Unibertsitatean irakatsi digute erizainak behatzailea izan behar duela, eta ikasitakoa praktikan jarri nahian, nonbait, igogailuak lehen solairutik hirugarrenerainoko bidea egin duen bitartean, korridoreari eta egongelari gainbegiratua egin diet. Leiho parean Joxe eta Miren.
Joxe deserosoa dirudien aulki batean eserita, askoz erosoagoa dirudien besaulki batean etzanda dagoen emazteari eskutik helduta. Bikotearengana hurbildu, eta agurtu bezain pronto “nire emaztea da” esan dit irribarretsu Joxek. Irribarre nostalgikoa, tristea, batzuen ustez; izan ere, Mirenek ez du hitz egiten, jada; ez da bere kasa mugitzeko gai; ez du Joxe ezagutzen; ez du mokadurik ahoratzen inork jaten ematen ez badio; eta ez da ohetik jaikitzen inork esnatzen ez badu. Baina Joxek ez du penaz esaten bere emaztea dela, Olentzerok ekarritako oparia ireki berri duen haurraren antzera esaten baitu “polita da, ezta?”. Urteek euren lana marraztu dute Mirenen aurpegian, eta zimurrez josita dago, ez du hortzik, ez azal leunik, ez dago argal, ia ez du ilerik, eta bizkarrean konkorra du; baina polita da, eta Joxek harro begiratzen dio alboan duenari, ez izan zenari, edo “oraindik” geratzen den horri, egun denari, baizik.
Igogailuko ispiluan begiratu dut nire burua: erizain-ikaslearen uniformeak ez dit ondo ematen, zabalegia, zuriegia, aukeran; eta ilea bilduta eramateak ere ez dit mesede handiegirik egiten, ezta batere makillajerik gabe joateak ere. Une batez, ordea, polita iruditu zait ispiluaren beste aldeko hori, baina tamalez, nahi baino motzagoa izan da ilusioa, segituan arrazionaltasun modernoaren ahotsek esan baitidate ispiluko neska horren aurpegi biluziak ez duela bat egiten edertasunaren definizioarekin. Edertasuna ere definitua baitago XXI. mendeko hiztegian, “Egileak: itxurakeria eta konplexua” jartzen duen horretan. Dena zehaztasunez definitu nahi dugu, muga lausoak birpasatu, imajinazioari tokia kendu, aniztasuna mugatu, ikusezina eta ukiezina dena hezurmamitu. Inkoherentzia, lotsa, beldurra eta sentimendu kontrajarriak ez ditugu maite, ez dugu geure burua maite, eta, beharbada, horregatik txukuntzen dugu hainbeste gure itxura, kanpoko konplexuei egozten diegulako barrukoen mina.
Jokaera eta pentsaera plastifikatzen ari garen sentipena izaten dut, batzuetan; maitasuna, zoriontasuna eta arrakastaren modukoei sarrera mugatzen diegu, sentimenduak gure barruko ziegan kateatzen ditugu, sena atxilotzen dugu, irudimena kondenatu. Ez dakit garrantzia benetan duenari ematen ote diogun. Ez dakit ez ote garen bide okerretik ari. Hain modan dagoen ekologismoaren alde egin nahiko nuke nik, eko-jokaeraren alde, eko-edertasunaren alde. Hiztegia hartu eta hitzen definizioak ezabatu nahiko nituzke, norberak bertan idatz dezan, norberak bertan idatzitakoa egunero aldatzeko aukera izan dezan, nahi duenak ezer idatzi ez dezan. Inkoherentzia, lotsa, beldurra, eta sentimendu kontrajarrien alde egin nahiko nuke, gizakiaren izate nahasiaren alde. Izenaren esku utzi dugu izatea, etiketen esku, eta jada ez dakigu zein garen, jarri diguten izenak ez baitio garenari erreferentzia egiten.
Joxeren begiekin begiratu nahiko nuke mundua, hezurren gogortasunak ingurua astiro begiratzeko ematen dion abagunea izan, baina errazegia da arkatza eskuan izanda utopia desafiatzea, eta badakit bihar goizean ispiluak eguneroko irudi berbera erakutsiko didala. Bihar, ordea, begiak itxiko ditut, horrela gehiago ikusiko baitut.
