Enpresa batek Irimo mendian zentral eolikoa eraikitzeko asmoa zuela iragarri zigun aspaldi batean haize kolpe batek. Gehienek ezin zuten sinistu, inondik ere. Are gutxiago Irimo mendiaren orografia eta izaera harritsua ezagutzen dituztenek. "Baina ba al dakizu ze nolako txikizioa egingo luketen mendi hori behera ekartzeko, lautu arte?", "Hor ez dago modurik makina handi horiek ekartzeko, ezinezkoa!"
Halaxe heldu ginen 2023ko azaroaren 7ra, Udalak Meakan eta Irimon Capital Energy enpresak egin nahi duen zentral eolikoaren inguruan antolatutako informazio bilera irekira. Horretan gauza asko erori zitzaizkigun gainera; besteak beste, aerosorgailu formako harlauza handi bi. Horiek izan dira Meaka-Irimo herri-plataformaren lehen harriak –obra ofizialetan Lehendakariak jartzen dituenak bezalakoak–. Aste horretan bertan herritar talde batek antolatu zuen lehenengo bilera hura, eta harrezkero, ia astero bildu gara.
Handik gutxira, abenduaren 15ean, Trekutz izenez enpresak aurkeztutako proiektua argitaratu zen EAEko agintaritzaren aldizkarian. Horrek abiadura azkartzera eraman gintuen, zerotik abiatutako taldeak asmatu behar zuen dinamika bat sortzen esparru legalak eskatzen zuenari erantzuteko. Zorionez –eta zoritxarrez– beste hainbat herri eta bailaratan bazuten eskarmentua, eta haien laguntzarekin –ere– aurkeztu genituen alegazioak 2024ko otsailaren 6an; orotara, 3.022 lagunen sinadurak.
Hilabeteotan bost hizlari izan ditugu herrian, bakoitzak bere arlotik makroproiektu hauen ertzak azaldu dizkigu. Egia esan, etxafuegoak botatzeko arrazoi asko ez dugu aurkitu; maizago azaldu zaizkigu itzalak, nahiz eta, gehienetan aurkitu argi izpi bat, urrun bada ere, borroka honetan jarraitzeko.
Herriko gazteei eta haien ondoren etorriko direnei Meaka eta Irimo biziak eta bizigarriak uztea da garrantzitsuenetarikoa. Hori baita Antzuolan geratzen zaigun apurra
Ziur aski, herriko gazteei eta haien ondoren etorriko direnei Meaka eta Irimo biziak eta bizigarriak uztea da garrantzitsuenetarikoa. Hori baita Antzuolan geratzen zaigun apurra, Beasain-Durango autopistak, AHTk eta goi-tentsioko lineak herri buelta osoa suntsitu ondoren.
Bakarren batek izan dezake tentazioa makroproiektu hauen kontra borrokan ari garen taldeetako pertsonak NIMBYtzat hartzeko; alegia, ez dugula gurean nahi kapritxoso samarrak garelako, eta berdin zaigula gure eremutik kanpo zer gertatzen den.
Oker zaude, tentaldian erori zaren hori. Izan ere, gero eta ageriagokoa da guztiak leku beretik datozela eta helburu bakarra dutela. Egon badaude pisuzko arrazoiak makroproiektu hauei aurre egiteko; hona hiru ekarriko ditugu.
Justizia soziala: kapitalaren elektrifikazioaren ameskeriaren gaiztoenean hemen azken kolpeak jasotzen ditugu, aurretik jarri nahi dituzten gailuak egiteko behar diren lehengai guztiak lortzeko ustiatutako lurraldeak eta pertsonak daude. Eskala txikira etorrita, ekonomia fikzioan oinarritutako hiri-eremuak ezin du jarraitu landa-eremua arpilatzen, eta irabaziak paradisuetan metatzen. Helburuak izan behar du pertsona guztientzako bizitza bizigarriak izatea lortzea.
Biziraupena: geratzen zaigun natura apurra zaintzen –eta hobetzen– ez badugu, gure hilotzak sartzeko zuloan ari gara lanean, jo eta su. Ekologismoaren izenean, ezin dugu suntsitu bizirik mantentzen gaituen bizitzaren bilbea. Jasangarria ez baita bizigarriaren sinonimoa.
Bizitzaren mugak: anbizio materiala planetaren mugetara ekarri behar dugu, eta horretara bideratu politika publiko guztiak, guztion bizitzaren zaintza horien ardatza izanik. Energia berriztagarriak behar-beharrezkoak ditugu, bai, baina muga horien baitan.
Denbora aurrera doa eta gure borroka honen arrazoiak ugaritzen doazen heinean, alegazioei erantzuteko epea gero eta gertuago dugu: 2024ko abuztuaren 6a. Kasualitatea ote erantzunak opor garaian etortzea?
Azken hilabeteotan egin dugun bezala, hilaren 16an Gasteizera itzuliko gara –10:30etatik 11:30etara–, Eusko Jaurlaritzaren egoitzaren aurrera, Irimo bizirik nahi dugula aldarrikatzera, hitzez eta zintzarriz, oihuz eta kantuz. Oraingoan, Tapia andereari bezala, gonbidapena egingo diogu sailburu berriari, Mikel Jauregiri, etortzera Irimo ezagutzera eta gure arrazoiak entzutera.
