Hizkuntza Gutxituen Europako Gutuna sinatu badu ere, Erresuma Batuak ez ditu bete itunak ezartzen dizkion betebeharrak. Kornubiera, Irlandako gaelera eta Ulsterko eskoziera dira kaltetuak, Europako Kontseiluak argitaratutako txostenaren arabera.
Europako Kontseiluak egindako txosten baten arabera, Erresuma Batuak ez ditu bere agindupeko lurraldeetan mintzo diren hizkuntza gutxituak babesten, "ez eskoletan, ez komunikabideetan, ez bizitza publikoan eta ezta instituzioetan ere". Hala, Erresuma Batuko Gobernua uko egiten ari zaio hizkuntza gutxituak sustatzearen alde Eskualdeetako edo Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutunean sinatu zuenari.
Kontseiluaren txostena bereziki kritiko mintzo da Irlandako gaelikoaren estatusari buruz unionisten eta errepublikarzaleen arteko gatazka konpontzeko Ipar Irlandako eta Erresuma Batuko exekutiboak izandako porrotarekin, Ostiral Santuko bake akordioaren bidez sustatu beharko litzatekeena. Gaelikoak Ipar Irlandan duen egoerari buruzko eztabaidek pisu garrantzitsua izan zuten 2017an, Stormonten boterea partekatzen zuen exekutiboaren zatiketan. Europako Kontseiluak "funtsezkotzat" jo du Irlandako gaelikoa tentsio politikoetatik askatzeko Stormonten hizkuntza horri buruzko lege bat ezartzea.
Kritika gogorra luzatu dio Kontseiluak Erresuma Batuko Gobernuari kornubierarekiko –bretoierarekin lotutako hizkuntza– adierazi duen “inakzioaz”. Usadiozko azken hiztuna XIX. mendearen bukaeran hil zen arren, XX. mendean kornubiera berpiztea lortu zuen nolabait. Gaur egun, ordea, 3.000 inguru dira kornubieraz zailtasunik gabe hitz egin dezaketenak. Horregatik, Europako Kontseiluak hizkuntza sustatzeko ardura eta finantziazioa Kornuallesi transferitzea eskatu du. Kornubiera bizitza publikoan aztertzeak eta sustatzeak "lehentasuna" izan behar duela gehitu dute txostenean.
Txostenak gaineratu du Eskoziako behe lurretan hitz egiten den eskoziera ez dela behar bezala irakasten, ikasten eta sustatzen ari. Era berean, gaelikoak oraindik "finantziazio eta programazio handiagoa" behar duela diote.
Man uhartean Manxeko gaelikoaren berpizte "ikaragarria” azpimarratu du txostenak, eta galesa ospitale eta arreta-zentroetan, lanbide-heziketan eta gobernuan gehiago erabiltzeko gomendio luzatu du.
The Guardian egunkariak jaso duenez, Erresuma Batuko Gobernuak adierazi du kornubieraren hiztunei Eskoziako gaelikoaren, irlandar eta galestar hiztunen "babes-maila bera" eman diela jada. Gaelikoa sustatzeko ekimen gehiago egiteko Kontseiluak egindako deiari erantzunez, Eskoziako Gobernuko bozeramaile batek baieztatu du "gomendioak kontuan hartuko zituztela". Ipar Irlandako Gobernuarekin hitz egin dute erantzun bat lortzeko.
Bretainian, bretoiera oso ondo edo nahiko ondo hitz egiten duten herritarrak %2,7 dira, 2018an baino hiru puntu gutxiago. 107.000 dira gaur egun. Hiztunak gazteagoak dira. Galo hiztunen kopuruak ere behera egin du, baina ez bretoierak bezainbesteko abiadan.
Garabidek antolaturik, Hizkuntzak Biziberritzeko Formazio Programaren barruan izan zen gurean Alex Pancho Robles (Camiri, Bolivia, 1995) iragan urrian. Guarania da, eta guaraniera hiztuna. 8 milioi hiztun inguru dira Bolivia, Brasil, Argentina eta Paraguain barrena, hizkuntza... [+]
Garbiñe Elizegi baztandarra erizaina da. Abenduan, Zeelanda Berrian egin duten Osasun Ekitaterako Erizaintza Indigenari buruzko Ikerketa izenburuko bilkuran hartu du parte. Bere tesia aurkeztu du: Euskal emakumeek eta genero ez-normatiboek Euskal Herrian osasungintzan... [+]
Hizkuntza gutxituei begira Frantziaren jarrera salatzeko prentsaurreko bat egin dute Parisen hainbat diputatuk. Frantziako hizkuntza gutxituen kontrako azken erasoek protestak eragin dituzte Korsikan, Katalunian eta Martinikan. Régions et Peuples Solidaires mugimenduak... [+]
Okzitaniako Tolosako Apelazio epaitegiak eman du epaia, eta horren arabera, udaletan ezingo da katalana lehen hizkuntza moduan erabili, eta izatekotan, frantsesez egin ondoren, hura katalanera itzuli ahal izango da.
Samira Belyouaou (Heidelberg, Alemania, 1994) diasporako alaba da. Gurasoak Rifen (Maroko) jaioak, Alemanian Samira alabak eta lau seme-alaba gehiagok amazigera izan zuten etxeko hizkuntza. Itzulpengintza ikasketak egina, software enpresa batean ari da, beren produktuak 80... [+]
Korsikako legebiltzarkideek ezin dute Korsikako Asanblean korsikeraz hitz egin, Bastiako Auzitegiaren 2023ko epai baten arabera. Ebazpen horri helegitea jarri zion Asanbleak, baina debekua berretsi du orain auzitegi berak. Epaiak tokiko beste hizkuntzei eragiten diela ohartarazi... [+]
Azaroaren 26an eta 27an, Langune Euskal Herriko Hizkuntza Industrien Elkarteak eta FUEN Federal Union of European Nationalities erakundeak antolatuta, ‘Hizkuntzen irabazia. Benefits of language industry in the economy’ kongresua egingo da Donostiako Kursaalean. Han... [+]
Alexandru Jerpelea Bukaresteko (Errumania) batxilergoko 17 urteko ikaslea da, eta itzulpen automatikoko lehen sistema neuronala sortu du arrumanorako. Balkanetan 200.000 pertsona inguruk hitz egiten duten hizkuntza erromaniko gutxitua da. Bere tresna berritzaileak, [+]
Hizkuntzen irabazia kongresua izango da azaroaren 26an eta 27an Donostian. Arlo digitalean inglesaren erabilera aregotzen ari den garaietan, kongresuak euskara bezalako hizkuntza gutxituek tokiko ekonomiari egiten dioten ekarpena agerian utzi nahi du.
Friulieraz egiten duen irrati lokal bat da Suns Europe jaialdiaren antolatzailea eta berak egiten du zuzeneko jarraipena. Miren Narbaiza MICE ariko da oholtza gainean, Euskal Herria ordezkatzen.
Uwa, kamsá, tukuná, uitoto, tikuna, embera, nasa-yuwe, nukak, sikuani, siano, macuna, yuruti, kichwa, achagua, bora, ettenaka. Horiek dira Kolonbian hitz egiten diren hizkuntzetako batzuk. Tamalez, Kolonbian bizi nintzenean, Cundinamarcan, nik ez nuen gure... [+]
Lanopor egun batzuk izan nituen joan den astean. Oporrak ziren, baina ordu batzuk dedikatzen dizkiodan afizio bati emanak izan ziren, biltzar batean inbertituak: hotelean lo eta hotel bereko areto batean jardunaldiak goiz eta arratsaldez. Ordu gutxi batzuk geratzen ziren hiria... [+]