“Jendearen zalantzei erantzuna emateko sortu genuen egutegia”

  • Euskal Herriko etxe askotan egonen da zintzilikatuta Usurbilgo Alkartasuna kooperatibaren ilargiaren egutegia. ARGIAko Bizi Baratzea proiektua, Biharko Lurraren Elkartea, Ekolurra eta Nafarroako Nekazaritza Produkzioa Ekologikoaren Kontseiluak lagunduta, dagoeneko kaleratu dute 2021ekoa. Kooperatiban bertan, ohiko dendetan eta ARGIAren Azokan eskuratu daiteke. Asier Kortadi Agote Alkartasuna kooperatibako kidea elkarrizketatu dugu.


2020ko azaroaren 19an - 11:36

Nondik sortu zen ilargiaren egutegia egiteko ideia?

2010ean atera genuen lehen aldiz. Dendan ilargiaren inguruan askotan sortzen ziren zalantzak eta galderak, eta pentsatu genuen horri erantzun bat eman geniezaiokeela egutegiarekin. Hilabetez hilabete ilgora eta ilbehera irudikatzea izan zen asmoa, hortik hasi ginen. Handik urte pare batera, egutegi biodinamikoaren datuak gehitzea erabaki genuen: hor azaltzen da egun bakoitza zein nekazaritza lanetarako den aproposa.

Bi iturritatik jasotako informazioa biltzen du egutegiak, beraz.

Bai, hori da. Bata, ilargiarena: ilgora eta ilbehera irudikatzen dira egunez egun, zenbakiaren koadrotxoaren kolorearen arabera. Nekazaritzako eta basogintzako lanetan ilargiak momentu batzuetan lagundu egiten du, eta beste zenbaitetan kaltetu.

Bestea, berriz, egutegi biodinamikoarena da: nekazaritzarekiko eragin kosmikoa azaltzen du honek, Maria Thun-en ereduaren arabera. Laburbilduz, esan daiteke lau fase daudela, eta fase horietako bakoitzean gauza ezberdinak erein edo landatzea gomendatzen da: kolore gorriko marra duten egunak fruituak erein edo landatzeko egokiak dira, marroiak sustraia ematen duten landareentzat, urdinak hostodunentzat eta horiak, berriz, loredunentzat. Azkenik, denerako egun desaproposak marra beltzez adierazten dira: egun horietan hobe ezer ez egitea.

Norentzat da erabilgarri egutegi berezi hau?

Nekazaritzan arituko den edonorentzat, ez da profesionalei soilik bideratutako egutegia. Nekazaritza demokratizatzea bilatzen dugu guk, hastapenetan dabilen norbaitentzat gida moduan ere balio dezake. Gero norberak bere bidea eginen du, baina behintzat erreferentzia bat hor badu. Testaje batzuk ere proposatzen dizkiegu egutegia erosten dutenei: egin dezatela beraien baratzeetan ariketa, egun konkretu batzuetan landaketak eginez eta egutegi biodinamikoaren arabera landatutakoan desberdintasunik ba ote dagoen egiaztatzeko.

Arrakasta handia du egutegiak, ezta?

Sekulako arrakasta du, bai. Iaz urtarrilerako guztiak salduta geneuzkan, eta badirudi geroz eta zabalkunde handiagoa duela.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Baratzetik mundura
2024-07-22 | Garazi Zabaleta
Erroak landaretegia
Fruta-arbola, fruitu ttipi eta landare mintegi ekologikoa

Mahaño Lanathoua 2017an hasi zen aitaren lurretan arbolak landatzen, oihan baratzea lantzeko ideiarekin. “Hasieran asmoa ez zen horretatik ekonomia bat sortzea, gure buruaskitasunerako bidean pausoak ematea baizik”, gogoratu du laborariak. Baina, landaketekin... [+]


2024-07-15 | Garazi Zabaleta
Langileak ordezkatzeko zerbitzua
Laborariek ere oporretarako eskubidea izan dezaten

Nekazaritzaz eta abeltzaintzaz askotan entzuten da lanbide "oso lotua" dela, jai egunik edo oporrik ez dela existitzen. Ipar Euskal Herriko Onetik eta Etxaldia gasnategiek, Berria eta Aldudeko Esne Kooperatibekin elkarlanean, laborariei bakantzak bermatzeko egitasmoa... [+]


2024-07-08 | Garazi Zabaleta
Nafarroako hazien liburutegia
“Kultura, liburuetan ez ezik, esperientzia pertsonal eta komunitarioetan ere badago”

2022an Nafarroako Liburutegien Sareak martxan jarritako proiektu berezia da hazien liburutegia. Clara Flamarique Goñi da Nafarroako Gobernuaren liburutegi zerbitzuko proiektuen arduraduna, eta honela gogoratu ditu hastapenak: “Zaragozako liburutegian martxan zuten... [+]


2024-07-01 | Garazi Zabaleta
Laudiokolore
“Tropikoetakoak bezain ikusgarriak agian ez, baina ederrak dira hemengo orkideak”

Joxe Blanco Gomez laudioarra Lamuzanaturgunea blog-aren bultzatzaile eta Laudiokolore ekimeneko kidea da. Urteak daramatzate Laudion basa landareen inguruko sentsibilizazioa eta formazioa egiten, eta maiatzean, Arraño mendiko baso orkideen inguruko jardunaldiak egin... [+]


