White Powerren itzulera Donald Trumpekin?


2023ko martxoaren 09an - 09:54
Azken eguneraketa: 2023-03-15 15:52

Pew Research Centerren arabera, klase ertaina (73.400 dolarreko urteko diru-sarrerekin) jada ez litzateke egungo gizarte estatubatuarrean nagusi izango, azken lau hamarkadetan beherakada motel baina progresiboa jasan baitu. Horrela, Pew delakoaren arabera, 1971n, klase ertaina biztanleriaren % 61 zen (80 milioi biztanle inguru), eta gaur egun, berriz, ez litzateke % 50era iritsiko (% 49,9) subprimeen krisiaren, higiezinen burbuilaren eztandaren eta 2008ko burtsako crash-aren ondorioz.

Azpimarratzekoa da "krisiaren galtzaileen" artean, afroamerikarrez eta latinoez gain, zorpetutako unibertsitateko gazteak eta unibertsitateko ikasketarik gabeko eta balio erantsi txikiko enpleguak dituzten 45 urtetik gorako heldu zuriak agertzen direla lehen aldiz.

Biztanleriaren segmentu hori, langabeziaren lerroetan sartuta geratu ondoren, depresioa, alkoholismoa, drogazaletasuna eta suizidioa eragiten zituen zirkulu lehergarri batean murgildurik geratuko zen, "amets amerikarraren" zozoa desagertzen ikusi ondoren. Horrek albo-ondorio gisa izango zukeen populazio zuriaren segmentu hori demokraten eta errepublikanoen establishment-arekiko desafektatzea.

2024ko hauteskunde presidentzialetan Trumpen garaipena gertatuz gero, mugarri historikoa izango da, diktadura bigunen paternalismoaren iturrietatik edango duen gobernu orwelliarraren hasiera izango baita

Horrela, NBCren inkesta baten arabera, herritar zurien % 54 "sistemarekin haserre" egongo lirateke, latinoen % 43ren eta afroamerikarren % 33ren aurrean, amets amerikarraz fidatzen jarraitzen baitute, eta horrek boto-emaile zuriak establishment tradizional errepublikanoaren aginduekiko jarrera politikoki okerrak eta erregogorrak babestera eramango lituzke.

45 urtetik gorako sumindu zuriek Trumpi eta "Amerika sakonaren" botere eremuak kontrolpean dituzten alderdi neonazi eta supremazista zuriei emandako laguntzan sinbolizatu zen hori, David Duke KKK-ko buruzagi ohiaren hautagaitzari emandako babes irmoan isla izanez.

2024ko hauteskunde presidentzialetan Trumpen garaipena gertatuz gero, mugarri historikoa izango da, diktadura bigunen paternalismoaren iturrietatik edango duen gobernu orwelliarraren hasiera izango baita.

Autokrazia horren ezaugarri nagusiak hauek izango dira: liderra gurtzea, desinformazioa erabiltzea eta biztanleria ez-zuriaren eta disidentzia politikoaren kontrolpean egon eta, de facto, diktadura ikusezina izango litzateke, kohesio-estrategia sendoetan (masen manipulazioa eta liderraren gurtza) eta White Powerren itzuleran oinarritua.

Horrela, AEBko Erroldaren Bulegoaren arabera, 2043 inguruan zuriak ez dira AEBko biztanle gehienak izango, eta hispaniar biztanleriaren batuketaren bidez desplazatuko dira, gaur egun 53,3 milioitik 128,8 milioira igoko litzatekeena 2060an, eta afroamerikarra, egungo 41,2 milioitik proiekzioetan aurreikusitako 61,8 milioira pasako litzatekeena.

Germán Gorraiz, analista

Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora

ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Irakurleen gutunak
Berwick eta gu

Beharbada ez duzu jakingo nor den Donald Berwick, edo zergaitik aipatzen dudan artikuluaren izenburuan. Gauza bera gertatzen zaie, agerikoa da, abian den Osasun Itunean parte hartzen ari diren gehienei. Ez dakite zer den Berwicken Helburu Hirukoitza, are gutxiago eredu hau... [+]


Zerbitzu publikoak: motozerrari bidea erraztu ala basoa garbitu?

Aurreko egunetan Larraitz Ugarte abokatuak idatzitako La motosierra puede ser tentadora artikuluak zeresan handia eman du sektore zabal batean. Administrazio publikoaren barruan ohikoak diren egoera batzuk mahai gainean jartzen ditu, tartean efizientzia falta, ardura eta kontrol... [+]


2025-04-16 | Haritz Arabaolaza
Hizkuntza

Garrantzitsua al da hizkuntza bat zuzen erabiltzea? Zer puntutaraino da hain beharrezkoa gramatika menderatzea edo hiztegi zabal bat edukitzea? Betidanik entzun izan ohi dut hizkuntzaren garrantzia, baina pentsatzen jarri ostean, ondorio batera iritsi naiz. Pentsatzeak askotan... [+]


