Elkarteko Andoni Burguetek nabarmendu du espetxean dauden presoek egindako delitu gehienek behar sozioekonomikoekin lotura dutela.
Preso ohi batek eskatuta, martxoaren 21ean, Arrazakeriaren eta Xenofobiaren Aurkako Nazioarteko Egunenean, preso atzerritarrek birgizarteratzeko dituzten trabak salatu dituzte, Iruñean. Salhaketa Nafarroa, Sos Arrazakeria, Pertsona Migratuendako Informazio Gunea, Pastoral Penitenciaria, Mugak Zabaldu, Paris 365, Haritu Elkarlaguntza Sarea, Sare-GIB, BDZ eta SEI eragileek babestu dute elkarretaratzea. Elkarretaratzean salatutakoaren arabera, Espainiako Atzerritar Legeak oinarrizko eskubideak ukatzen dizkie atzerritarrei, eta “bigarren mailako herritartzat” ditu. Egoera administratiboa erregulatzeko trabak sortzen ditu.
Gainera, Espainiako Zigor Kodeak atzerritarrei “etsai” kategoria jartzen diela diote, eta ez dituela kontuan hartzen delituen atzean dauden problematikak. Sakonago azaldu ditu problematika horiek Salhaketa Nafarroako Burguetek: “Gehienak egoera prekarioan iristen dira, eta horrek delituekiko harremana errazten du. Espetxean dauden pertsonen delituak aztertzen baditugu, gehienak dira ordena sozioekonomikoaren kontrakoak”. Horietako batzuk dira ebasketa, lapurreta, usurpazioa eta iruzurra.
Horregatik, nabarmendu du “zapalkuntza bikoitza” pairatzen dutela, eta horrek kartzelaren eta delituaren arteko “gurpilean” egotea eragiten diela: “Ez zaie errazten egoera horretatik ateratzea, eta askotan ez daukate beste aukerarik. Beti daude Poliziaren jazarpenaren beldurragatik edo haien egoera prekarioarengatik baldintzatuta”.
Aurrekari penalak kitatzen ez dituzten bitartean “ia ezinezkoa” da egoera administratiboa erregulatzea
Behin espetxetik aterata, presoetako asko babes gabe geratzen direla kontatu du Burguetek: “Sare gabe gertatzen dira, familia sorterrian dutelako”. Gainera, ohi baino gehiago zailtzen da atzerritarren birgizarteratze prozesua. Adibidez, aurrekari penalak kitatzen ez dituzten bitartean “ia ezinezkoa” da egoera administratiboa erregulatzea. Eta presoetako asko Euskal Herritik kanporatuak dira, sorterrira: “Nire iritzi pertsonala da egiten dutela kartzelak hustu eta jende gutxiago izateko. Gainera, askok ez dakite erdaraz, eta funtzionarioen lanean nabaritzen denez, atzerritarrak kanporatzeak erraztu egiten die lana. Hobesten duten neurri estraofizial bat da”.
Lana eskuratzeko trabak
Espainiako Konstituzioko 25.2 artikuluaren arabera, preso ohiek birgizarteratzeko eskubidea daukate: “Zigor askatasun-gabetzaileak eta segurtasun-neurriak berheziketa birgizarteratzera bideratuta egongo dira, eta ezin izango dira lan behartuak izan. Espetxe-zigorra betetzen ari den kondenatuak kapitulu honetako oinarrizko eskubideak izango ditu, kondena-epaitzaren edukiak, zigorraren esanahiak eta espetxe-legeak berariaz mugatzen dituztenak izan ezik. Nolanahi ere, ordaindutako lana izateko eskubidea izango du, bai eta Gizarte Segurantzari dagozkion onurak eskuratzekoa ere, eta kultura eskuratzekoa eta nortasuna osorik garatzekoa ere bai”.
Burgueteren arabera, Espainiako Atzerritar Legeak eta Zigor Kodeak “zaurgarriago” egiten dituzte preso ohi atzerritarrak, eta pertsona horien birgizarteratzea oztopatzen dute, lanerako eskubidea ukatuta: “Ez daukate aukerarik lan egiteko eta haien egoerak aldentzeko. Gehienak oinarrizko eskubideetarako sarbiderik gabe gertatzen dira”. Ez lan egiteko aukerarik ez soldatarik ez izateak “etengabeko egoera prekarioan” egotea eragiten die.
Salhaketa Nafarroako kideen ustez, Espainiako Atzerritar Legea eta Zigor Kodea “indargabetu” beharko lirateke, eta sistema punitibista eta espetxe sistema “abolitu”. Hori lortu bitartean, zenbait neurri hartu daitezkeela azaldu du Burguetek; hala nola atzerritarrek lan egiteko programak sustatu eta bermatu: “Gure funtzioa da kontzientzia kulturala eta ideologikoa sustatzea, geroz eta jende gehiagok administrazioren kontrako presioa egin dezan”.
