Torturak jasan dituzten 900 lagun bildu dira Donostian Euskal Herriko Torturatuen Sarea aurkezteko, otsailaren 15ean. Ekimenak torturatuen bozgorailu izan nahi du, eta oraindik torturen berri eman ez duten herritarrak sarera batzera animatu dituzte. Eusko Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari “aitortza eta erreparazio ofizialerako mekanismoak” garatzeko eskatu diete.
Kursaal jauregian, Frankismoaren “garai ilunenetatik” hasita duela gutxira arteko epean torturak jasan dituzten 900 lagun bildu dira. Han elkartutakoen izenean hitz egin dute Agurtzane Juanena Alustizak eta Iker Moreno Ibañezek.
Sarea publikoki aurkezteko ekitaldia izan da larunbatekoa. Sarearen helburua torturatuentzako “baliagarria izango den tresna bat” garatzea da, eta jasandako torturak oraindik argitara eman ez dituzten herritarrei dei egin diete sarearekin bat egitera. “Milaka ahots isilarazi eta ukaturen bozgorailu” izan nahi du sareak eta torturatuen errealitatea gizarteratu.
Alustizak azaldu du Kriminologiaren Euskal Institutuak egindako ikerketak 5.000tik gora tortura kasu jasoak dituela, “askoz gehiago daudela jakin arren”. Alustizak eta Morenok Eusko Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari eskatu diete “aitortza eta erreparazio ofizialerako mekanismoak” garatzeko, haien kasu konkretuekin egin bezala,eta 1960tik 2014ra bitarte jasotako kasu guztiak aztertzea eskatu dute, “torturaren hamarkadetako ukazioa behingoz amaitzeko”.
Erantzukizun partekatua
Bestalde, erantzukizun publikoak hartzeko ordua dela adierazi dute, eta Espainiako Estatuko Segurtasun indarretatik harago daudela erantzuleak. Euskal Herrian tortura sistematikoa izan dela salatu dute eta “egitura oso baten babespean” gauzatu dela; epaileak, mediku forentseak, hedabideak eta hainbat indar politiko jarri dituzte, besteak beste, fokupean. Torturen aplikazioan erantzukizun publikoa hartzea ezinbestekotzat dute torturatuen aitortzaren eta erreparazioaren bidean aurrera egiteko.
Azpimarratu dute “torturak Euskal Herrian duen tamaina, dentsitatea eta intentsitatea oraindik ez direla ezagutzen bere osotasunean”. Tortura ez dute mugatu sufritu dutenengana eta haren ondorio politiko, sozial, kultural eta gizatiarrak ezagutaraztea eskatu dute. Horretarako, begirada feminista izatea aldarrikatu dute.
Gertatutakoa ondorengo belaunaldiei kontatzea zor zaiela adierazi dute, zergatik torturatu zituzten eta testuinguru politikoaren arrazoiak azaldu behar direla aldarrikatu dute. Ariketa hori egitea jo dute torturak berriz ez gertatzeko berme eraginkorrenetzat.
Sufriarazi zietena ahalduntze kolektiborako erabili nahi dute: “Garrantzitsuena ez delako egin ziguten hura, baizik eta egin ziguten harekin egiteko gai garen hori”.
Ahotsa.info-n Agurtzane Alustizaren hitzartzea:
Ia mende batez, Euskal Herrian ez da belaunaldirik tortura ezagutu ez duenik. 1960tik 5.379 lagun dira ofizialki, baina askoz gehiago dira, publikoki torturatu gisa agertzeak min egiten duelako oraindik ere. Eta seguruenik, oinarri-oinarrian ez delako ezer aldatu. Polizia... [+]
Otsailaren 13a Torturaren Kontrako eguna izanki, Euskal Herriko Torturaren Sareak gutun publiko bat igorri du. Poliziek torturatu euskal jendeen lekukotasunak bildu, eta aitortza egiteko xedea du sare berri horrek Euskal Herri osoan. Torturatuak izan diren 5.000 pertsonei... [+]
Estatuaren biolentziaren biktima gisa onartzeko 125 eskaera egin zaizkio Nafarroako Gobernuari 2023an eta 2024an. Horietatik 41 onartu dira. Egiari Zor eta Torturatuen Elkarteak ongi baloratu dute egiten ari den bidea.