Leku ‘kuttunak’

Aspaldian bisitatzen ez nuen eta hainbertze gustatzen zitzaidan leku batera joan nintzen aurrekoan. Bertan nengoela, gustura sentitu nintzen eta zera pentsatu nuen: hau da nire leku kuttuna. Kuttuna, kuttuna, kuttuna; hitza jira eta biraka etxerako bidean. Kuriositateak jota... [+]


2025-04-16 | Rober Gutiérrez
Trebetasunak

Nerabeek eta gazteek, ibilbide akademikoan zehar, behin baino gehiagotan jasoko dute lagungarria izango zaien ikasketetarako edo-eta lanbiderako orientabidea. Gidaritza eskaini behar zaie, zalantzez beterik egon ohi baitira erabaki garrantzitsuak hartu behar dituzten bakoitzean,... [+]


Euskarazko hezkuntzaren alde, ingeleseko saio gehiagorik ez

Gure hizkuntzaren aurkako beste eraso bat jasan behar izan dugu Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuaren eskutik; PAI programan euskararen aurkako aldaketa bat egitera behartu gaituzte. Azken urteotan, legeak hala aginduta, D ereduko ikastetxe berriek PAI programa sartu... [+]


Negoziazioa: negarrerako zioa

Hezkuntza publikoko irakasleok  hamabost urtetan berriztu gabeko lan-hitzarmena eguneratzeko eta hobetzeko beharra eta eskubidea dugu. Horretarako, benetako negoziazio batean murgilduta egon beharko genuke, baina errealitatea negargarria da. Negoziazio batean, alde oro ados... [+]


Mikel Oterori erantzuna

Badira bi aste beste behin makroproiektuei kaleetan oposizio argi bat erakutsi geniela. Milaka eta milaka pertsona atera ginen kalera dinamika suntsitzaile honek amaitu behar duela aldarrikatzera. Bada, dirudienez horrek ez du lurraren suntsiketaren aldeko politikarietan inolako... [+]


Gasteizen, eskaleak soberan daude

Duela aste batzuk, Diputazio kalean, Gasteizko erdigunean, bi gizonek etxerik gabeko pertsona bat bota zuten lo egiten zuen lokalaren kanpoaldeko eskailera-buru txikitik. Bota ez ezik, berehala metalezko baranda bat ere jarri zuten lonjaren aurrean. Lokala luzaroan hutsik egon... [+]


Euskara: makila guztien zahagia

Hizkuntzakeriatik edo glotofobiatik eta, zer esanik ez, euskararen aurkako gorrototik, askotan ikusi izan dugu gure euskara makila guztien zahagi bihurturik. Azkena, Anton Arriola Kutxabankeko presidentea ibili zaigu makilakari lanetan gure hizkuntzari astindu eta makilakada... [+]


Badago lotura Euskal Yaren eta AHTren artean Nafarroan

Ez dezazuela lotura hau Ezkiotik bilatu, ez eta Altsasutik ere, are gutxiago Ebro ibaia Castejonetik zeharkatuz. Euskal Yaren eta Nafarroako AHTaren arteko lotura, edo hobeto esanda, loturak, dagoeneko errealitate bat dira. Pluralean dauden lotura horiexek dira kezkatu beharko... [+]


Apirilak 6, justizia euskararentzat

Ez atera zalapartarik, ez konfrontatu, ez biktimizatu... eta obeditu. Subjektu zapaldu gisa, kasu honetan euskaldun gisa, mintzo gara, zenbatetan entzun behar izan ditugu halakoak? Ironiaz, honelaxe esan zuen, duela bi urte, Euskaltzale Independentiston Topaketan, Amets... [+]


Borrokak balio du: Israel Premier Tech, ez aurten, ez inoiz

Aurten "Israel Premier Tech" txirrindularitza talde israeldarra ez da Lizarraldeko Miguel Indurain Sari Nagusia lasterketara etorriko. Berri ona da hori Palestinaren askapenaren alde gaudenontzat eta munstro sionistarekin harreman oro etetea nahi dugunontzat, izan... [+]


2025-03-27 | Kontxita Beitia
Atzo bezain ozen! NATO pikutara soldaduskarik ez

Intsumituek denbora luzez egindako borroka gogorra eta mingarria izan zen, baina irabazi zuten, eta garaipen hura behin betikoa izango zela uste genuen, atzera bueltarik gabea. Baina badirudi, politikari batzuen ahotik aterata, eskalada militaristari gorazarre egin eta berriz... [+]


2025-03-24 | Garazi Muguruza
Desioa

Punto Bobo liburuaren irakurketan murgilduta, Itxaso Martin Zapirain egilearen Eromena, Azpimemoria eta Isiltasunak Idazten ikerketa lanean sentitu nuen egiazkotasun eta maila etikoarekin egin dut berriz ere topo. Eta hortaz, hara bueltatu. “Oihu izateko jaio zen isiltasun... [+]


Eguneraketa berriak daude