2024-06-24 | Garazi Zabaleta
Mendialdeko elikagaiak
Nafarroako mendialdeko 26 ekoizle bildu dituen gida

Urteak daramatza Cederna Garalur landa garapenerako elkarteak elikaduraren eta lehen sektorearen inguruko lanketa egiten Nafarroako Mendialdean. Elikadura osasuntsurako eta kontsumo jasangarriago baterako bidea egitea da asmoa, eta bide luze horretan, egitasmo berria gauzatu du:... [+]


2024-06-17 | Garazi Zabaleta
Lurbizi
Lurraren bankua sortzen, nekazaritzarako oinarrizko baliabidea bermatzekoa

Oiartzunen nekazaritza bultzatzeko eta elikadura burujabetzarako bidean pausoak emateko sortu zen Lurbizi egitasmoa, 2016 urte inguruan. “Herritar talde batek denbora zeraman herrian nekazaritzaren eta lehen sektorearen egoera kaxkarraz hausnartzen”, adierazi du Ibon... [+]


2024-06-10 | Garazi Zabaleta
Hiru Xilo
Baratzegintza ekologiko intentsiboa

Sarako Nicolas Chretien dago Hiru Xilo baratzegintza proiektuaren atzean. Urtarrilean hasi zen baratzea lantzen, eta martxoaren hasieran ekin zion ekoitzitako produktuak merkaturatzeari. “Banuen formazioa baratzegintzan, baina orain arte honekin zerikusirik ez zuten... [+]


2024-06-03
Agroekoop
Arabako gari zaharrak berreskuratzeko proiektua

Arabako Bionekazaritza elkartearen eta Euskadiko Hazien Sarearen arteko lankidetzatik sortu zen duela urte pare bat Agroekoop kolektiboa. “Arabako agroekologiaren bueltako elkarteak lotzeko eta indartzeko, eta sinergiak sustatzeko asmoz sortu genuen”, adierazi du... [+]


2024-05-27 | Garazi Zabaleta
Arsue zerbitzua
Ardi suhiltzaileak Lizarran

Lehen begi kolpean, ohiko artaldea dirudi argazkikoak, ezta? Bada, ez… ardi horiek suhiltzaile ere badira eta. Nafarroako Zunbeltz Nekazaritzako Test Guneak zerbitzu berria eta berritzailea jarri du martxan Lizarraldean: Arsue, edo artalde suhiltzaile estentsiboa... [+]


2024-05-20 | Garazi Zabaleta
Biezko
“Baso jangarri txiki batekin hasi ginen, baina kaos gehiago nahi genuen”

Urteak daramatzate Atxondoko Biezko baserrian bizitzen eta lanean Aner Garitaonandiak eta Oihane Lekunberrik. “Kaletarrak ginen gu, nik enpresa eta turismo ikasketak egin nituen, baina mundu hori ez zitzaidan gustatzen…”, azaldu du ekoizleak. Lekunberrik,... [+]


2024-05-14 | Garazi Zabaleta
Ja(ki)tea
Betiko eta bertako sukaldaritza sustatzeko elkartea

2009an sortu zen Ja(ki)tea elkartea zenbait jatetxe, sukaldari eta gastronomia kritikariren arteko elkarlanetik. “Hasiera hartan, Gipuzkoako 14 bat jatetxe elkartu ginen, baina pixkanaka hazten joan da proiektua, eta gaur egun 37 gara”, azaldu du Xabier Zabaletak,... [+]


2024-05-06 | Garazi Zabaleta
Erlauntzako airea arnastearen onurak

Eladi Balerdi erlezainaren eta Jose Manuel Atxaga erleen zale sutsuaren arteko elkarlanetik egitasmo berritzailea sortu da duela gutxi. "Arnastu erlauntzaren airea" eta "Erleen sauna" jarduerak proposatu dituzte, konbentzituta baitaude onuragarri direla... [+]


2024-04-29 | Garazi Zabaleta
Elkea
%100 Amezkoako garagardo ekologikoa, olibondoak eta beste

Elkea proiektuan produktu asko eta desberdinak ekoizten ditu David Ruiz de Galarreta Azpilikueta ekoizle amezkoarrak. Olibondoekin hasi zen, baina fruta arbolek, lekaleek eta zekaleek ere beren tokia egin dute proiektuan urteotan. Eta, orain, jarduera berri bat gehitu die... [+]


2024-04-22 | Garazi Zabaleta
Txaramela
Pasta ekologikoa, ortuko barazki eta espezieekin egina

Duela hamabi urte pasatxo ezagutu zuten elkar Izaskun Urbaneta Ocejok eta Ainara Baguer Gonzalezek, ingurumen hezkuntzako programa batean lanean ari zirela. Garaian, lurretik hurbilago egoteko gogoa zuten biek, teoriatik praktikara pasa eta proiektu bat martxan jartzekoa... [+]


2024-04-14 | Garazi Zabaleta
Jakiak ehuntzen
Zangoza inguruan tokiko elikadura sistema eraikitzen

Zergatik doa mundu guztia Iruñera erosketak egitera, gure eskualdean elikagai asko ekoizten bada? Zergatik da hain zaila bailara hauetako produktuak bailara hauetako dendetan topatzea?”, galdera horiei eta beste zenbaiti tiraka hasi ziren lanean Zangoza aldean duela... [+]


Eguneraketa berriak daude