Irati Mogollon soziologoak (Lezo, 1991) hausnarketa saioa bideratu du asteazkenean Laudioko Lezeaga Aretoan. Zaintzaren antolakuntzari buruz hausnartu eta etorkizunera begira jartzea proposatu du, bai jendarte moduan zein banaka.
Sakanako pertsona zaharrei babesa emateko proiektu pilotua da Teknoadineko Landab. Bizilagunen parte hartzea “funtsezkoa” dela nabarmendu du Nafarroako Gobernuak.
Bizitza Zaintzeko izenpean, ekonomia soziala ardatz duen irabazi asmorik gabeko elkarte bat sortu dute etxez etxeko sei langilek, Urola Kostan (Gipuzkoan). Ideia sinplea da: enpresen irabaziak langileen esku uztea. Merkatuaren prezioak mantenduko dituzte; hau da, erabiltzaileek... [+]
Orain arte kudeaketa zeraman enpresa pribatuarekin kontratua eten eta Patronatuko Batzordeak erabaki du Zaintza Lanak SL udal enpresa publikoren esku uztea egoitza. Eraikinean obrak egingo dituzte eta egoiliarrentzako lekua murriztuko dute eraberritze lan horien ondorioz.
Iraultza txikien akanpadan parte hartu nuen uztailean, zaintzari buruzko hausnarketa egiteko. Mahaiaren inguruan bost emakume eseri ginen: Arabako etxe- eta zainketa-langileen elkarteko Laura eta Shirley; Denon bizitzak erdigunean taldeko Paula eta Ainhoa; eta Kukuso taldeko... [+]
Donostiako La Paz egoitza Mondragon taldeko GSR kooperatibak kudeatzen du, Egiako auzoan. Hain goiz esnatzeak adinekoentzat lan karga handiagoa eta arreta okerragoa ekartzen du.
Urkulluk askotan aldarrikatu du sistema kapitalistaren muinean dagoen publiko-pribatu elkarlana, baina lotura hori gaur zertan den azaltzeko inolako asmorik gabe. Publikoa osagarria eta menpekoa denean, ezin dituenean merkatuaren interesak zanpatu, eta lege bidez inposatutako... [+]
Maria Josefari alzheimerra diagnostikatu ziotenetik ahizparen eta alabaren artean zaintzen dute; gaixotasunak eragindako beldurrez, zailtasunez eta zamaz mintzatu da Maite, Maria Josefaren alaba.
Euskal Herriko Emakume Migratu Feminista Zaintzaile Soziosanitarioen Elkarteko kidea da Soraya Agirre. Berak orduka egiten du lan zaharrak zaintzen, baina elkarteko %90 egoiliarrak dira, zaintzen duten zaharraren etxean bizi direnak. Alokairua lortzeko eta lan baldintzak... [+]
Boomer belaunaldi deritzonak populazioaren piramidea buruz behera jarriko duela diote aurreikuspenek. Bizi-itxaropenaren luzapena dela eta, 1949-1968 urteen artean izandako jaiotza-tasa altuek piramidearen goialdea borobilduko omen dute datozen urteotan. Duela hilabete inguru... [+]
Berdintasun Ministerioak Estatuko Zainketen Estrategia martxoaren erdialdean aurkeztea aurreikusten du, Gizarte Eskubideen Ministerioarekin lankidetzan. Legegintzaldia amaitu aurretik, alderdi aurrerakoiek zaintza-sistemaren ibilbide-orria ezagutarazi nahi dute. Gaiari... [+]
Prentsaurrekoa egin dute Bizkaiko Emakumeen Asanbladaren egoitzan jasaten duten egoera bortitzaren berri emateko. Zapalkuntza esparruak anitzak izan arren, etxebizitzaren alorrean zentratu dute aldi honetan irakurketa: "Arrazakeria dela, klasismoa, pobrezia, etxebizitzaren... [+]