85 urte dira Bilbo Euskal Herrian faxismoaren (edo falangearen) aurkako ikur bilakatu zela 1937an. Euskal Herrian estatu kolpe faxista borrokatu zuten haien azken fronte antifaxista eratu zen bertan. Estatu kolpe hura gelditu ez izanak gure herria 40 urteko diktadurara kondenatu zuen.
Orduko altxamendua oso begi-bistakoa izan zen, armak agerian zituzten. Gaurkoa pandemiaz estali diguten arren jokoan duguna gauza bera da; gure eskubideak eta askatasuna. Kolpe faxista hura Espainian hasi eta Europa osoan hedatu zena ondoren, