Ikas-prozesua euskalduntzeaz aparte, lan prestakuntza ere euskalduntzeko bidean dira, Lanbide Heziketako elkarteek eta erakunde publikoek egindako lanari esker, besteak beste. Hortaz, hurrengo ikasturtean ere, euskaraz ikasteko hamaika aukera izango da.
«Lanbide Heziketa enpresa munduarekin dago erabat erlazionatuta, eta enpresa mundua nahiko erdalduna izan da», onartzen du Ainitze Blancok, Hernaniko Lanbide Heziketako zuzendari eta Laneki Lanbide Heziketa indartu eta hobetzeko Elkarteko lehendakariak.
Errealitate hori aldatzeko sortu zuten, hain zuzen, Elkarte hura 2001. urtean, Ikaslan Gipuzkoa, Ikaslan Bizkaia, Ikaslan Araba eta Hetel elkarteen artean. «Lanbide Heziketaren euskalduntzea» zuen helburu, eta horretan dihardute, besteak beste, Buruntzaldeako Udalen laguntzari esker.
Ikasmaterialen hizkuntza, oztopo
Bide horretan, ikasmateriala euskaratzeari ekin zioten, izan ere, «arazoa zen, baita ere, material asko gaztelania hutsean zegoela, eta euskarazko eskolak ematerakoan, oztopatu egiten zuen», dio Blancok.
Horri esker, egun 24 arlo profesionaletako 801 ikasmaterial daude euskaratuta www.jakinbai.eus web-orrian.
Horrekin batera, Lanbide Heziketako hiztegia ere jarri zuen martxan Laneki elkarteak 2010. urtean. 2017an hiztegi kolaboratibo bihurtu zuten, eta horri esker, dagoeneko 11.000 termino jasotzen ditu, hau ere, Lanbide Heziketa euskaraz ikastea errazteko.
Enpresetan jarraipena, euskarazko ikasketek
Aurreneko oztopoan, beraz, laguntzen ari da Laneki elkartea, baina bigarren pauso bat ere beharrezkoa da ikas-prozesu osoa euskalduntze aldera: «Oso garrantzitsua da ikasle euskaldunei aukera ematea praktikak ere euskaraz egiteko». Ez bakarrik ikaslearentzat berarentzat: «Era berean, gizartean nabaritu egiten da», onartzen du Hernaniko Lanbide Heziketako zuzendariak.
Horrek datuetan eragin zuzena dauka. Egun ikasleen %40ak euskaraz ikasten du Lanbide Heziketan, eta kopuru hori are altuagoa izateko, lanean ari dira Buruntzaldeako Udalak.
Ikasketen alderdi praktikoan ere, datuak positiboak direla onartzen du Lanekiko lehendakariak: «Lantokiko Prestakuntza egiten duten ikasleen %62,74ak euskaraz egiten du, eta Duala egiten ari diren ikasleen %52,24ak egiten du euskaraz».
Prestakuntza horretan jarri du indarra azken urteotan Gipuzkoako Foru Aldundiak: «Hizkuntza Berdintasuneko zuzendaritza nagusiak lantokietan prestakuntza aldiak euskaraz egiteko diru-laguntzak ematen dizkie hala eskatzen duten enpresei». Zehazki, 2018an, lurraldeko 90 enpresek jaso zuten laguntza, guztira, 72.000 euro.
Baina ez da kopuru kontua bakarrik; «enpresak kontzientziatuagoak daude», dio Hernaniko Lanbide Heziketako zuzendariak. «Beharra» ere areagotu egin dela diote Urnietako Salestar ikastetxetik.
Eusko Jaurlaritzak bultzada ikas-prozesuan
Lanekik materialarekin egiten duen lanaren eta Foru Aldundia prestakuntza euskalduntzeko egiten ari den indarrarekin bakarrik ez, Eusko Jaurlaritza ere «bultzada» ematen ari da ikas-prozesua euskaraz izateko, Ainitze Blancoren ustez. Baita Buruntzaldeako Udala ere, urtero animatzen baitituzte ikasleak euskaraz ikastera.
Horren isla da, hain zuzen, A eta D ereduen artean dagoen B+ ereduaren ezarpena: «Honen arabera, talde bakarra dago euskaraz eta gaztelaniaz ikasle euskaldun eta erdaldunekin. Gai batzuetan bikoiztu egiten dira, eta orduan, euskaldunek dagoeneko bermatuta daukate gai batzuk euskaraz egitea». B ereduaren arazoetako bati aurre egitea da arrazoietako bat, gaztelaniaren presentzia gutxitzea; eta bide batez, «ikasleak animatzea D ereduan izena ematen».
Izan ere, Urnietako Salestar ikastetxearen iritziz, «DBH edo Batxilergoa euskaraz ikasi duen ikasle batek eskubidea dauka bere formakuntza euskaraz jarraitzeko».
