Espainiako Gobernuak ofizialki 2024an erabakiko du Nafarroako AHT zatia eta Euskal Y-a nondik lotuko dituen, Gasteiztik edo Ezkiotik, baina badirudi, hamaika aldiz adierazi duten bezala, Arabako hiriburua lehenetsiko dela lotune gisa.
Hainbatetan adierazi du Espainiako Gobernuak Gasteizko aukera egokiago ikusten duela –bai PSOErekin, bai PPrekin–, baina oraindik ez dute behin-betiko erabakirik hartu. Orain, aldiz, Gasteizko Udala etorkizuneko hirigintza plana ari da egiten eta, ostiral honetan El Diario Vasco-k argitaratu duenez, Adifi galdetu dio ea zer egin behar duen lotura horrekin, eta hark erantzun dio hiria berregituratzeko planetan kontuan har dezala Sakanatik etorriko litzatekeen Nafarroako AHT. Espainiako Gobernuaren menpeko elkartea da Adif eta estatuko trenbideak eraikitzea arduratzen da.
PSOEk eta PPk oso argi dute Gasteiztik nahi dutela, baina Euskal Herriko hainbat indar politiko Ezkioren aldekoak dira, hala nola, EAJ, UPN eta Geroa Bai. PSNren jarrera keinukariaren gisakoa da –orain Gasteiz orain Ezkio–, baina azken urteetan ontzat eman du Gasteizko lotunea. EAJk ere presio egiten du Ezkioren alde, baina Arabako jeltzaleek behin baino gehiagotan adierazi dute nahiago dutela Gasteizko aukera.
Zundaketak 2024a arte
Hala ere, Nafarroako Gobernuak eskatuta, Espainiako Gobernuak zundaketa lan berriak agindu ditu Sakanan eta Aralarren, eta lan horiek datorren urteko ekainerako amaituko dira. Lanon emaitzekin jakinaraziko du Espainiako Gobernuak Euskal Y-arekiko lotunea nondik egingo den.
Funtsean, oinarrian, diru eta segurtasun kontuak daude: Gasteiztik egiteak 700 milioiko inbertsioa eskatuko luke eta Ezkiotik 2.000 milioi euro, 1.300 gehiago. Datu horiek duela bost urtekoak dira eta pentsatzekoa da eguneraketarekin dezente garestiagoa izango dela.
Gasteizko bideak ez du misterio handirik, gutxi gora-behera gaur egungo Iruñea-Gasteiz trenbidearen paraleloan joango bailitzateke. Sakanan ingurumen eragin handia izango luke, bailarak bide zaharra, autobidea, egungo trenbidea eta AHTko bide berria jaso beharko lukeelako, baina teknikoki askoz errazagoa litzateke; besteak beste, 75 kilometrotik bost bakarrik lirateke lur azpikoak.
Ezkiokoa bide laburragoa litzateke, 55 kilometro, baina horietatik 22 Aralar azpiko tunelekoak lirateke, horrek dakarren konplexutasun handiarekin. Askoz zailagoa da egiteko eta askoz zailagoa aurreikustea zer arazo sortuko den etorkizunean.
Denboraren ikuspegitik, aldiz, laburragoa litzateke, eta nagusiki horregatik hobesten dute Ezkioren aldekoek. Batetik, Gasteiztik tren lasterra ordubete eta hiru minutuan helduko litzateke Bilbotik Iruñera, eta Ezkiotik 40 minutuan. Bestetik, AHTren aldekoek beti argudiatu dute azpiegitura ezinbestekoa dela Nafarroa Europarekin lotzeko, hil ala bizikoa, baina hori ez dago horren argi Iruñetik Irunera joateko Gasteiztik pasatu behar bada. Kasu horretan logikoa da pentsatzea herritarrak jarraituko duela erabiltzen 121-A errepidea, Irunera merkeago eta azkarrago helduko litzatekeelako.
Oscar Puente Espainiako Garraio ministroaren esanetan, Nafarroarekin lotura egiteko aukerarik "onargarriena" Gasteizkoa da, Ezkio-Itsasoko ibilbideak "konplexutasun teknikoak" dituelako.
2017an Gaintxurizketan tunela zulatzen hasi zirenetik etengabeak izan dira AHTko obrek Renferen tren zerbitzuan eragindako murrizketak eta kalteak. Orain, Espainiako Garraio Ministerioak iragarri du udaran hainbat astez etenda egongo dela zerbitzu hori Hernani eta Irun artean... [+]
Manifestazio jendetsua egin dute Altsasun AHTren lanak gelditzea eta gaur egungo trenbidea hobetzea eskatzeko.
AHTren kontrako eta trenaren aldeko eragileek deituta, manifestazioa egingo dute Altsasun apirilaren 20an, larunbatarekin, tren-azpiegiturak berritu eta trenen maiztasuna handitzea eskatzeko. Alternatiba bat badagoela gogorarazi dute deitzaileek eta azterketa hori aurrera... [+]
Muru Artederreta herrian, Murugain izeneko muinoan, Burdin Aroko herrixka baten horma agerian geratu da, AHTren lanentzako laginak hartzen ari zirela. Bizilagunen hango elkarteak salatu du trenarentzako tunel baten ahoa eraikitzeak harresiaren zati bat suntsituko lukeela.
Abiadura Handiko Trenaren inguruan mintzatu dira zenbait ekintzaile asteazkenean Iruñeko Zabaldin osatu duten hitzaldian. Italiako Val Susa bailarako adibidea bertatik bertara ezagutzeko aukera ere izan dute han sortutako mugimenduaren ordezkari bat etorri delako... [+]
Eusko Jaurlaritzako Garraio sailburuak onartu du herritarrak "nekatuta eta haserre" daudela obren iraupenarekin. "Euskal Y" deiturikoaren hormigoizko azpiegituraren lanak 2025ean amaituko direla hitz eman du, baina gaineko egitura guztia eta hiriburuetarako... [+]
Nafarroa Trenaren Alde, Araba Trenaren Alde eta Goierriko AHTrik Ez plataformek Altsasun egindako prentsaurrekoan egin dute eskaera: tren lasterrak soilik erabiltzeko trenbide-azpiegitura berriak eraikitzeko proiektuak geldiaraztea, gaur egungo tren-azpiegiturak berritzea eta... [+]
Hamar euroko billeteak zabaldu dituzte Iruñeko Merkatuan, haien mezuarekin.
226,52 milioiko aurrekontuarekin, Eusko Jaurlaritza arduratuko da Abiadura Handiko Trenaren Bilboko sarrerako eraikuntza proiektua idazteaz.
Aldi baterako irtenbide gisa planteatu du Garraio Ministerioak, eta horrela mantenduko litzateke Castejon eta Zaragoza artean Nafarroako AHTaren plataforma martxan egon arte.