Abuztuaren 5ean emango dio domina zentroari Gasteizko Udalak, eta abuztuaren 2rako elkarretaratzea eta prentsaurrekoa deitu du Memoria Osoa plataformak. Martxoak 3 elkarteak salatu du “planteamendu diskriminatzailea” eta “irakurketa partziala” egiten duela zentroak.
Gasteizko Andre Maria Zuriaren jaietan, abuztuaren 5ean, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentro Fundazioari hiriaren Urrezko Domina emango dio Gasteizko Udalak, eta erabakiak kritika ugari piztu ditu. Memoria osoa bizikidetzaren alde plataformak –hala nola Martxoak 3 elkarteak, Egiari Zor Fundazioak eta Gernika Batzordeak osatzen dutena– zentroaren izaera kritikatu zuen 2020an sortu zenean. Plataformak arrazoitu zuen osatzen duten taldeek “bizikidetza eraikitzeko erabaki irmoa” dutela eta “erronka kolektiboa” izan behar duela, baina zentroak “planteamendu diskriminatzailea” egiten duela. “Irakurketa partziala” egiten duela salatu du plataformaren bultzatzaile den Martxoak 3 elkarteak.
Gasteizko Urrezko Domina emateko erabakiaren aurrean, plataformak mobilizazioa eta prentsaurrekoa antolatu ditu abuztuaren 2an 12:30etan Gasteizko Plaza Berrian. Martxoak 3 elkarteak sare sozialen bitartez adierazi du "erabat umiliagarria eta lotsagarria” dela “Gasteizko Udala bezalako Erakunde publiko batek biktimen arteko diskriminazioa betikotzen duen Zentro Memorialaren eredua saritzea”.
Gasteizko alkate Maider Etxebarriak zentroari urrezko domina emateko hiru ideia bereizi zituen, "terrorismoaren biktimek gorpuzten dituzten balio demokratiko eta etikoak zaintzea eta zabaltzea, biktimen memoria kolektiboa eraikitzea eta herritar guztiak kontzientziatzeko lana, askatasunaren eta giza eskubideen alde eta terrorismoaren aurka egiteko". Horrez gain, adierazi zuen “turismo-baliabide berri bat” bihurtu dela zentroa, ireki zenetik 85.000 pertsona inguru bertaratu direlako.
Melitón Manzanas bai, martxoak 3ko biktimak ez
EH Bildu ere urrezko domina ematearen kontra azaldu da, eta Memoria osoa plataformaren ekimenaren alde. “EH Bilduk biktima guztiak aintzat hartu eta babestuko dituen memoria inklusiboa eraikitzearen alde egin du, salbuespenik gabe”, adierazi du alderdi politikoak. Martxoak 3 elkarteak eta EH Bilduk gogorarazi dute Gasteizko zentroa 29/2011 Legean oinarritzen dela –Terrorismoaren Biktimen Aitorpenerako eta Babes Integraleko legea– eta horren definizioak jasotzen duela “1960ko urtarrilaren 1etik erregistratutako terrorismo-adierazpen guztien biktimekiko aitorpen, errespetu eta elkartasun-zeinua" izan nahi duela. Salatu dute planteamendu horrek kanpoan uzten dituela “estatuaren aparatuek data horretatik aurrera eragindako giza eskubideen urraketen milaka biktima”, nahiz eta onartu duten biktima batzuk jaso direla Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak onartutako legeetan. Zentroak "abuztuoro Melitón Manzanas torturatzailea eta Gestapoko kolaboratzailea" omentzen duela salatu du EH Bilduk, eta ez, aldiz, 1976ko martxoak 3ko biktimak.
Kirola eta oroimena uztartuko dituzte, bigarrenez, mendi-martxa baten bitartez. Ez da lehiakorra izanen, helburua beste bat delako. La Fuga izeneko mendi martxak 1938ko sarraskia gogorarazi nahi du. Ezkabako gotorlekuan hasi eta Urepelen amaituko da. Maiatzaren 17an eginen dute.