Ikastetxe berria, Lasarte-Orian
Euskaraz ikasteko aukera zabaltzea da helburua, beraz; eta horretan, aurrerapausoa egin dute Buruntzaldean. Aurretik zeuden ikastetxeei beste bat gehitu baitzitzaien aurreko ikasturtean: Lasarte-Oriako EAGI (Gipuzkoako Eraikuntza Eskola).
Hortaz, egun, bost ikastetxeetan ikasi daiteke Lanbide Heziketa D eta B ereduetan: Andoaingo Leizaran institutuan eta La Salle Berrozpe ikastetxean; Hernaniko Lanbide Heziketa institutuan; Usurbilgo Lanbide Eskolan; Urnietako Salestar ikastetxean; eta Lasarte-Oriako EAGIn.
Azken hau eraikuntzaren gaiaren bueltan formakuntza eskaintzen duen Gipuzkoako ikastetxe bakarra da. Erdi-mailako bi ziklo eta goi-mailako beste bat eskaintzen dituzte: «Lan ikaragarria dago, eta oso ikasle gutxi», azpimarratzen du Lidia Alcerreca ikastetxeko zuzendariak.
D EREDUA BURUNTZALDEAN
Andoain
Leizaran Institutua
- Goi maila: gizarteratzea.
Informazio gehiago:
leizaran.hezkuntza.net
943 899 259
La Salle-Berrozpe
- Goi maila: fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa. Informazio gehiago:
lasalleberrozpe.eus
943 590 557
Hernani
- Erdi maila: mantentze-lan elektromekanikoa.
- Goi maila: sistema elektroteknikoak eta automatizatuak; fabrikazio mekanikoko diseinua; animazio soziokulturala eta turistikoa.
Informazio gehiago:
hernanilanh.hezkuntza.net
943 551 958
Usurbil
- Erdi maila: administrazio kudeaketa, instalazio elektriko eta automatikoak; mekanizazioa; hozteko eta girotzeko instalazioak; beroa sortzeko instalazioak.
- Goi maila: administrazioa eta finantzak; automatizazioa eta robotika industriala; energia eraginkortasuna eta eguzkia-energia termikoa; fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa; instalazio termiko eta fluidoen mantenimendua. Informazio gehiago:
lhusurbil.eus
943 364 600
Lasarte-Oria
EAGI
- Erdi maila: Eraikuntzako teknikaria eta Barruko obrak, dekorazioa eta birgaitzeko teknikaria.
- Goi maila: Eraikuntza-Obrak antolatzeko eta kontrolatzeko goi-mailako teknikaria.
Informazio gehiago:
eagi.eus
943 56 92 22
eagi@eagi.eus
Urnieta
Salesiarrak
Informazio gehiago:
urnietakosalesiarrak.com
943 551 789
«Honek balio izan dit, berriro ere, euskararen munduan murgiltzeko»
Animazio Soziokulturala eta Turistikoa goi-mailako zikloko praktikak burutzen ari da Veronica Sanchez urnietarra bertako Magale ikastetxean. Hernaniko Lanbide Heziketan Animazio Soziokulturala eta turistikoa goi-mailako zikloaren zati teorikoa osatuta, praktiketan dago egun Veronica Sanchez urnietarra, hain zuzen, bere herriko Magale Ikastetxean (Presentacion de Maria ikastetxea zena).
Gaztelania du ama hizkuntza, eta eskolan ikasi du euskara: «Lehen Hezkuntza eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza euskaraz ikasi nituen, eta ondoren, Batxilergoa, gaztelaniaz. Honek balio izan dit, berriro ere, euskararen munduan murgiltzeko», azaltzen du ikasle urnietarrak, pozik.
Izan ere, onartzen du: «Nire ama hizkuntza gaztelania denez, asko kostatzen zait euskaraz hitz egitea, eta hitz egiten ez baduzu, joera galtzen duzu».
Hain zuzen, hori saihestea izan da Sanchezen helburua: «hizkuntza ez badugu galdu nahi Lanbide Heziketa euskaraz egitea aukera paregabea da». Baita lanerako ere: «hemen bizi eta lan egin nahi baduzu, beharrezkoa da».
«Gurean ikasle gehiago balego, denak lanarekin aterako lirateke»
Aurreneko ikasturtea izan zuen EAGI ikastetxeak Lasarte-Orian. Hiru ziklotatik D ereduan bakarra osatzea lortu dute ikasturte honetan.
25 urte Altzan egin ondoren, aurreko ikasturtean hasi zuen ibilbidea EAGIk, Gipuzkoako Eraikuntza Eskolak Lasarte-Orian, «Lanbidek hutsik zeukan eraikinean», azaldu du Lidia Alcerreca ikastetxeko zuzendariak. Hortaz, «oraindik ez dugu aurreneko promozioa atera».
