“Gehienek ez zuten espero gerra”

  • Ukraina eta Polonia arteko mugan izan da Euskadi Irratiko kazetaria, eta bertatik bertara ezagutu ditu gerratik ihesi alde egin duten herritarrak eta haien historiak.


2022ko martxoaren 10ean - 10:31

Albistea non, kazetaria han.

Ahal dela saiatu behar da, beti ez da posible. Baina posible izaten den kasuetan, bertatik bertara ikusita diferente, zehatzago eta zuzenean kontatzeko aukera dago. Oraingoan posible izan da, eta horretan aritu gara, bai.

EITBtik kazetari batzuk joan zarete.

Euskadi Irratitik joan gara, Radio Euskadi ere izan da, eta ETBk ere kazetariak ditu han.

Goierrikoak zarete batzuk.

Bai. Mikel Aiestaran Beasaingoa da, Leire Lasa ere bai, eta neu legazpiarra. Kasualitatea izan da.

Non egon zara zu?

Ukraina eta Polonia arteko muga horretan, Poloniako aldean, Medyka deitzen den gunean. Errefuxiatu gehien hartu dituen eremuetako bat da. Azken datuen arabera milioi eta erditik gora dira Ukrainatik irtendako errefuxiatuak, eta erdia baino gehiago Poloniara iritsi dira, asko Medykatik. Horren ondorioz, bat-batean sortu da hor krisi humanitario bat, horiei guztiei arreta eman beharra. Hori bertatik bertara ikustera joan gara, jendea zein baldintzetan iristen den, zein premia dituzten, iritsi aurretik bizi izandako esperientziak, zer arreta ematen zaien…

Zein inpresio jaso duzu?

Bertara iritsitako jendea zirrara pasatu gabe ikusi dugu. Gehienei pasatu zaie bi aste lehenago ez zutela espero egoera horretan egon zitezkeenik, Errusiaren inbasioaren zurrumurrua bazegoen arren, ez zuten espero horretara iritsiko zirenik. Bizitza osoa era bortitzean aldatu zaie une batetik bestera, bizi guztirako markatuko dituen egoera batekin. Familiak bananduta ikusi ditugu, Ukrainako gobernuak 18 eta 60 arteko gizonei gerrarako gelditzeko esan eta gero. Batez ere emakumeek eta umeek alde egin dute, eta ez da adineko jende asko ikusten.

Zergatik egin dute ihes?

Askok nabarmentzen zuten Ukrainatik ez zutela alde egin nahi, gogoz kontra alde egiten ari zirela. Askok esaten zuten gerra hasi zenean ez zutela alde egingo pentsatzen zutela, baina etxetik gertu bonba hotsak entzutean eta seme-alabak ikusitakoan, alde egitea guraso bezala egin beharreko zerbait zela, segurtasuna bermatzeko.

Iñaki Guridik Ukraina eta Polonia arteko mugan ateratako argazkiak

Mugara iritsitakoan, norako bidea hartzen dute?

Askok ez dakite zer egin. Batzuk badaukate nora joan, Europako beste herrialdeetan badituztelako senitartekoak edo ezagunak, edo kontakturen bat, Euskal Herrian bezala, hemen Ukrainatik etorritako jende asko dagoelako. Baina beste askok ez dute ezer.

Batzuek oso argi daukate ez dutela atzerrian geratu nahi, eta denbora batera berriz itzuliko direla, eta horregatik Polonian geratzea erabakitzen dute, irtenbideren baten bila, gero berriz bueltatzeko. Baina itxura guztia dauka hori oso zaila izango dela.

Zer diote gerrari buruz?

Askok galdetzen dute honek zertarako balio duen, zer motibazio duen, ez dute oso ondo ulertzen. 71 urteko emakume bat elkarrizketatu genuen, eta bere aitak bigarren mundu gerran nazismoaren eta faxismoaren aurka borrokatu zuela esan zuen, eta galdetzen zuen zertarako balio izan zuen hark guztiak, berriz gertatzen baldin bada.

Eta Putin, zer diote hari buruz?

Errukigabeko pertsona bat dela, zalantzan jartzen dute bere oreka, eta ez dute ulertzen pertsona batek nola zentralizatu dezakeen hainbeste botere eta hainbeste kalte egiteko gaitasuna.

Jende askorekin hitz egin duzu. Zer duzu gogoratzeko?

