Espainiako Ministro Kontseiluak etxeko langileentzako osasun-azterketak, formazioa eta lan-arriskuak ebaluatzea ezartzen duen dekretua onartu berri du. Baina dekretu horrek arrakala garrantzitsuak ere baditu: langileari “sekretu profesionala” mantentzea eskatzen dio, eta autoebaluazioa egitea enplegatzailearen esku geratuko da kasu askotan. “Horrela nola aterako ditugu argitara etxeen intimitatean gertatzen diren egoerak?”, dio LABeko Mariana Urcuyok.
Garaipentzat hartu dute Espainiako Ministro Kontseiluak astearte honetan onarturiko errege-dekretua: etxeko langileen lan segurtasuna zabaltzen duen araudia da, erabat feminizaturik eta arrazializaturik dagoen sektore prekarioenetako batena. “Etxeko langileei esker izan da, beraiek dira arau hau lortu dutenak”, esan du Yolanda Díaz Espainiako Gobernuko Lan ministroak.
Díazen esanetan, duela 45 urte emakume horiek “eskubiderik ez izateaz gain, espainiar araudiak debekatu egiten zien eskubideak izatea ere”. Era berean, politikariak nabarmendu du Espainiako Estatua “Europako lehen herrialdea” dela halako araudi bat onartzen.
Dekretuak ezartzen du etxeko langileek eskubidea izango dutela euren lan-arriskuak ebaluatzeko, azterketa medikuak egingo zaizkiela aldian-aldian, bermatuko zaiela lanerako baliabide eta ekipamendu egokiak izatea, eta prebentziorako formazioa jasoko dutela, besteak beste.
Bestalde, indarkeria eta jazarpen egoerak atzemateko protokolo bat ere aurreikusten du testuak. Espainiako Estatuan 368.000 pertsona daude Gizarte Segurantzan alta emanda sektore horretan –Hego Euskal Herrikoak barne–. Lan Ministerioak zabaldu dituen datuen arabera, horietatik %95 emakumeak dira, gehienak 40 eta 50 urte artekoak, eta ia erdiak migratzaileak.
Enplegatzailea izango da online esango duena ea “etxe barruko langileak bere logela duen edo zaintzen duen pertsonarekin lo egiten duen, eta bi orduz behin esnatzen ote den”
Enplegatzailea ebaluatzaile?
Baina batzuentzat garaipena eta aurrerapausoa bada ere, sektorean lan egiten duten askorentzat hutsune garrantzitsuak ditu oraindik.
Izan ere, enplegatzaileak berak izango du lanpostuaren lan segurtasuna ebaluatzeko ardura, eta horretarako Laneko Segurtasun eta Osasunerako Institutu Nazionalak doako tresna bat jarriko dio eskura, Internetez.
LAB sindikatuko Mariana Urcuyoren esanetan “arrakala handi bat” da hori. El Salto hedabideari azaldu dionez, enplegatzailea izango da online esango duena ea “langileak lan ekipamendu egokia jasotzen duen, etxe barruko langileak bere logela duen edo zaintzen duen pertsonarekin lo egiten duen, eta bi orduz behin esnatzen ote den”.
Sindikalistaren esanetan, sarrera-irteeren online erregistro bat ez izateak ere zaildu egiten ditu gauzak, batez ere kontuan hartuta lanegun luzeenak dituen sektorea dela.
Gainera, Urcuyok dekretuaren 7.3 artikuluak dakarrena gaitzetsi du: lan egiten duten etxeari buruz informazioa emateko garaian “sekretu profesionala” eskatzen die langileei. “Emakumeen askatasuna mugatzen ari dira, ez bakarrik sexu-jazarpen posibleen aurrean, baita beste edozein lan gatazkari aurre egiteko ere”, dio LABeko kideak.
Sindikatuak 2022an zabaldu zuen etxeko langileen eta zaintza arloko langileen sekzio sindikala, eta geroztik hitzarmen kolektibo bat lortzeko borrokan dihardu. Horretarako mobilizazioak ere egin izan dituzte; pasa den martxoan, esaterako, Bilbon eta Iruñean manifestazio bana egin zituzten baldintza hobeagoak aldarrikatzeko.
