Apartekoa da bizi dugun garai politikoa. Apartekoa ere militante abertzale eta ezkertiar frango inarrosten dituen sentimenduen zirimola. Hara palto horien mugimenduaren azterketa bat, honen alde baikor eta ezkorren bilduma egiten duena.
Zalantzak, hasieran nagusi. Zer arraio da ezantza merkea aldarrikatzen duen mugida hori? Eskuin muturrak sustaturiko “beauf” batzuk ote edo inuxenta galantak seguraski. Jarrera sexista eta homofoboak entzun eta ikusi dira han hemenka. Beste nunbait migranteak atxeman eta poliziaren esku utzi dituzte. Konplotisten zonbait berri zabaltzen dituzte. Susmagarria! Antolaketarik ez, ordezkaririk ez, bozeramaileak trumilka. Ez dateke iraun.
Haserrea eta frustrazioa, momentu batzuetan. Hedabideetan mintzo diren jaka hori askok, ez gazteak gainera, aitortzen dute lehen aldikotz manifestaldi batean parte hartzen dutela! Bainan nun ziren jende horiek guztiek azken hamarkadan, hainbat borroka sozial eraman direlarik, erretreten defentsan, lan legearen kontra edo beste? Alderdi, sindikata eta mugimendu antolatu oro fueratu nahi dituzte. Ederki, arrazoiak ez dira faltako mesfidati izaiteko baina urteetan sistemaren kontra eta zapalkuntza salatzeko mobilizatu direnekiko injustua da kritika. Pasa den udaberrian, 68ko maiatzaren urtemuga kari, jendarteko sektore desberdinetan mobilizazio azkarrak eramaiten zirelarik (trenbideetan, ospitaletan, unibertsitateetan…) eta aberatsen aldeko Macronen politika jada luze zabal salatzen zelarik, mugimendu sozial orokor baten mentura aipu zen. Ez zen sortu. Sindikatuek betiko desmobilizazio taktikak erabili zituzten eta udako pausak energiak barreiatu zituen.
Era berriko mugimendua
Harridura usu. Astez aste irauten du mobilizazioak eta nehork uste ez zuena lortu du, urte hondarreko festa garai mortala gainditzea. Hasierako Facebook-eko mugida birtuala mugimendu sozial zabala bihurtu da. Aburu sundaketek diotenez iritzi publikoaren gehiengoak sustengatzen segitzen du, nahiz eta episodio bortitzak gertatu. Mugimendu sozial orori ezinbestekoa zaion bezala, iraganik gabeko mugimendu honek imajinario kolektiboa eraikitzeko beste borroketako edo garaietako pieza heteroklitoak biltzen ditu: frantses iraultza eta Marseillesa, sindikatuen lelo batzuk, Johnnyren kantuak, ahantzi gabe asmakizun bikaina: espazio publikoan eta eztabaida politikoan ikusezinak zirenak jaka horiz jantzi… Blokatze taktikak, espazioen okupazio iraunkorrak, matxinada eta barrikadak, borroka molde klasikoak erabiltzeaz gain, mugimenduak ausardia erakutsi du ingurabideen okupazioak biderkatuz. Mugimendu erabat berri gisa, ez du borrokaldien porrotaren memoria mingotsa, beste askok bezala. Irabaztea posible delako konbentzimendua arma handiena baita borrokan sartu eta irauterakoan. Alde handia da sindikatuen gibeletik borrokan ibili eta hainbeste hutsegite bizi izan dutenekin, nun eta gobernamenduko lege proiektu berri bat ateratzen delarik, jendea sinetsi gabe mobilizatzen den.
Miresmena ere. Determinazio ikusirik, jende batzuen engaiamendua egunez eta gauez. Gobernamendua paretaren kontra ezarri dute eta usaiazko ele ederrek ez dute funtzionatu, ez dute mugimendua desmobilizatzea lortu. Hasierako elementu pizgarria, ezantzaren gaineko tasa, bigarren planoan emanik eta borroka defentsiboan egon ordez, ofentsibara pasatu da mugimendua, justizia sozial eta fiskalaren gaia deplauki pausatuz. Ordezkaritza demokratikoa eta instituzioen funtzionamendua ere erdigunera ekarri dute, borrokari kutsu politikoa emanez.
