Euskarak eta euskal kulturak gure gizarteko esparru desberdinetan (hedabideak, hezkuntza, aisia...) pairatzen dituzten gutxiagotze prozesuari eta jazarpen egoerei aurre egiteko sortu izan dira euskalgintzako esperientziak. Gizarte zibiletik, hau da, herritik hasi eta hazitako esperientziak dira denak. Beraz, euskalgintza gehienetan lotu izan da herrigintzarekin eta kulturgintzarekin. Oso gutxitan, ordea, ekonomiarekin. Eta are gutxiago, ekonomia sozialaren errealitatearekin.
Publiko-pribatu dikotomiaz harago kokatzen da ekonomia sozialaren proposamena, eta esperientzia ekonomikoen dimentsio kolektibo eta komunitarioan egin nahi du indar: kideen interes kolektiboa, jendartearen beharrizanak edo aipatutako bi dimentsio horiek (kolektiboa zein jendartearena) aldi berean uztartzen dituzten jarduera ekonomikoek osatzen dute ekonomia soziala.
GEZKIk, Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutuak (UPV/EHU), ekonomia sozialaren inguruan aritzea du helburu nagusitzat, ikerketan, prestakuntzan zein hedapenean. Duela bi urte, GEZKIk UEU izan zuen bidelagun “Ikastolak eta Kooperatibismoa (I. Topaketak)” saioaren antolakuntzan. Ikastolen Elkartearekin elkarlanean, Euskal Herriko erreferente diren ikastolen izaera kooperatiboan sakontzea izan zen topaketa horien asmoa, erronkak identifikatuz eta erantzunak proposatuz.
"Kooperatibismotik ekonomia sozialera zabaldu eta ikastoletatik euskalgintza osora egin nahi genuke jauzi"
Bi urte igarota, topaketa horien bigarren urratsari helduz, proposamen berri batekin gatoz: kooperatibismotik ekonomia sozialera zabaldu eta ikastoletatik euskalgintza osora egin nahi genuke jauzi oraingoan. Erronka ez da makala: zelan lotu horren plurala den euskalgintza, askotariko egitasmoz osatzen den ekonomia sozialarekin? Zer beregana lezakete euskalgintzako eragileek ekonomia sozialaren proposamenetik? Ekonomia sozialean ohikoak diren zein tresna edo elkartasun mekanismo izan litezke baliagarri euskalgintzaren etorkizuneko erronkei begira? Eta baita alde erantzira ere: zer ikas lezake ekonomia sozialaren proposamenak, euskalgintzan martxan jartzen ari diren egitasmo eta ekimen ezberdinetatik?
Esan bezala, topaketa hauekin mahai gainean jarri nahi den erronka ez da makala, eta hargatik dihardugu Kontseiluarekin elkarlanean topaketaren diseinu eta antolakuntzan. Topaketa hauen helburu nagusia baita jendarteari begiratzea baino areago, euskalgintzan barruranzko begirada bat lantzea, euskalgintzako eragileen antolaketa ereduen inguruan gogoeta egitea eta praktikak partekatzea, aurrerantzean sor litezkeen ekimen bateratuetarako ernamuinak ereitea.
Euskal Herria oso aberatsa da euskalgintzari loturiko esperientzia komunitarioei dagokienez eta horietako asko eta asko dira Iruñeko Katakrak-era ekarri nahi izan ditugunak: Berria eta Argia, hedabideen sektorean; Errigora eta Aiaraldeko Ekintzen Faktoria, eskualde garapenean; Elhuyar eta Emun, berrikuntza sozialean; materialgintzan eta hezkuntzaren alorrean berriz, Elkar eta Ikastolen Elkartea. Eta azkenik, AEK, Bertsozaleen Elkartea, Topagunea eta Kontseilua bera jardungo dira lanaren antolaketaren, interkooperazioaren eta izaera komunitarioaren inguruko gogoetan, Lanki Institutuko (Mondragon Unibertsitatea) eta Olatukoopeko (Euskal Herriko ekonomia sozial eraldatzaileare sarea) lagunen moderaziopean.