Egoera asko daude, eta pertsona bakoitza mundu bat da. Bizitzarako plan guztia bertan behera geratzea oso gogorra da. Eta horren aurrean nik uste dut guri sortzen zaigula beste errefuxiatu batzuekiko baino enpatia gehiago. Argi dago Euskal Herrian ez dugula berdin jokatzen Siriatik, Afganistanetik edo Yemendik datozen errefuxiatuekin, edo Afrikako etorkinekin. Orain beste elkartasun eta mugimendu bat sortu da, seguraski gugandik oso antzekoak ikusten ditugulako Ukrainakoak.

Beste batzuk ere ikusi ditugu, eta horrek ere inpaktatu gaitu. Ukrainara sartzen ari da jendea borrokarako, Europako beste herrialde batzuetan bizi diren ukrainarrak, baina baita boluntarioak ere, ingelesak, frantziarrak, kanariar bat ere bai…

Zenbat denbora egin duzue?

Aurreko asteko asteazkenetik larunbatera bitartean egon ginen. Gertaera honek arreta mediatiko handia piztu du, eta kazetari asko geunden han bilduta. Lan asko egin dugu, eta lo gutxi eginda ibili gara.

Orain, hemen zaudela, nola gogoratzen dituzu egun horiek?

Iruditzen zait denbora behar dugula ikusitakoa barneratzeko, lur jotako pertsona asko ikusi ditugu. Horrelakoetan, momentu batean arreta asko sortzen da eta joaten gara denok eta kontatzen dugu denok… Baina saiatu behar gara hain azkar ez ahazten, horri jarraipen bat ematen, aterpe bat behar dutenei eta bizi proiektu bat behar dutenei egun bateko arreta eman baino, arreta luzeagoa ematen, mediatikoki, erakundeen aldetik, baita herritarren aldetik ere.

Ohiko gaietara itzuli zara?

Bai. Ematen du pandemiaren gordinena igaro dela, eta orain gerraren inguruko informazioa izango da ‘pandemia’ berria, eta horrek hartuko du leku asko gure informatiboetan. Gainera, hango jendearengan duen eraginaz gain, ekonomia globalizatu honetan gure egunerokoan eta gure ekonomian ere eragin handia izango du, eta ertz horiek guztiak kontatzea izango da kontua hemendik aurrera. Horrez gain, Frantziako hauteskundeak datoz, eta horiekin ere egingo ditugu saio bereziak kanpotik. Eta gero, egunerokoak ematen duena ere izango dugu.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Ukrainako gerra
2025-03-27 | El Salto
Itsaso Beltzean su-eten aurreakordioa adostu dute Ukrainak eta Errusiak, AEBak tarteko

Etxe Zuriak bi komunikatu igorri ditu, Itsaso Beltzeko su-etena eta energia azpiegituren aurkako bi aldeen erasoen amaiera hitzemateko.


Europaren berrarmatzearen aurkako manifestua sinatu dute Espainiako Estatuko dozenaka erakunde eta pertsona ezagunek

“Ez dugu gerraren aurrean etsi nahi, ez dugulako hilerrietako bakea nahi”, dio manifestuak, eta agintariei irtenbide politiko baten alde lanean jartzeko eskatu diete. Sinatzaileen artean daude Delàs institutua, Gernika Gogoratuz edo Ongi Etorri Errefuxiatuak... [+]


Deseraiki dezagun gerra propaganda: ez da segurtasuna, armak dira

Defentsarako gastua handitzeko Europako herrialdeen apustuaren atzean, asko dago propagandatik, eta askoz gehiago interes ekonomikotik. Kontrakoa sinetsarazi diguten arren, XVIII. mendean Ingalaterran Industria Iraultza jaio zenean, armak eta gerra izan zituen oinarri, eta ez... [+]


“Su eten partzial” bat adostu dute Trumpek eta Putinek Ukrainako azpiegitura energetikoarentzat

Telefono bidez eginiko bileran, bi agintariek adostu dute Moskuk ez diola erasorik egingo Ukrainako azpiegitura energetikoari hurrengo 30 egunetan. Ukrainak eta Errusiak 175na preso askatu beharko dituztela iragarri dute, baina ez noiz.


