Maialen Chourrautek Tokioko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi berritan, Eusko Jaurlaritzako bozeramailearen ahotik entzun dugu, Oria ibaian (Usurbilen, Orbeldiko zentralaren inguruan), ur lasterren kanala egiteko asmoa oso aurreratua dagoela.
Hasteko, zorionik beroenak Maialeni, ez baita balentria makala lortutakoa. Gertaera pozgarri horren ondorioa, baina, kezkatzeko modukoa da. Ez baita normala, inondik inora, Olinpiar Jokoetako dominak izatea Oria ibaian sekulako eragina izango duen kanal artifiziala eraikitzeko aitzakia. Panem et circenses (ogia eta zirkuko ikuskizuna), aginte-eredu bihurtuta.
Kanal artifizialaren ideia ez da berria, antza. Euskal Kanoe Federakuntzako presidente ohiak Aquel proyecto en Oxinbiribil izenburua duen prentsa-artikuluan argitu duenez, Irungo Udalak onartu eta Jaurlaritzako Ingurumen Sailak atzera botatako proiektu hura auzipetua izan zen eta kontrako epaia jaso zuen; artikuluaren arabera, Oxinbiribil naturagune babestura urteko 500.000 pertsona gehiago bideratuko zirelako. Oxinbiribilerako gehiegizko giza-presioa dena, onargarria al da balio agroekologiko handiko lurzoruak dituen Orbeldirako?
"Ez da normala, inondik inora, Olinpiar Jokoetako dominak izatea Oria ibaian sekulako eragina izango duen kanal artifiziala eraikitzeko aitzakia"
Kanal berria egiteko, zentralaren hondakinak eraitsi eta 195 metro luzeko kanal berriaz gain, pabiloi bat eraikitzea da plana: alegia, ibai-ertza urbanizatzea, presa bere horretan utzita. Hori gutxi ez, eta Oria ibaitik 12.000 l/s hartzea ere, aurreikusten da.
Proiektuak administrazio ezberdinen onespena behar du. Hasteko, Udalarena, jarduera baimena bere esku baitago. Alkateak argitzera eman duenez, Udalak Plan Bereziari hasierako onespena eman dio, nahiz eta Udalaren 2016ko “Oria ibaiaren Paisaiarako Ekintza Planean” Orbeldi inguruaren leheneratzea proposatzen den (horretarako ezinbestekoa litzatekeelarik presa eraistea). Jaurlaritzaren EAELAB batzordeak ere aldeko txostena igorri omen du, proiektua egokitzeko baldintzapean eta, arreta merezi duen kontua: Foru Aldundiak “interes orokorrekoa” izendatu behar du proiektua.
Azken urteotan, gure ibai eta erreketako uren kalitatea asko hobetu da, baina, kanalizatutako erreka-ibai eremu handiak ditugu han eta hemen, eta horiei lotuta, erreka eta ibaietako bizidunen mugikortasuna oztopatzen eta kaltetzen duten presa eta bestelako egiturak. Aldundiaren arabera, gutxi gorabehera, 750 oztopo daude Gipuzkoako ibaietan, gehienak gaur egun funtziorik eta erabilerarik gabeak. Horregatik, berriki aurkeztu du Gipuzkoako Ibai-Oztopoak Iragazkortzeko Plan Gidaria (2020-2035), 8,5 milioiko aurrekontuarekin. Nola ezkontzen da plan hori Orbeldin egin nahi den ur-lasterren kanal berriarekin?
Bestalde, Alemania eta Europa erdialdeko uholdeek berriki erakutsi digute, ibai eta erreken urbanizazioak eragiten dituzten ingurumen arriskuak. Aldian-aldian errekek beren lekua hartzen dute eta zenbat eta urbanizatuagoak egon ibilguak, orduan eta handiagoak eragindako kalteak.
Bada, horratx galdera: zerk du interes orokorra Orbeldin (Oria ibaian), natur kontserbazioak edota ur-lasterren kanalak? Bata ez da bestearen osagarri, ezta bestearekin bateragarri ere.
Klima larrialdi egoeran gaudela sinesten badugu, gure osasuna baldintzatzeraino iritsi den biodibertsitatearen galeraren testigu izanda, natur ingurunearen erabilera pribaturen aurrean, bioaniztasuna kontserbatu edota berreskuratzeak lehentasuna izan beharko luke. Horixe baita interes orokorreko proiektua ez ezik, interes orokorreko helburua.
Erabil dezagun teknologia lehendik urbanizatutako eremuetan. Kirol ikuskizunen eraginak aparra bezala desagertzen dira; aldiz, halako obrenak luzaroan dituzte ondorio larriak. Ikuskizunak ez al du errealitatea (bioaniztasunaren galera jasanezina) ezkutatuko.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Bagira prozesuaren emaitza, Herri bidea bide-orria izan zen. Bide-orri honetan, abertzaleen helburua herriari boterea itzultzea dela aipatzen da, eta boterea itzultzeko, herriari burujabetza maila maximoa emanen dioten instituzioak herriari eskaintzea adierazten da. Zehazten da... [+]
Hizpidea jarri zuen Pello Salaburuk sare sozialetan, aipatuta hemendik hamabost urtera etorkinen pisua Bizkaian biderkatu egingo zela, biztanle guztien %22 izateraino, eta hori badela “zinez euskararen mehatxua”. Jakina, horrela botata, beste zehaztasunik gabe, azkar... [+]
Laugarrenez altxatu da eguzkia Baionako besten eremu setiatuan eta uste dut, septentrioko Euskal Herri honetan, hatsa hobekiago hartzen dugula, batez ere gure hiru diputatuak Fronte Herritar Berrikoak direlako eta olde beltz-kakia hirugarren postura zokoratu dugulako. Bi gauza,... [+]
Joseba Diez Antxustegi EAJk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaile berriaren iritziz, Imanol Pradales lehendakariak "esperientzia handiko emakumez eta gizonez osatutako gobernua osatu du, sektore profesionaletan errespetatuak eta Euskadirekin konpromisoa hartu... [+]
Pedrosa andere agurgarria:
Zorionak, Hezkuntza sailburu izendatu zaituztelako. Ez da ardura berria zure gainean izango duzuna aurrerantzean. Ederto ezagutu behar duzu Hezkuntza Saila, lau urte sailburuorde eman ostean. Ikasturtea bukatuta, kontu batzuk gogoratu nahi nizkizuke... [+]
Joe Bidenen narriadura kognitiboaren eztabaidak bi urte inguru ditu. Batzuetan portaera bitxia zuen, beste batzuetan ez zitzaion ondo ulertzen edo egiak ez ziren gauzak esaten zituen, semea Iraken hil zitzaiola, adibidez. Halere, establishment liberalak bere egoera kognitiboari... [+]
Ilarei buruzko artikulu bat irakurri nuen duela bizpahiru egun, Guillem Martinezena, eta ez dakit ondo ulertu nuen. Kontatzen zuen etxe azpian ezer berezirik ez zuen izozki denda bat daukala, eta azken aldian ireki orduko izaten duela jendea, bata bestearen atzean ordenatuta,... [+]
Ez dut oso argi gure bizitzak gidatzeko, banaka, botere nahikoa dugun, baina saiatzen jarraitu behar dugula bai. Taldean gauza asko egin badaitezke ere, egunero gure buruarekin borroka bakartia dugu aurrera egiteko. Gizaki gehienok, bizitzea den norabide bakarreko ur... [+]