Kide ugari bertaratuko gara hortaz ekainaren 28an Euskal Herriko hiriburura; izan ere, herri honetan ditugun esperientzi komunitarioez badugu zer kontatu eta partekatua ugari, baita horiek sendotzeko zer ikasi eta zer hobetua ere. Gaiak interesa piztu dizuen oro zaudete, nola ez, gonbidatuak ekimen honetara!
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Jakin nahi nuke nola bozkatu duten ene herriko bizilagunek azken hauteskundeetan. Jakin nahi nuke norekin hartzen dudan goizeko kafea herriko ostatuetan. Ulertu nahi nuke zergatik izan diren emaitza horiek Iparraldean.
Salvador Illa Generalitateko president izendatzeko oinarrietako bat PSC-ERC arteko ituna izan da. Ez da itun subiranista inondik ere, baina hainbat alorretan ate berriak zabal litezke, ohikoa den PSC-PSOEren balaztaren estrategia politikoa berriz ere nagusitzen ez bada,... [+]
Mexikoko Meridako lurraldean polemika handia izan da aurten, Poseidon jainko grekoaren omenezko eskultura bat jarri delako hondartza batean. Merida Yukataneko penintsulan dago, non Maia herria bere kultura zaintzen saiatzen den, mundu osoko turismo masiboak bultzaturiko... [+]
Irailean hasten eta ekainean bukatzen dira, berez, nire zikloak (gure jartzera nindoan, baina plurala erabiltzen dudan bakoitzean ipotx batek oihu egiten dit buruan, “zureak izango dira!”), eta hala izan da nire bizitzan oporrak eduki edo ez, ordutegipeko lan... [+]
Udaldian, erretiratuok ez ohi dugu opor goserik, eta patxadaz aztertu ahal ditugu gure inguruko gorabeherak. Hori dela-eta, gai batzuek harriduraz harrapatu naute, eta honako hauek dira.
Espainia. Eurokopak eta Olinpiar Jokoek uda osoa bete dute. Aldez aurretik, esan behar... [+]
Mugak Zabalduz karabanarekin, Bosnia Herzegovinako Bihac hirian, Nihad Suljic aktibistak Drina ibaia Balkanetako hilobi handiena dela azaldu zigun. Ahantzi ez daitezen, topatzen diren hilotzak identifikatzeaz eta ehorzketa emateaz arduratzen da, merezi duten duintasuna aitortu... [+]
Dagoeneko ez dakit bero olatuek burmuina kolpatuta gauden, betiko hipokrisia den edo logika sistemiko hutsa den, baina dakigunaren, esaten dugunaren eta egiten dugunaren arteko arrakalak, kezkaz haratago, harridura ere sortzen dit, batez ere uda giroan. Albisteak, ikerketak,... [+]
Eroriko askoren artean badira lorpenak ere. 35 urte inguruko ama gazte batek galdetzen zidan aurreko batean nola arraio lortzen zuten beraien eskolan etxean euskara jaso ez zuten ikaskideek etxetik euskaldunak ziren neska-mutikoek bezain ongi ikastea eta hitz egitea euskaraz... [+]
Hiri askotako tren geltokiek XIX. mendeko burdinazko egituraren edertasun gorena azaltzen dute, hiriaren epizentrora iristearen ongietorri goraldiarekin batera. Hirira ate nagusitik sartzea bezalakoa da, arkitektura eta toki perla bat. Hiri askotan, baina, birdentsifikazio edo... [+]
Zergatik ez utzi. Zutabeak idazten dituenak atzetik izaten ditu beti garaiz erretiratzearen apologetak. Agortu baino lehen. Gaiak, niri, ezin agortu, ez ditudanez; ezertan ez naiz aditua, eta inoiz ez dut izan Euskal Herriari transmititzeko mezurik. Ez lidake azalpenak balioko,... [+]
Uda hasiera. EHZ festibalaren biharamuna (atx, buruko mina). Ikasturte kargatu baten ondotik, hatsa hartzeko gogoa. Burua hustu. Funtsezko elementuei berriz konektatu. Familian denbora hartu, aspaldiko lagunak berriz ikusi eta eguneroko borrokak (pixka bat) pausan eman... [+]