Eraikuntzaren gaiaren bueltan zikloak eskaintzen dituen Gipuzkoako ikastetxe bakarra da. Hiru eskaintzen dituzte. Erdi-mailako bi: Eraikuntza teknikaria eta Barruko obrak, dekorazioa eta birgaitzeko teknikaria. Eta goi-mailako bat: obrak antolatzeko eta kontrolatzeko goi-mailako teknikaria.
Nahiz eta D eredua eskaintzen duten, taldea ez da beti sortzen: «Gu beti saiatzen gara, nahiz eta gutxi jakin, euskaraz egitera bultzatzen», dio Alcerrecak. Aurten, goi-mailako zikloa atera da D ereduan; eta erdi-mailakoak, aldiz, A ereduan. Dena den, «giro euskalduna» dagoela onartzen du: «Irakasleen %95a euskalduna da».
Arazoa, ordea, beste bat da: «Lan ikaragarria dago, eta ikasle gutxi. Gurean ikasle gehiago balego, denak lanarekin aterako lirateke», eta horietako zenbaitetan, «euskara beharrezkoa da», dio Alcerrecak.
Erreportaje hau Kronikak argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.
Gasteizko 1 zenbakiko Auzitegi Kontentzioso-Administratiboak emandako epaia berretsi du EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak. Lan poltsan parte hartzeko euskara maila altuenaren baliokide diren 3. eta 4. eskakizunak indargabetu zituen Gasteizko Auzitegiak.
EITBko Euskara Batzordeak gaitzespena adierazi du azken hilabeteetan egindako zuzendaritza postuetarako hautaketa prozesuak direla eta. Salatu dutenez, euskarazko C1 maila ez duten hiru pertsona hautatu dituzte postu garrantzitsuetarako: EITB Mediaren zuzendaritzarako, Social... [+]
Azken hilabete hauetan hainbat institututan lan egitea egokitu zait eta, uneren batean edo bestean, ikasleekin lan merkatuak eskaintzen dituen aukerez hitz egin behar izan dut. Ikasleen tipologia askotarikoa da eta hiri berean asko aldatzen da auzo batetik aldamenekora,... [+]
EHUn Medikuntza euskaraz ikasteko plaza gehiago behar al diren galdetuta, hori EHUk erabaki behar duela erantzun zuen berriki Jaurlaritzak. Orain, ordea, datorren ikasturterako Medikuntzan 40 plaza gehiago eskaintzeko akordioa egin du Jaurlaritzak unibertsitate publikoarekin,... [+]
Getxoko Udalak udaltzainen hamar lanpostu berri sortzea adostu du EAJ, PSE-EE eta PP alderdiek hitzartutako aurrekontuaren barruan. Hamar lanpostuetatik euskararen B2 maila bostek soilik egiaztatu beharko dutela adierazi du Udalak.
Lan munduaren euskalduntzea euskararen normalizazio-prozesuaren erronka nagusietakoa dena diagnostiko partekatua da euskalgintzan eta eragile euskaltzaleon artean. Hamarkadatan belaunaldi berriak euskalduntzen egindako inbertsio guztia (hor ere egiteko asko geratzen dela ahaztu... [+]
Udaltzaina 1992tik ari da lanean euskararen eskakizuna zuen lanpostu batean, eta egonkortze prozesua eskatzen duen lehiaketan euskarak baldintza gisa jarraitzen zuen. Udaltzainak helegitea jarri dio derrigortasun horri eta epaileak arrazoi eman dio.
Bizkaiko Foru Aldundiko langileak egonkortzeko bi prozesu eten ditu EAEko Justizia Auzitegi Nagusiaren menpeko administrazioarekiko auzien epaitegiak. Epaiak ez dira irmoak.
Salbuespenezko prozedurak abiatu dituzte bi zuzendari izendatzeko, eta ondorioz ez dute euskara mailarik egiaztatu beharko. LAB sindikatuak salatu du egoera, eta azaldu du azken hiru hamarkadetan udal langileak euskalduntzeko egindako “ahaleginak zapuztuko” direla.
EAEko Berritzeguneetan hurrengo ikasturtean lan egiteko deialdira aurkezten diren irakasleek aldaketa bat ikusiko dute beren lana ahoz defendatzeko jarraibideetan: aurreko deialdian “defentsa euskaraz egingo da” zioen lekuan, orain dio “defentsa ahal bada... [+]
Naziometroaren arabera herritarren %56k uste du arreta euskaraz jasotzeko aukera izatea eskubide bat izan beharko litzatekeela; eta %32,5ak uste du ezetz.
Osasunbidean dauden hizkuntza eskubide urraketez mintzatu da Joseba Otano Administrazioan Euskaraz taldeko kidea.