Espainiako errege-erreginek eta Pedro Sanchez presidenteak Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroa inauguratu dute Gasteizen. Kalean, Memoria Osoa sareak eta ehunka pertsonak zentroaren "planteamendu diskriminatzailea" salatu dute.
Hainbat urteko polemikaren eta irekiera ekitaldia hainbat aldiz atzeratu ostean, iritsi da Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroaren inaugurazio ofiziala. Gorka Urtaran Gasteizko alkatearekin, Ramiro Gonzalez Arabako ahaldun nagusiarekin eta Iñigo Urkullu lehendakariarekin batera, Espainiako errege-erreginak (Felipe VI.a Borboikoa eta Letizia Ortiz) eta Espainiako presidente Pedro Sanchez egon dira bertan, 12:30etik aurrera.
Memorialaren irekieragatik protesta egiteko, Memoria Osoa sareak (tartean, Martxoak 3 elkarteak) elkarretaratzea deitu du Foru Plazan, 12:00etan, zentroaren "planteamendu diskriminatzailea" eta "eredu baztertzailea" salatzeko. Hainbat tentsio une bizi izan dira, Ertzaintzak bertan bildutako pertsonak inguratu dituelako.
Handik hogei bat metrotara, Memorialaren aurrean, 60 bat pertsona bildu dira Espainiako erregeari harrera egiteko; besteak beste, "Gora Espainia", "Gora Guardia Zibila", "Gora erregea" eta "Pedro Sanchez dimisioa" bezalako oihuak entzun dira.
Hortaz, proiektuaren aurrean gizartearen zatiketak eta iritzi kontrajarriek markatu dute Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroaren inaugurazioa.
Memoria Osoa sarearen protestaren ostean, ohorezko aurreskuarekin hasi da inaugurazio ekitaldia. Ondoren, oroimenezko plaka bistaratu dute, zentroko erakusketa iraunkorra bisitatu aurretik. Espainiako erregeak eta erreginak, Espainiako Gobernuko presidenteak, Urkullu lehendakariak eta gainerako agintariek hainbat gune bisitatu dituzte bertan: Jose Antonio Ortega Lara bahituta egon zeneko zuloaren erreprodukzioa, dokumentazio zentroa, atal historikoa eta haurren oroimenezko gunea.
Ekitaldiaren amaieran, Oroimenezko Zentroaren zuzendari Florencio Dominguezek, Terrorismoaren Biktimen Fundazioaren lehendakari Tomas Caballerok eta Felipe VI.a erregeak hitz egin dute, ETAren biktimen elkarteen ordezkariak ere bertan zirela. Besteak beste, Felipe VI.ak zentroaren ohorezko liburua izenpetu du.
Azken hamarkadan zehar, proiektuak kritika ugari jaso ditu biktimen arteko "diskriminazioa" eragiteagatik; izan ere, museoak soilik ETAren eta beste hainbat erakunde armaturen biktimak hartuko ditu kontuan.
2020ko abenduan, Euskal Herri osoko memoria eragileek Memoria Osoa sarea osatu eta Terrorismoaren Biktimen Zentroaren "eredu diskriminatzailea" arbuiatu zuten, museoak milaka biktima aitortu gabe utziko dituelako; besteak beste, Gasteizen bertan 1976ko Martxoaren 3an poliziak hildako bost langileak. Bitartean, diktaduraren estatu terrorismoan erantzukizun zuzena izan zuten Carrero Blanco edo Meliton Manzanas bezalako izen batzuk biktima gisa aintzat hartuko ditu museoak.
Horren aurrean, Memoria osoa, bizikidetzaren alde kanpaina aurkeztu zuten abenduan, Arabako zein Gasteizko jendarte eta erakundeei aste honetan inauguratutako museoa "ez onartzeko" eskatuz.
