak ezarri eta, gainera, hiru aldiz ukatu zion udalari enpresara sartzeko aukera.
Enpresak administrazio-isiltasunaren bidez lortu zuen bere jardunerako behar zuen lizentzia
Aiaraldea hedabideak aukera izan du Aiarako udal arkitektoak iragan abenduan Zorroza gestión de residuos enpresari buruz eginiko txostena irakurtzeko. Testuaren oinarrietako bat aurretik –2017ko abenduan– plazaratutako informe teknikoa da. Idazki horretan teknikariak ondorioztatu zuen Zorroza gestión de residuosek bi arau hauste larri egiten zituela: bere proiektuan jasota ez zegoen jardueran aritzen zen –baimendu gabeko materialak pilatuta– eta, gainera, ahal zuena baino zabor gehiago pilatzen zuen instalazioetan.
Lizentzia, administrazio-isiltasunaren bidez
Udal arkitektoaren txostenean beste datu deigarri bat ere topatu daiteke. Izan ere, enpresak administrazio-isiltasunaren bidez lortu zuen bere jardunerako behar zuen lizentzia. Hau da, Zorrozak bere aktibitatea garatzeko baimena eskatu zion Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren zuzendariari, baina ez zuen erantzunik jaso. Modu horretan lortu zuen baimena. Erantzunik jaso ezean, baimena emana dagoela aurreikusten du legeak zenbait kasutan.
Arau-hauste oso larriak
Edonola ere, administrazio isiltasunaren bidez eskuratutako baimenak ez du enpresak gerora garatu duen jarduera onartzen. Hasteko, bere zerrendan adierazten zituenak baino material gehiago bildu ditu Zorrokak fabrikan.
Teknikariak ondorioztatu zuen Zorroza gestión de residuosek bi arau hauste larri egiten zituela: baimendu gabeko materialak pilatzen zituen eta, gainera, ahal zuena baino zabor gehiago zuen instalazioetan
Horrez gain, lantegian metatutako gai multzoek okupatzen zuten espazioa baimendutakoa baino %22,54 handiagoa zela zehazten du dokumentuak: “Plastikoen eta beiren multzoa %170,66 handitu da, eta pneumatikoena %205”.
Gainera, handiagotze horrek beharko lituzkeen neurri zuzentzaileak aplikatu gabe zeudela ere badio informeak, suteetatik babesteko azpiegiturak falta zirela nabarmenduta.
Sutea
Hain zuzen, 2017ko urriaren 2an fabrikan sutea jazo zela azaldu zuen udal arkitektoak. Bost metroko altuera izatera iritsi ziren garrak, eta lantegian pilatutako erregaien kopuruak suaren zabalpenean lagundu zuela gehitu zuten Arabako Suhiltzaileek, txostenean jasotzen denez.
Hori guztia kontuan izanik, alkatetza dekretua plazaratu zuen udalak 2018ko urtarrilaren 9an, enpresari hainbat gauza eskatzeko, baimendutako altuera gainditzen zuten zabor multzo guztiak kentzea tartean. Hasierako proiektuan zehaztutako su kargara moldatzea ere exijitu zion tokiko erakundeak.
Dena den, enpresak ez zuen inolako aldaketarik egin, arkitektoaren arabera. 2019ko martxoan tokiko erakundeko teknikariak hainbat argazki egin zituen fabrikaren kanpoaldetik, pilatuta zegoen zabor guztia dokumentatzeko.
Izoriako ibaia, kutsatuta
Aipatzeko moduko beste gauza bat da Murgako poligonoaren albotik igarotzen den Izoria ibaiarena. Berez, EAEko kutsatuenetako bat da, URA agentziak 2017. urtean plazaratutako txostenaren arabera, "hiri eta industria hondakinak dituelako".
Zorrozak “arau hauste oso larria” egin zuen, udal arkitektoaren arabera
Aiarako Udaleko arkitektoak aspaldi jakinarazi zion Zorroza gestión de residuos enpresari ez zuela porlanezko azalera egokirik urak kutsatzea ekiditeko, eta hori neurri zuzentzaileen artean zegoen -bete ez zirenak-.
Adierazitakoa guztia aintzat hartuta, arkitektoaren ondorioak argiak izan ziren: enpresa legez kanpo jokatzen ari zen, baimendutakoa baino zabor gehiago pilatzen ari zelako, hori egiteko beharrezko segurtasun neurriak hartu gabe. Finean, enpresak “arau-hauste oso larriak” egin zituela ondorioztatu zuen arkitektoak, EAEko ingurugiroaren babeserako legedian oinarrituta.
Hondakinak desagerrarazi zituen Zorrozak istripuaren ostean
Aurrekari horiekin guztiekin, inguruko lantegietako hainbat lekukok esandakoak zentzu guztia dauka. Izan ere, Zorroza gestión de residuos alboan lan egiten duten edota greban dauden beharginek -Tubos Mecánicos del Nortekoek- hainbat zalantza plazaratu dituzte enpresaren jarrerari buruz. Besteak beste, hainbat lekukok adierazi dute Zorroza gestión de residuosek kamioien bidez hustu zuela fabrika istripuaren osteko gauean. "Istripua baino lehen pabiloia zaborrez beterik zegoen. Hurrengo egunean, ordea, polizia agertu baino lehen, kamioiak zeuden barruan aparkatuta eta ez zegoen hondakinen arrastorik", diote lekukoek.