'Espetxeak libre' manifestuan adierazi dute Eusko Jaurlaritzak "ataka txarrean" jarri dituela kulturgileak, espetxeetara kultur emanaldiak egitera sartu nahi dutenei dokumentu bat sinatzea eskatzen baitie, eta salatu dute ezin dutela sartu ez sinatuz gero. Kultur... [+]
Banku atrakatzailea, presoa, Trantsizio garaian espetxetan borroka historikoa piztu zuen COPEL taldeko sortzailea, euskal talde armatuetako kideen laguna, ostalaria, militantea, libertarioa, ortuzaina. Gauza asko izan da eta da oraindik ere Daniel Pont. Abenduan Girona utzi eta... [+]
Zerk harritu zintuen gehien kartzelatik atera zinenean? Galdetu didate maiz azken urte eta erdian.
Bilboko kaleak turista eta bi hankadun txakurrez lepo daudela ikusteak, adibidez? Edo egoera politikoaren aldaketak? Lehenengoak akitu eta amorratu nau, badago zer borrokatzen... [+]
Josune Arriaga eta Aurken Sola, hurrenez hurren, hamalau eta hamasei urteko espetxealdien ostean, baldintzapeko askatasunean irten dira kalera Espetxe Zaintzako Epaile Zentralaren ebazpenaren bidez.
Espainiako Estatuko espetxeetatik Euskal Herriratu gintuztenetik Zaballako espetxean komunikazioaren alorrean gabezia ugari topatu ditugu. Aurrez aurreko gutxiago eta laburragoak dauzkagu, lokutorioko bisitak baldintza tekniko kaxkarretan gauzatu behar izan ditugu eta telefono... [+]
Hiru urte eta bederatzi hilabeteko espetxe zigorra gogorra badirudi ere, akusazio partikularrak ahalegina egin du Lezamako polizia nazional ohia espetxera joan ez dadin. “Ez da garaia kartzelak betetzeko”, adierazi du bere abokatuak.
Zigor sistemak gizartean eragiten dituen ondorioez mintzatu da Naiara Perea, larunbat honetan Gasteizen izanen diren espetxeen aurkako jardunaldi transfeministen asanbladako kidea.
Gure kuadrillan, gazteagotan, askotan komentatzen genuen galtzera ohituta geundela. Hamaika gatazka txiki zein handitan murgilduta ibili ginen, ia beti arrazoiz jantzita eta irudimen handiz, baina gehienetan galdu. Pentsa! Guggenheimen aurkako plataforman aritu ginen Guk geuk... [+]
Espetxeetako osasun zerbitzuaren gabeziez mintzatu da Libertad Francés Lecumberri, Salhaketa Nafarroa elkarteko koordinatzailea: “Osasun arloko langileak espetxeko logikekin eta irizpideekin kutsatzen direnean, zenbait eskubideren bermatzaile izan beharrean,... [+]
Donostiako alkate Eneko Goiak azaldu duenez, datorren urtean hustuko dute Martuteneko espetxea, eta Txomiñeneako proiektuaren bigarren fasea martxan jarriko du udalak. Honela aurreratu du Goiak, Tokiko Gobernu Batzordearen ostean egindako prentsaurrekoan, datorren... [+]
Abuztuaren 1ean 74.237 preso ziren 60.000 lekurentzat, 179 presondegitan banaturik. Baionako kartzelak, demagun, 75 leku ditu eta 135 preso daude gaur egun bertan. Gainpopulazio horren ondorioak zerrendatzen ditu bere oharrean CGLPL Frantziako Kartzelen Ikuskari Orokorrak:... [+]
Preso dauden pertsonen artean portaera suizida areagotu egiten da, faktore psikologiko eta soziodemografikoengatik. Hego Euskal Herrian, 2023an, bi presok egin zuten beren buruaz beste astebetean. Orain gutxi, Eusko Jaurlaritzak “laguntzarako presoen” irudia... [+]
“Amerikako kartzelarik handiena” sortu du Bukele presidenteak, bandakideak sartzeko. Banda guztietakoak egongo dira nahastuta, 2020tik egin moduan. Giza eskubideen aldeko taldeek kartzeletako egoera salatu dute, eta ohartarazi bandak nahasteak hilketak eta matxinadak... [+]
Hala Bedik jakin duenez, 22 urteko gaztea zigortu egin zuten hil aurretik: moduluz aldatzera behartu zuten ustez telefono mugikor bat izateagatik. 13. moduluan zegoen, Zaballan bizi-baldintza kaskarrenak dituenetako batean.