Fusilamenduak, elektrodoak eta poltsa, hobi komunak, kolpismoa, jazarpena, drogak, Galindo, umiliazioak, gerra zikina, Intxaurrondo, narkotrafikoa, estoldak, hizkuntza inposaketa, Altsasu, inpunitatea… Guardia Zibilaren lorratza iluna da Euskal Herrian, baita Espainiako... [+]
Gogora Institutuak 1936ko Gerrako biktimen inguruan egindako txostenean "erreketeak, falangistak, Kondor Legioko hegazkinlari alemaniar naziak eta faxista italiarrak" ageri direla salatu du Intxorta 1937 elkarteak, eta izen horiek kentzeko eskatu du. Maria Jesus San Jose... [+]
Familiak eskatu bezala, aurten Angel oroitzeko ekitaldia lore-eskaintza txiki bat izan da, Martin Azpilikueta kalean oroitarazten duen plakaren ondoan. 21 urte geroago, Angel jada biktima-estatus ofizialarekin gogoratzen dute.
Bilbo Hari Gorria dinamikarekin ekarriko ditu gurera azken 150 urteetako Bilboko efemerideak Etxebarrieta Memoria Elkarteak. Iker Egiraun kideak xehetasunak eskaini dizkigu.
33/2013 Foru Legeari Xedapen gehigarri bat gehitu zaio datozen aldaketak gauzatu ahal izateko, eta horren bidez ahalbidetzen da “erregimen frankistaren garaipenaren gorespenezkoak gertatzen diren zati sinbolikoak erretiratzea eta kupularen barnealdeko margolanak... [+]
1976ko martxoaren 3an, Gasteizen, Poliziak ehunka tiro egin zituen asanbladan bildutako jendetzaren aurka, zabalduz eta erradikalizatuz zihoan greba mugimendua odoletan ito nahian. Bost langile hil zituzten, baina “egun hartan hildakoak gehiago ez izatea ia miraria... [+]
Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako eta Euskarako Departamentuko Memoriaren Nafarroako Institutuak "Maistrak eta maisu errepresaliatuak Nafarroan (1936-1976)" hezkuntza-webgunea aurkeztu du.
ELA, LAB, ESK eta STEILAS sindikatuek eta M3 elkarteak "herrikoia eta sozialki plurala" den memoria eguna "errepresiorik gabe" egitea eskatu dute. Eusko Jaurlaritzari zuzendutako eskaera da, "iaz ez bezala", aurten manifestatzeko eskubidea bermatzeko... [+]
Irungo tren geltokian, Aduanaren eraikinaren atzealdean dagoen Pequeña Velocidad pabiloiak zutik jarraituko du, 1936ko gerraosteko giltzapetze-sistema beldurgarriaren lekuko gisa, talde memorialisten borrrokaren ondorioz. Pabiloia frankistek erabili zuten 1936tik 1942ra,... [+]
Donostiako eta Gipuzkoako beste udalerrietako irudiak ikus daitezke unibertsitatearen webgunean.
PSN, EH Bildu eta Geroa Bai talde parlamentarien sinadurarekin aurkeztu da gaur eta onartua izateko babesa izango du.
Lazkaon 1960-70ko hamarkadan galdu ziren inauteriak berreskuratzeko asmotan dabiltzala irakurri dugu azken asteetan. Festa haietatik abiatuta herriko hainbat talde elkartu eta otsailaren 28an plazaratuko dira inauteriak ospatzera. Xehetasun gehiago jakin nahian Oin Arin dantza... [+]
Memoria Demokratikoaren Legea bete eta Lasa eta Zabala bahitu eta torturatu zituzten Donostiako La Cumbre eraikina memoria historikorako gune bihur dezaten exijitu dute Gipuzkoako Batzar Nagusietan. Jauregia 2023an Donostiako Udalari utzi behar zion estatuak, baina prozedura... [+]
Astearte gauean egin dituzte pintaketak, bizilagunek azaldu dutenez. Fatxada nagusia, bertako ateak eta alboetako paretak margotu dituzte. Gazte Koordinadora Sozialistak urtarrilaren 25rako deitutako mobilizazioarekin bat egiten du aldarriak.