Antzuolak proiektu suntsitzaile gehiago nahi ez dituelako eta gazteek etorkizun bizigarri eta bidezko baterako eskubidea dutelako, Irimo bizirik!
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Duela aste batzuk, Diputazio kalean, Gasteizko erdigunean, bi gizonek etxerik gabeko pertsona bat bota zuten lo egiten zuen lokalaren kanpoaldeko eskailera-buru txikitik. Bota ez ezik, berehala metalezko baranda bat ere jarri zuten lonjaren aurrean. Lokala luzaroan hutsik egon... [+]
Hizkuntzakeriatik edo glotofobiatik eta, zer esanik ez, euskararen aurkako gorrototik, askotan ikusi izan dugu gure euskara makila guztien zahagi bihurturik. Azkena, Anton Arriola Kutxabankeko presidentea ibili zaigu makilakari lanetan gure hizkuntzari astindu eta makilakada... [+]
Ez dezazuela lotura hau Ezkiotik bilatu, ez eta Altsasutik ere, are gutxiago Ebro ibaia Castejonetik zeharkatuz. Euskal Yaren eta Nafarroako AHTaren arteko lotura, edo hobeto esanda, loturak, dagoeneko errealitate bat dira. Pluralean dauden lotura horiexek dira kezkatu beharko... [+]
Ez atera zalapartarik, ez konfrontatu, ez biktimizatu... eta obeditu. Subjektu zapaldu gisa, kasu honetan euskaldun gisa, mintzo gara, zenbatetan entzun behar izan ditugu halakoak? Ironiaz, honelaxe esan zuen, duela bi urte, Euskaltzale Independentiston Topaketan, Amets... [+]
Aurten "Israel Premier Tech" txirrindularitza talde israeldarra ez da Lizarraldeko Miguel Indurain Sari Nagusia lasterketara etorriko. Berri ona da hori Palestinaren askapenaren alde gaudenontzat eta munstro sionistarekin harreman oro etetea nahi dugunontzat, izan... [+]
Intsumituek denbora luzez egindako borroka gogorra eta mingarria izan zen, baina irabazi zuten, eta garaipen hura behin betikoa izango zela uste genuen, atzera bueltarik gabea. Baina badirudi, politikari batzuen ahotik aterata, eskalada militaristari gorazarre egin eta berriz... [+]
Punto Bobo liburuaren irakurketan murgilduta, Itxaso Martin Zapirain egilearen Eromena, Azpimemoria eta Isiltasunak Idazten ikerketa lanean sentitu nuen egiazkotasun eta maila etikoarekin egin dut berriz ere topo. Eta hortaz, hara bueltatu. “Oihu izateko jaio zen isiltasun... [+]
Dirudienez, Euskal Herrian migrazioa arazo bilakatu da azken bi hamarkadetan. Atzerritarrez josi omen dira gure lurrak. Gure kultura arriskuan omen dago fenomeno “berri” horren ondorio. Lapurretak, bortxaketak, liskarrak… Bizikidetza arazo horiek guztiak... [+]
Azken hamarkadetan euskararen biziberritzeak duen erronka handienetakoa, euskararen ezagutzaren unibertsalizazioarekin batera, erabilerarena da. Askotan, gazteen euskararen erabileran jarri ohi dugu fokua, baita euskararen erabilerak izan duen eta izan dezakeen bilakaeraren... [+]
Goizean jaiki orduko hasten dira desegokitasunak. Beharbada lotarako erabili duzun lastaira ere ez zen egokiena. Baina, ezin ba idatzi desegoki sentiarazten nauten guztiez. Horregatik, udaberriko ekinozioa –egunaren eta gauaren arteko oreka– dela eta, oraindik ere,... [+]
Ez da gauza berria politikari profesionalak gizarteko arazoak estaltzeko ahaleginetan ibiltzea. Azkenaldian Denis Itxaso -EAEko Etxebizitza sailburua- entzun dugu etxegabetzeei garrantzia kenduz eta aditzera emanez gurean bazterreko fenomenoa direla; eta Begoña Alfaro... [+]
Antropozentrismoaren aldaera traketsena eurozentrismoa izan zen. Europako mendebaldea, geografikoki, Kontinente Euroasiarraren penintsula txiki bat besterik ez da, baina lau mende luzez gertaera demografiko, teknologiko eta ideologiko batzuk zirela medio, bazter horretako... [+]
Badakizuenok badakizue, beste gauza asko bezala, euskararen aldeko borrokan ere politikoek, eragile batzuek eta hedabideek beraien antzezlana saldu nahi digutela, benetakoa balitz bezala.
Lehen urtean pozik jaso nuen, "Euskaraldi" hau. Zer edo zer zen, ezer ez zegoela... [+]
Euskarak, mendez mende, zapalkuntza sistematikoa jasan du, eta oraindik ere borrokan dabil egunerokoan bere leku duina aldarrikatzeko. Hizkuntza baten desagerpena ez da inoiz berez gertatzen; planifikazio politiko eta sozialak eragiten du zuzenean. Euskaldunoi ukatu egin izan... [+]
Horra Libération egunkariak berriki argitaratu duen idazkia:
“Bayonne” bukatu da, Libérationek “Baiona” idatziko du
Hiri baten izenaren erabilpena ohiturazkoa delarik, egunkari batean izen horren erabilpena aldatzea zaila da. Alta, irakurleen... [+]