1958an, emakume baserritarrek Donostiako Erdialdea hartu zuten, esnea saltzea galarazi zitzaiela salatu, eta baserritarren eskubideak aldarrikatzeko. Administrazioak esnearen esklusibotasuna Gurelesa enpresari eman zion, eta baserritarrek Bretxan saltzeari utzi behar izan... [+]
Arrazakeria, diskriminazioa eta islamofobia salatu ditu langileak, eta Iruñeko Lan Ikuskaritzaren aurrean elkarretaratzea egin dute, SOS Arrazakeriak eta LAB sindikatuak deituta. Ikuskaritzak salaketa itxi du, eta onartu egin du Misericordia enpresaren argudiaketa, dioena... [+]
ELE, Etxeko Langileen Elkarteak emandako zifra da, Bizkaian egindako galdeketen emaitzak jasota. Urtero bezala, etxeko langile egoiliarren eta kanpo-langileen lan baldintzei buruzko txostena egin du. Egoera erregularrean zegoen %35,38k ez zuen jaso lanbide arteko gutxieneko... [+]
Berdintasuna, haurdunaldia bezalaxe, badago edo ez dago. Berdintasunik ez dagoenean, ezberdintasuna dago, hori da neurtu eta baloratu daitekeena. Akaso berdintasunaren ondorioak izan daitezke gehiegizkoak batzuentzat, baina horrek eztabaida ondorioetan kokatuko luke, sekulan ez... [+]
Errenteria (Gipuzkoa), 1892. Aizpitarte kobazuloetan Gipuzkoako lehen indusketa arkeologikoak egin ziren, Lersundi kondea buru zuen taldearen eskutik. Handik hamaika urtera, 1903an Alfontso XIII.a Espainiako erregeak bisita egin zuen aztarnategira, eta aitzakia horrekin argazkia... [+]
Gipuzkoako ertzain-etxetako garbitzaileek greba deitu dute azaroaren 15etik 19ra. 42 langile dira, ia denak emakumeak, eta kexu dira Garbialdi enpresak eskari gutxienekoak ere ez dizkietela onartzen. Nekane Zabala langile horietako bat da. Badaki zer den greba egitea. 2018an... [+]
SEPE Espainiako Enplegu Zerbitzu Publikoko zerbitzuak ukatu bazion ere, Bilboko Lan Arloko 7. Auzitegiak onartu dio langileari eskubidea, ELAk jakinarazi duenez. SEPEk helegitea aurkeztu du.
Urola Kostako baserriko bost emakumek sortu zuten 2007an Hitzez elkartea, landa eremuko emakumeen osasuna hobetzeko helburuarekin. “Zaindariei zuzendutako sostengu-taldeetan ezagutu genuen elkar, eta lanketa bat egin ondoren, 2006an erregistratu genuen elkartea”,... [+]
Urriaren 15ean ospatzen den Emakume Baserritarren Nazioarteko Eguna aitzaki hartuta, AFAMMER elkarteak bere 25. urteurrena ospatzeko topaketa antolatu du urriaren 17an Iruñeko Planetarioan.
Baserritar bat abereak gobernatzen edo traktorea gidatzen irudikatu beharko bagenu, ziurrenik gizon heldu bat imajinatuko genuke. Erreportaje honetarako elkarrizketatu ditugun baserritarrek, ordea, erakutsi digute iruditeria folkloriko horren atzean badaudela landa eremutik... [+]
LABek salatu du Espainiako Estatuko lan erreforma onartu zenetik aldizkako lan kontratua dela emakumeen artean nagusi.
Nafarroan emakumezkoek gizonezkoek baino 6.800 euro gutxiago irabazten dute urtean. 2021eko Espainiako Soldaten Egituraren Inkesta atera berri da eta, horren arabera, soldatak batez beste urteko 28.459 euroraino igo dira Nafarroako Foru Erkidegoan.
Bizkaiko erresidentzietako ELAko langileek salatu dute patronalak eta Bizkaiko Foru Aldundiak "bere horretan" jarraitzen dutela. "Zaintzarekin negozioa" egiten ari direla salatu du sindikatuak.
Pandemiak kolektiboki zenbateraino eragin gaituen sakonean aztertu gabe jarraitzen badugu ere, ez da gehiegizkoa “gureak” egin ditugun aldarrikapenak utzi dizkigula esatea. Horietako bat, zaintzak erdigunean jarri behar ditugula behingoz.
Zaintzaren auzia geroz... [+]