Mundu mailako enpatia eta elkartasunerako gai den klase politikoa behar dugu, espezie gisa petrolioaren obsoleszentzia ez programatua gainditu nahi badugu. Petrolio merkea amaitzen ari den agertokian baldin bagaude, horrek ez du mugikortasunean bakarrik eragingo; aitzitik, eraginak askoz ere sakonagoak izango dira: kontsumo-ondasunak, oinarrizko zerbitzuak, janaria, garraioa.
* Álvaro Nicolás bideetako ingeniaria da eta mugikortasunean eta planifikazioan aditua. Iritzi artikulu hau argitaratu du El Salton eta euskarara ekarri dugu.
Hainbat abisu jaso ditugu komunikabideen bidez, eta, ziurrenik, ez diegu behar adinako arretarik eskaini. Hori diot mundu osoko herrialde eta hiriek iragarri dituztelako murrizketak erregaidun ibilgailuen zirkulazioan, baita salmentan ere, etorkizun hurbilean, hala nola 2025ean Norvegian, 2030ean Erresuma Batuan, Danimarkan eta Herbehereetan edo 2040an Espainian eta Frantzian. Era berean, mota horretako ibilgailuak saltzeari utziko diotela eta ibilgailu elektrikoak soilik ekoitziko dituztela iragarri duten automobil-marka handiek: Honda, Renault, Ford edo Volvo.
Eta, bitartean, baliabide naturaletako adituek, hala nola Antonio Turielek, CSICen ikertzaile gisa lan egiten duen zientzialariak, azaldu dute ez daukagula beharrezko materialik, bertsio elektrikoan ekoizteko gaur egun ekoizten ditugun errekuntza-ibilgailuen ehuneko txiki bat ere. Era berean, petrolio-enpresek prospekzio berrietan inbertitzeari utzi diote; izan ere, geratzen den petrolioa ateratzeak duen prezioak ez du hori eskuratu dezakeen merkaturik, eta, beraz, ez du zentzurik dirua gastatzeak. Agian laster sektore publikotik egin beharko da.
Beraz, argibide esanguratsuak ditugu, eta badirudi petrolioaren eta deribatuen aroaren amaierara hurbiltzen ari garela, zeinek eskaini dioten Lurraren gaineko gure zibilizazioari eraldaketarako eta mugitzeko gaitasun infinitua. Eta, era berean, ezin dugu petrolioarekin dugun eskala, erritmo, dimentsio edo intentsitaterako alternatibarik izan. Autoek, kamioiek, itsasontziek eta hegazkinek amaitzen doan energia-iturri hori erabiltzen dute, eta batek pentsa dezake hilabete gutxiren buruan geldituta geratu gaitezkeela modu kaotiko eta arriskutsuan, modu mailakatuan eta ordenatuan egiteko prestatzen ez bagara.
Horrela, baliteke hurbiltzen aritzea ezagutzen dugun moduko mundu honen aldaketara. Ez nahi dugulako, ez klima-aldaketak kezka sortzen duelako, ez herrialde guztiek, industriak, merkataritzak eta abarrek bat-batean gizarte- eta ingurumen-kezka bat hartu eta kontzientzia hartu dutelako, baizik eta gaiari buruzko ezagutza eta gutxieneko erantzukizuna duten liderrek alarmak pizten ikusi dituztelako. Gertaezintzat jotzen dut goi-instantzietan kontzientzia kolektiboa hartzea, eta posible ikusten dut, ordea, neurriak hartzen ari ez direnak zuhurtziagabekeriaz edo inkontzientziaz ari direla, izan ekimenez edo geldi-egonean. Ziurrenik, dagoeneko ezezagunerantzko bidean barneratuak gara.