2025-03-18 | ARGIA
Europako hainbat intelektualek bakearen eta armagabetzearen aldeko manifestua idatzi dute

Europa mailako ekimen kolektibo batek bakearen, irtenbide diplomatikoen eta armagabetzearen aldeko manifestua idatzi eta sinadura bilketa hasi du. Manifestuak dioenez, intelektualak, herritarrak bezala, “anestesiatuta daude”. Europako agintarien jokamoldea, NATOren... [+]


Putinek anbiguetate handiz eta presarik gabe erantzun dio AEBetako menia proposamenari

Vladimir Putinek interesa agertu du AEBek eta Ukrainak adostu duten 30 eguneko menia epeaz, baina zalantzak ere plazaratu ditu. Funtsean, ez du presarik erakutsi akordioa sinatzeko eta denbora gehiago eskatu du zalantzok argitu ahal izateko.


Europaren berrarmatzeari begira, euskal enpresek “muskulua” dutela esan du Jaurlaritzak

Mikel Jauregi Industria sailburuaren ustez, euskal enpresek “lan ona” egin dezakete Europaren “segurtasun estrategia babesten”. Eusko Jaurlaritzako bozeramaile Maria Ubarretxenak, berriz, berrarmatze asmoek “aukera berriak” ekar ditzaketela... [+]


Ukrainak AEBen 30 eguneko su-eten proposamena onartu du

Saudi Arabian elkartu dira AEBetako eta Ukrainako ordezkariak, eta zortzi ordu iraun duten negoziazioek fruitua eman dute. Etxe Zuriak Ukrainarentzako laguntza militarra berrabiaraztea erabaki du. 


800.000 euro gastatuko ditu EBk errusiar inbasioaren mamuari aurre egiteko

Europar Kontseiluak onartu du Ursula Von der Leyenek gastu militarrean proposatu duen 800.000 milioi euroko gastuarekin aurrera egitea. Horretarako bi arrazoi nagusi argudiatu ditu: Errusiari aurrea egitea eta Europar Batasunak aurrerantzean bere burua AEBen babes militarrik... [+]


Ukrainarentzako laguntza militarra geldiarazi du Trumpek, Zelenskik bakea “xede” duela erakutsi arte

Etxe Zurian edukitako liskarraren ostean, eskainitako laguntza "konponbide batera bideratuta" dagoela ziurtatu nahi du Trumpek. Zelenskiren arabera, Kievek bizirauteko aukera gutxi izango lituzke AEBen laguntza militarrik gabe.


Frantziak eta Erresuma Batuak Ukrainarako su-eten plan bat aurkeztuko diete AEBei, Trump Zelenskiri oldartu ostean Etxe Zurian

Hala iragarri du Keir Starmer Erresuma Batuko lehen ministroak Londresen eginiko goi bileran. Etxe Zurian Trumpek Zelenskiren aurka egin ostean, izandako eztabaidaren aurrean, Europako buruzagiek babesa adierazi diote Ukrainako presidenteari.


Lur arraroak nahi ditu orain Trumpek, baina ba al dago halakorik Ukrainan?

AEBek Ukrainako gerraren aurrean egindako jarrera aldaketaren barruan, “lur arraroak” deiturikoak negoziaziorako gai nagusi bilakatu dira Volodymyr Zelenskyren eta Donald Trumpen artean. Lehenak nahi du AEBek bere segurtasuna bermatu dezatela Errusiaren aurrean,... [+]


2025-02-27 | Gedar
Presoak gerrara bidaltzen jarraitzen du Ukrainako Gobernuak

Jarritako kondenak barkatzearen truke, armadara batu da preso andana. Azken urtean, errekrutatze-legeak gogortu ditu gobernuak.


Trumpek Zelenskiri “diktadore” deitu ostean, guda amaiera aztergai Europar Batasunean ere

Azken egunetako giroa baretzeko asmoz eta Ukrainako Gerraren bukaeraz hitz egiteko elkartuko dira Trumpekin, ondoko astean, Emmanuel Macron Frantziako presidentea eta Keir Starmer Erresuma Batuko Lehen ministroa. Auzi bera aipagai, ostegun honetan elkartzekoak dira ere... [+]


2025-02-19 | CTXT | Rafael Poch
Kontrainformazioak haizea alde du

Palestinan genozidioa, Europan gerra eta potentzia nuklearren artean tentsioa. Ez daukagu berri on askorik emateko, baina bada bat, hondamendi orokorretik eratorria, aipatzea merezi duena: aldeko baldintzak sortzen ari dira kontrainformaziorako, informazio independenterako,... [+]


Eguneraketa berriak daude