Erantzuna: poliziaren bortizkeria
Elkartasuna nola ez! Gobernamenduaren ezintasun politikoak errepresioari bidea ireki du. Sekulan ikusi ez diren atxiloketa masiboak gertatu dira (6.500). Auziek eta presontegiratzeek (153 pasa) marka guztiak hautsi dituzte. Denbora berean poliziaren bortizkeria ozka batez igo da, zauri larriak, bizi osorako mutilatuak eta okerrak eraginez. Luzaz manifestarien ekintza bortitzak eta hautsitako birinak baizik ez dituzte aipatu hedabide nagusiek, jendearen haserre legitimoa sortuz bainan azkenean fenomeno hain zabala eta orokorra izanik (200 prozedura irekiak) bat bestearen ondotik gaia tratatzera behartuak izan dira.
Sentimendu eta gogoeta guzti horiek buruan, ez zaigu beti errex jaka horien mobilizazioetan parte hartzea baina beste leku askotan bezala, Iparraldean ere konbergentziak sortu dira dinamika ekologiko edota sindikatuekin. Mugimenduaren geroa nehork ezin du iragarri. Erne egon gaiten gure segurtamenak sakelan sartuz.
Artikulu hau Enbatak argitaratu du eta ARGIAra ekarri dugu CC-by-sa lizentzia baliatuta
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Azken aldian politizazioa eta despolitizazioa aztertzeko aukera izan dugu, arreta gazteen kasuan bereziki jarrita. Hala ere, gazteak aztergai dituzten ikerlan soziologikoen ondorio gehienak beste adin taldeetarako ere aplikagarriak izan ohi dira, intentsitate desberdinez bada... [+]
Gizakiok harremanetan gaude gure artean eta bizi dugun ingurunearekin; egiten dugun guztiak eragina du, onerako zein txarrerako. Sortu dezakegun eragin negatiboa murrizteko norberaren balioak, kultura, harremanak eta aukera materialak erabakigarriak izaten dira.
Askotan... [+]
Hiri askotako tren geltokiek XIX. mendeko burdinazko egituraren edertasun gorena azaltzen dute, hiriaren epizentrora iristearen ongietorri goraldiarekin batera. Hirira ate nagusitik sartzea bezalakoa da, arkitektura eta toki perla bat. Hiri askotan, baina, birdentsifikazio edo... [+]
Zergatik ez utzi. Zutabeak idazten dituenak atzetik izaten ditu beti garaiz erretiratzearen apologetak. Agortu baino lehen. Gaiak, niri, ezin agortu, ez ditudanez; ezertan ez naiz aditua, eta inoiz ez dut izan Euskal Herriari transmititzeko mezurik. Ez lidake azalpenak balioko,... [+]
Uda hasiera. EHZ festibalaren biharamuna (atx, buruko mina). Ikasturte kargatu baten ondotik, hatsa hartzeko gogoa. Burua hustu. Funtsezko elementuei berriz konektatu. Familian denbora hartu, aspaldiko lagunak berriz ikusi eta eguneroko borrokak (pixka bat) pausan eman... [+]
Badaude hitzak, formak, keinuak eta jarrerak gorputzean sartu eta handik irten ezin daitezkeenak. Gorputzean sartu eta bertan usteltzen direnak. Gorputza zulatzen dutenak. Gorputza deskonposatzen dutenak. Gorputza desagerrarazten dutenak. Eta akabo. Ezin daiteke deskonposatu den... [+]
UEUko Glotodidaktika Sailaren topaketetan euskaltegiez eta intersekzionalitateaz aritu dira hainbat aditu eta biktima. Ikasleak egon dira erdigunean, pribilegiorik gabeko ikasleak, zapalduak, bazterretan daudenak. Izan ere, genero disidenteek, gorrek, itsuek, gaitasun... [+]
Denok dakigu askatasuna kontzeptu zaila dela, ertz askotarikoa, hitzez definitzen zaila. Maiz mugagabetasunarekin definitu ohi dugu, baldintzamendurik gabe erabaki ahal izatearekin, ondoriorik ez edukitzearekin, edota ekintzen ardurarik hartu behar ez izatearekin. Baina ez denez... [+]
Nortzuk bultzatuko dute euskal orden berria eraldaketa sozialaren begiradatik? Nortzuk dira gaur egun zapalduenak Euskal Herrian?
Esku-hartze sozialeko sektore publikoaren alde.