Testuinguru horretan, eszenatoki asko dira posible. Dramatikoenek, agian, mundu mailan alarma egoera berri bat deituko dela diote, oraingoan petrolio gabeziagatik. Alarma egoera beharrezkoa litzateke petrolioa zer erabileratarako eta zergatik erabil daitekeen erabakitzeko; adibidez, alternatibarik ez duten eta oinarrizko zerbitzuak diren erabileratarako, makina handiak behar dituztelako, oinarrizko eta beharrezko gauzak eraiki behar dituztelako, janaria garraiatu behar dutelako edo antzeko jarduerak egin behar dituztelako, eta, beraz, ezinbestekoak direlako. Pandemiak herrialde ezberdinek egin dezaketenaren erakusgarri bat eman digu. Baita ere erabakitzeko zein jarduera diren alternatiba aurkitu zaienak eta ziur asko gure bizitzaren etorkizunaren parte izango ez direnak. Zerrenda egiten has zaitezkete: %100 aurrez aurreko lana, petrolioa erretzea lekuz aldatzeko, oporretan kruzeroz joatea, oro har hegan egitea edo Txinan ekoiztea.
Baditugu, halaber, petrolioaren eskuragarritasun eskasiaren aurretik ere krisian zeuden herrialdeen adibideak, eta hauek estrategikoki erabaki zuten ezin zirela erabat inportatutako energia-iturri baten mende egon, eta mendekotasun handiena zuten sektoreentzako alternatibak garatzen hasi ziren: energia-ekoizpena eta mugikortasuna. Agian, kasurik esanguratsuena Danimarka da, non 70eko hamarkadako petrolioaren krisiak inflexio-puntu bat markatu zuen herrialde-mailan, eta gaur egun bere energiaren %80 iturri berriztagarrietatik sortzen du, eta eredu bat da bizikleta azpiegitura eta garraio publikoaren garapenean. Eskandinaviar eta germaniar herrialdeak erreferente dira, ez Danimarka bakarrik. Kontuan izan behar da deskarbonizazioaren bidea ez dela desiragarria derrigorra denean soilik, baizik eta, zentzua duela klima-aldaketaren gaineko inpaktua hobetzeko eta garatutako ekonomietako baliabideen kontsumoan eragiteko.
Azkenik, petrolio merkea amaitzen ari den agertokian baldin bagaude, horrek ez du mugikortasunean bakarrik eragingo; aitzitik, eraginak askoz ere sakonagoak izango dira: kontsumo-ondasunak, oinarrizko zerbitzuak, janaria, garraioa. Gaur egun, instantzia publiko eta pribatu guztiek dute erantzukizuna, mundu, estatu, eskualde edo udal mailan, neurriak hartzen ez badituzte. Beharbada, estatuek dute eskumen nagusia, haien esku baitago iristear dauden krisi handien plangintza estrategikoa. Gutxik izan nahiko dute lehenak neurriak hartzen, murrizketak iragartzen edo pribilegioak murrizten. Ez gara bizi erantzukizun-ariketak baloratzen dituen gizarte batean. Beti egongo da bizimodua mantendu nahiko duenik, eta batzuek beren irtenbidea inposatu ahal izango dute. Mundu mailako elkartasunerako eta enpatiarako gaitasuna duen klase politiko bat beharko dugu, baldin eta espezie gisa gainditu nahi badugu programatu gabeko petrolioaren agortzea, iragartzen diguten moduko hamarkada bateko denbora-agertoki batean.
Israelek 2023ko urrian Gazako sarraskia hasi zuenetik, petrolioa jasotzen aritu da itsasoz munduko txoko askotatik, petrolio enpresa handienek hornituta. Petrolio horren zati bat armada hornitzeko erabiltzen da palestinarren kontrako erasoekin segi dezan.