“Ahots propioa duen sare bezala” gorpuztuta, eta torturatuen aitortza eta erreparazio publiko, sozial eta ofiziala helburu, otsailaren 15ean eratu eta aurkeztuko du bere burua Euskal Herriko Torturatuen Sareak. Tortura jasan duten 700 pertsona baino gehiagorekin... [+]
Jar gaitezen 2025erako proposamen politiko gisa, Espainiako Auzitegi Kolonialaren (AN) epai guztiak berrikusten hasteko eta makila bakoitzak bere belari eusteko.
Unionismoarekin lerrokatutako alderdi, sindikatu eta gizarte-erakunde gehienek, eta ez bakarrik horrela... [+]
Nazio Batuek abenduaren 10ean Giza Eskubideen Nazioarteko Eguna aldarrikatu zutenetik 51. urteurrena bete da aurten. Data horrek garrantzia hartu du Euskal Herrian eta Euskal Herriko Giza Eskubideen Behatokitik gogoetarako zenbait elementu eskaini nahi ditugu.
Nazioarteko... [+]
Donostiako Udalak Mikel Zabalza Garateren (1952-1985) omenezko plaka bat jarriko du larunbat honetan (hilak 30), Guardia Zibilaren Intxaurrondoko kuartelaren aurrean (Baratzategi kalea, 35). Guardia Zibilak gaurko egunez atxilotu zuen Zabalza, 1985ean, Altzako bere etxean... [+]
2006. urtean, Baltasar Garzonek, orduko epaile izarrak, errebelazio moduko bat izan zuen, eta jardunbide bat idatzi zuen, terrorismoagatik inkomunikatutako atxilotuen eskubideak bermatzeko. Epaile berak ehunka atxilotu inkomunikatu pasatzen ikusi zituen bere aretotik, horietako... [+]
Nafarroan torturatutako ia mila pertsonaren errealitatea eraldatzen hasi berri dela azaldu du antolakuntzak. Nafarroako torturaren biktimen lehen aitortza ofiziala aurtengo apirilean egin zen, eta oraingoa antzeko prozesuetatik igaro diren beste torturatuekin eta gaian aditu... [+]
“Gaur eguerdiko albistegian, zuen hiriburuko alkatea ikusiko duzue, torturatu gintuen gorputz militarrari hiriko plaza nagusia eskaintzen. Gaur eguerdiko albistegian, gure lagun eta senideak hil zituen egitura ikusiko duzue gure kaleetan desfilatzen. Eta guk, beste egun... [+]
“Gaur eguerdiko albistegian, zuen hiriburuko alkatea ikusiko duzue, torturatu gintuen gorputz militarrari hiriko plaza nagusia eskaintzen. Gaur eguerdiko albistegian, gure lagun eta senideak hil zituen egitura ikusiko duzue gure kaleetan desfilatzen. Eta guk, beste egun... [+]
Orain 180 urte sortu zenetik lehen aldiz, kuarteletik kanpo eta Gasteizko erdigunean ospatu du Guardia Zibilak bere patroiaren eta hispanitatearen eguna. Bertan izan dira Gasteizko alkate Maider Etxebarria, Espainiako Gobernuko ordezkari Marisol Garmendia, Gasteizko gotzaina eta... [+]
Felix Bolaños Espainiako Justizia ministroak esan du gardentasuna dagoela segurtasun nazionalaren menpe, eta behin eta berriz hala nabarmendu du, Mikel Zabalzaren heriotzaren inguruko auzia ez desklasifikatzeko. Auziaren eta segurtasun nazionalaren arteko lotura, baina,... [+]
Xabier Kalparsoro eta Gurutze Iantzi Espainiako polizien eta guardia zibilen eskuetan hil zituztela 31 urte igaro direnean, Egiari Zor fundazioak ekitaldia egin du Urnietan. Eusko Jaurlaritzari eskatu dio berriz ere ireki dezala epe bat estatuaren biktimak aitortzeko eskaerak... [+]
Foru Gobernuak aitortu du motibazio politikoko biktimak direla hirurak. Hiru aitortza berri horiekin dagoeneko 36 pertsonari estuaren biktima izatea ofizialki aitortu die gobernuak.