Egitasmoa 2011n jarri zen martxan, duela hamarkada bat. Hasieratik Gasteizen kokatzea erabaki zuten sustatzaileek, hain zuzen ere, Espainiako Bankuaren eraikin zaharrean. Eraikina bera egokitzeko lanak duela hiru urte amaitu ziren, baina ingurua egokitzeko lanek eta pandemiak behin eta berriz atzeratu dute irekiera.
Museoa lau ataletan banatuko da:
Zalantzarik gabe, 1996 eta 1997 artean ETAk Jose Antonio Ortega Lara bahituta gordetzeko eraiki zuen zuloaren erreplika izango da ikusmin handiena eragin duen elementua. Espetxe funtzionarioak 532 egun eman zituen hiru metro luze, 2,5 metro zabal eta 1,80 metro altuerako lur azpiko gela txiki batean.
Abuztuaren 5ean emango dio domina zentroari Gasteizko Udalak, eta abuztuaren 2rako elkarretaratzea eta prentsaurrekoa deitu du Memoria Osoa plataformak. Martxoak 3 elkarteak salatu du “planteamendu diskriminatzailea” eta “irakurketa partziala” egiten... [+]
Otxandioko bonbardaketaren erantzule nagusietako bat da Angel Salas Larrazabal urduñarra. Hortaz, herritarren aurka Euskal Herrian eginiko lehen bonbardaketan parte hartu zuen.
1936an fusilatu zuten frankistek, une horietan Arabako diputatua zela, eta herriko beste 42 fusilatuen hilobian bertan sartu zituzten Manuelen gorpuzkinak.
Antonia Manot hil da 95 urte bete berritan, bere seme Diego Paredesek sare sozialetan jakinarazi duenez.
Gurasoak hilik, etxeko ganbara husteari ekin zioten
seme-alabek. Hainbat gauzaren artean, koaderno eta paper sorta, argazkiak eta nahi beste agiri. Bego Ariznabarreta Orbeak aita aspaldi zenduaren gerrako memoria harrigarriak zurian beltz irakurri, eta jabetu zen altxorraz,... [+]
Aurten ere, uztailaren 8an, astelehenean gogoratuko dute German Rodrigez haren omenezko oroitarriaren alboan. 13:00etan izanen da: aurreskua lehenbizi, Mikel Lasarteren bertsoak gero eta La Furia eta Fermin Balentziaren emanaldiak bukatzeko. Iluntzean, Peñak, isilik eta... [+]
Naiz.eus-ek aurreratutakoaren arabera, 2004ko martxoan Espainiako polizia batek eta bere semeak erail zuten Angel Berrueta eta bere alargun zein seme alabek, Nafarroako Gobernuaren aitortza ofiziala jasoko dute, indar polizialen indarkeriaren biktima moduan.
1939 eta 1941 bitartean Igari eta Bidankoze arteko errepidea eraikitzera behartu zituzten frankismoaren 2.400 esklaboak omendu zituzten larunbatean, Igariko gainean. Errepresaliatu antifaxista haien memoriak gure bidea izan behar duela aldarrikatu zuten omenaldia antolatu zuen... [+]
Nafarroako Torturatuen Sareak jakinarazi du hemeretzi biktima berri onartu dituela Nafarroako Gobernuko Aitortza eta Erreparaziorako Batzordeak, horietariko bost 2005-2011 urte artean torturatu zituzten Mikeldi Diez, Iker Aristu, Oihan Ataun, Garbiñe Urra eta Mikel... [+]
Alesbesekoa jaiotzez, Saratxon bizi zen Unión Republicana alderdiko kidea, bere emaztea hango maistra baitzen. 1936ko irailean erail zuten frankistek eta ostiralean lortu zuten bere gorpuzkinak identifikatzea.
Hari buruzko aipamenik apenas iritsi zaigu historia liburuetan, baina Jesús Carrera Olascoaga (Hondarribia 1911 – Alcala de Henares 1945) Espainiako Alderdi Komunistaren idazkari nagusi izatera iritsi zen. Frankistek atxilotu, torturatu eta fusilatua, bere... [+]