Klimaren arazoa ingeniaritza kontu bat soilik ote da? Atmosferaren berotegi efektua indartu du munduaren industrializazioak, karbono dioxido kopuru erraldoiak isuri baititugu airera, gure biziraupena kolokan ezarri arte. Zergatik ez, beraz, karbono dioxido hori berriz harrapatu,... [+]
Davoseko talaimendi distiratsu eta zuritik hitz egin digu Repsoleko sheriffaren ahotsak, denok entenditzeko moduan: “We have to broaden our mind”. Alegia, mentalitatea zabaldu behar dugula, ezin dugula pentsatu erregai fosilik gabe bizi gaitezkeenik. Ze uste zenuten... [+]
Elkarrekin-Podemos taldeak informazioa eskatu du Eusko Legebiltzarrean, Lemoako Bistibietako zabortegian egon daitekeen hondakinen inguruan. Ekologistek sarritan salatu dute bertan gorde zituztela 2002an hondoratutako Prestige petroliontziak askatu eta euskal arrantzaleek itsaso... [+]
BP, Shell, Chevron, ExxonMobil eta TotalEnergies enpresek 100.000 milioi dolar (90.100 milioi euro) banatuko dituzte euren inbertitzaileen artean, inoizko ordainsari handiena. Ukrainako gerraren ondorioz, 2023 urtean etekinen errekorra gainditu dute burtsan kotizatzen duten... [+]
Yasuni: Ez da teleberrien eta komunikabie erraldoien berri printzipala izan baina… Joan den abuztuaren 20an Ekuadorko Errepublikako herriak (17,8 milioi biztanle) baietz borobila (%59 alde) eman zion kontsulta konstituzional batean, hauteskunde presidentzialekin batera,... [+]
2030. urterako autoen %15 erabat elektrikoa izatea aurreikusi badute ere, horiek hornitzea ez dela errentagarria izango nabarmendu du Espainiako Estatuko Gasolina-Zerbitzuguneetako Enpresarien Konfederazioko buru Nacho Rabadánek, Iruñean egindako bilkura batean.
“Ekuadorreko amazonas” bezala ere ezaguna da parke nazionala –2.000 zuhaitz, 204 ugaztun, 610 hegazti, 121 narrasti eta 250 arrain espezie aurkitu dituzte bertan–. Yasunidos eragilea izan da galdeketa egitearen alde eta zonalde natural hori ustiatzearen... [+]
Nagusiki petrolioaren eta gasaren sektorean inbertitzen segitu arren, energia berriztagarrietan bideraturiko inbertsioetan zentratzen du bere komunikazioa Frantziako multinazionalak. Azken bi urte eta erditako agirien aztertzen aritu da Bloom Gobernuz Kanpoko Erakundea, eta... [+]
Duela 34 urte Shell konpainiak klima aldaketaren eraginak aztertu zituen, hilabete honetan Benjamin Franta ikertzaileak zabaldu duen txosten konfidentzial batek azaltzen duen bezala. Klima aldaketaren jatorriaren eta bere eragin ezberdinen jakitun izanik ere, petrolio konpainia... [+]
Bi herrialde horiek Errusiako petrolio inportazioen %90 osatzen dute. Europak nabarmen jaitsi du eskaera, baina gainontzeko herrialdeen eskaerak handituta, Errusiaren esportazio osoa handitu egin da. Prezioen jaitsieraren ondorioz, ordea, Errusiak diru sarrera gutxiago jasotzen... [+]
Petrolio enpresek erregaiarekiko deskontua baliatu zuten prezioak igotzeko, azterketa batek erakutsi duenez. Litroko 20 zentimoko beherapenetik, kontsumitzaileak 14ren onuradun izan ziren eta 4,7 enpresen esku geratu zen. 1,3 diru-kutxa publikoetara joan zen.
Total Energies multinazional frantsesak eta CNOOC China National Offshore Oil Corporation txinatarrak "karbono bonba" ikaragarria dute xede Afrikako Tanzania eta Uganda herrietan: bertako petrolioa ateratzeko 400 putzu eta horiek esportatzeko 1.443 kilometroko oliobide... [+]
Urteak dira Peak Oil edo Petrolioaren gailurrari buruz hitz egiten ari direla adituak. Oraingoan baina, Arabia Saudiko Mohammed bin Salman printzeak hitzaldi publiko batean adierazi du espero baino lehenago iritsiko dela puntu hori, 2027an.
Ukraina eta Errusiaren arteko gerraren argudiopean igotako prezioek eraginda, petrolio eta gas ekoizle nagusiek etekina atera diote egoerari eta milaka milioiko irabaziak izaten ari dira. Klima larrialdiaren testuinguruan, irabaziak iraingarritzat jo dituzte aktibistek eta... [+]