Udaleko zerbitzu teknikoak hiru aldiz saiatu ziren iaz enpresan sartzen, baina ez zieten utzi
Sarrera, hiru aldiz ukatua
Jokabide garden faltaren froga gehiago daude txostenean. Udal teknikariaren arabera, udaleko zerbitzu teknikoak hiru aldiz saiatu ziren iaz enpresan sartzen, baina ez zieten utzi, nahiz eta hori Administrazioko langileen eskubidea izan ingurumenari lotutako legedia betearazteko.
Lehen bi kasuetan zuzendaria kanpoan zegoela argudiatu zieten. Hirugarren saiakeran, aldiz, enpresako nagusia bera izan zen sarrera oztopatu ziena. Iragan urtarrilean lortu zuten teknikariek enpresa barrura sartzea. Espedienteak irekita jarraitzen du, Aiarako Udalak aipatu duenez.
Pertsonen segurtasuna arriskuan
Aiarako arkitektoaren txostenak ere erreparatu zion langileen eta pertsonen segurtasunari, oro har. Horrela, teknikariaren iritziz, egokia zen Osalan eta Lan Ikuskaritzari enpresan zegoen egoera jakinaraztea, pertsonen segurtasuna eta osasuna arriskuan jartzen ote zen ikertzeko, legearen arabera. Handik bi hilabetera hil zen langile senegaldarra lan istripuan.
Multinazionalak, errauskailuak, zabortegiak, pirolisi plantak… Honetaz eta gehiago mintzatu gara Gasteizeko Zero Zabor taldeko Iosu Aranberrirekin.
Zabortegien edukiera bikoiztu egin beharko da EAEn 2030 urtera arteko epean, Eusko Jaurlaritzak aitortu duenez. Horri aurre egiteko hainbat proiektu daude mahai gainean, egungo zabortegiak handitu eta berriak irekitzeko, hala jaso du Berria egunkariak.
Arabako Errioxan dagoen Kripan herrian bio-hondakinak etxez etxe biltzeko sistema abiaraziko dute. Azaldu dutenez organikoaren bilketa modu horretan eskaintzen duen "Arabako lehen udalerria" izango da.
Next Generation EU programak 750.000 miloi euro aurreikusten ditu datozen zazpi urtetarako. Eta aldi horretarako Europar Batasuneko (EB) aurrekontua 1,074 biloi eurokoa da. Bi hanka hauek erabiliko ditu nagusiki EBk Covid-19ak eragindako hondamendiari aurre egiteko,... [+]
Europar Batasuneko herrialdeek dirutza mugiaraziko dute koronabirusaren pandemiari aurre egiteko. 750.000 milioi euroko aurrekontua duen Next Generation EU deituriko planaren bidez, trantsizio ekologiko eta digitala bideratu nahi da. Baina aurkeztutako proiektuek ba al dute... [+]
Gasteiz Zero Zabor elkarteak ostiralean, azaroak 27, salatu duenez Eusko Jaurlaritza eta Arabako Foru Aldundiak lurralde honetan hiri hondakinen erraustegi berri bat eraiki nahi dute, horretarako erabiliz Next Generation EU Europako Funtsa. Antza, hiri hondakinak... [+]
Bi igandez jarraian su hartu du Gardelegi zabortegiak. Sute horien nondik-norakoak ikertzeko espedientea zabaltzea eskatu du Eguzki talde ekologistak.
Gasteizko Gardelegi zabortegiak su hartu du ekainaren 28 eguerdian. Eguzki talde ekologistak ohartarazi du bertako plastikoak erretzeak osasunarentzat toxikoak diren partikulak sortu ditzakeela eta espediente bat irekitzeko eskatu du, sutearen nondik norakoak eta hondakinen... [+]
Zaldibarko zabortegiko istripuaz geroztik, beste zabortegi batzuetan banatu dituzte zenbait enpresetako isurketak. Gasteizko Gardelegi zabortegiak ia 2.000 tona jaso ditu orain arte, eta 15.000 tona zabor isurtzeko eskaria egin dute Arabako zortzi enpresak. Gasteizko udalak... [+]
LAB sindikatuak asteartean publikoki salatu du Zorroza Gestión de Residuos enpresako gerenteak hainbat langile behartu zituela hildako langilea istripuaren lekutik bere ohiko lanpostura mugitzera, oraindik bizirik zela. Langile bat inputatuta dago ustezko estaltze... [+]
Gauza ugari leporatu dizkiote beharginek enpresako zuzendaritzari: langileak gaizki tratatzea, formazio dokumentuak beharginen izenean sinatzea, lan istripuak modu desegokian kudeatzea... Aiaraldea hedabidea zuzendariarekin jarri da harremanetan, baina momentuz ez du erantzunik... [+]
Gorpu bat aurkitu dute astearte goizean Jundizeko biokonpost plantan. Langileek Udaltzaingoa ohartarazi dute. Planta behin behinean itxi ostean, Polizia Judiziala bertan da gertatua ikertzen, Gasteiz Hoy hedabidean irakur daitekeenez.
Murriztu, birziklatu eta berrerabili. Hiru printzipio horietan oinarritu du Europako Batzordeak etorkizunerako hondakinen politika. Mahai-gainean dagoen Arabako Hiri-Hondakinen Planak erronka zaila du aurretik.
Orain zabaldutako txosten juridiko batek dio hiriak FCC enpresarekin duen hitzarmena bertan behera uzteko arrazoi nahikorik ez dagoela.
FCCk eta GMSM-k osatutako aldi baterako enpresa elkarteak Arabako hiriburuko garbiketa zerbitzuarekin segitzeari uko egin dio. Orain Gasteizko Udalak lizitazio berria kaleratu beharko du, baina oposizioak eta ustelkeriaren kontrako ADI elkarteak susmagarritzat dute mugimendu... [+]