CKU trenbide hori egitasmo mitikoa da, hitzaren adiera zuzenean: itxuraz, koherentea ez ezik desiragarria litzatekeena, baina ameskerien mundutik kanpo zertzeko aukerarik gabea, orain arte behintzat. Halakorik inoiz ez nuela ikusiko zinez sinesten nuen.
Joan den astean Txinako hedabide ofizial guztien aldibereko uluak argi utzi zuen: CKU trenbidea eraikitzeko erabakia irmoa da jada. Sinadurako ekitaldi telematikoan Zhaparov eta Mirziyoyev presidenteekin batera Xi bera agertu izanak (hori zen, noski, hedabide txinatarren ahobatezkotasuna sorrarazten zuena) argi eta garbi erakusten zuen CKU, Txina-Kirgizistan-Uzbekistan trenbide berriaren egitasmoa eginbidean jarri dela eta, itxura guztien arabera, eraikuntza-lanak aurtengo udazkenean hasiko direla. Eta neure buruari egina nion apustua galdu nuen, halakorik inoiz ez nuela ikusiko zinez sinesten bainuen.
CKU trenbide hori egitasmo mitikoa baita, hitzaren adiera zuzenean: itxuraz, koherentea ez ezik desiragarria litzatekeena, baina ameskerien mundutik kanpo zertzeko aukerarik gabea, orain arte behintzat. Zeta Bide historikoak zuen oztopo geografiko gaiztoena, Tian Shan / Tengri Tagh mendikate-multzoa, lurreko garraiobide modernoentzat ere menderakaitza zela erakusten baitzuen errealitateak.
Xiren Zeta Bide Berria abian jarri baino askoz lehenagokoa da Xinjiangeko Tarim arroa eta Asia Erdialdeko Fergana ibarra lotzeko asmoa, Bide historikoak itzulinguru handia eta batere samurra ez zenarekin egin behar izaten zuena. Baina eragozpen politikoek, iraganean batez ere, eta ingeniaritza-arazo ikusgarriek, beti, ametsen munduan egonarazi dute nahia. Orain arte.
Orain, erabakia hartu bada ere, egitasmoaren tasun bakan batzuk baizik ez dira argitaratu: akronimoak adierazten dituen hiru herrialdeak lotuko dituela, jakina; 523 kilometro (baina nolakoak!) izango dituela trenbide berriak; Xinjiang mendebaldeko hiri nagusia den Kaxgar eta Uzbekistango Fergana lotuko dituela, haietaraino lehendanik badiren trenbideekin lotzeko, Kirgizistango Oxetik igaroz. Eta kitto.
Ikuskizun geratzen da nondik eta nola zeharkatu behar duen proiektuak menditzarren segida. Besteak beste, egundoko tunel eta zubigintza beharko dela argi dago... zati handi batean 2.000 eta 3.000 metro arteko goieran eraiki beharko den trenbidean. Eta amaitzen denean, nolako eragin ekonomiko eta soziala izan dezakeen hark, zuzenean elkarlotzen dituen lurraldeen artean ez ezik ingurumari zabalagoen arteko merkataritzan eta abarretan.
Obra faraonikoa da, alafede.
Egia da gure artean, faraoien lanak aipatzen direnean, piramideak besterik bururatzen ez zaizkigulako edo, adiera peioratiboa izaten dela esamoldeak. Baina gogoan izan beharko dugu haien asmoz egin zela Faraoien Kanala ere, agian, Antzinaroko azpiegitura-lan emankorrena...
Hamas, Fatah, Palestina Askatzeko Herri Frontea, Palestinako Jihad Islamikoa eta beste hamar taldek hitzarmena sinatu dute, genozidioa amaitu ostean “Palestinako lurralde guztien” gaineko agintea izateko. “Okupazioaren aurka borrokatzeko” eskubidea dutela... [+]
Munduko erakunde militar suntsitzaileenak 75 urte bete ditu, eta eztei horiek behar bezala ospatzeko, esan du bere kideek gehiago gastatu beharko dutela armetan. Gainera, urtemugaren goi bileran beste potentzien kontrako gerra hauspotu du NATOk, Txinaren eta Errusiaren kontrako... [+]
Urtebeteko atzerapenarekin hasi da Pekinen 2022an egindako Alderdi Komunistaren XX. Kongresutik datorren Komite Zentralaren III. Osoko Bilkura.
Sortu zela 75. urteurrenean egindako gailurrean, Aliantza Atlantikoak Txinaren kontrako mezua gogortu du eta herrialde asiarrari egotzi dio Errusia laguntzea Ukrainako gerran. Kievi laguntza gehiago emateko konpromisoa adierazi dute NATOko 32 kideek eta Europako herrialdeek... [+]
Europar Batasunaren txandakako presidentetza beretu eta astebeteren buruan Viktor Orban hungariar lehen ministroak egin duen ezusteko blitz-ak azalpen serioa eskatzen du. Gaiaren neurrikoa.
Txinako Chang'e-6 misioak Ilargiaren alde ezkutuko laginak hartu eta Ilargiaren orbitara aireratzea lortu du. Alde ezkututik egin den lehen aireratzea izan da.
Pasa den urtarrilean, Yuk Hui filosofoak hitzaldi bat eskaini zuen –solasaldi bat, hobeto esanda– Donostiako Tabakaleran. Azken urteotan oihartzun handia izan du haren lanak, eta goraino bete zen aretoa. Besteak beste, monoteknologismoaren pentsamendu-ildoa kritikatu... [+]
Txina, 1417 urte inguruan. Zheng He almiranteak, Ming dinastiako enperadoreen soldatapeko esploratzaileak esan zuen posible zela “mundu osoa ibiltzea Txinatik irten gabe”. Ordurako Indiako Ozeanoan, Itsaso Gorrian eta Asiako hego-ekialdean zabaltzen hasia zen kolonia... [+]
Taiwan, K.a. 323. urtea. Txinako espedizio batek uhartea esploratu zuen eta, hala, Taiwan lehenengoz erregistratuta geratu zen txinatar artxiboetan. Baina mende luzez ez zen bertako jatorrizko populazioan aldaketa nabarmenik izan; uharteko giza arrastorik zaharrenak duela... [+]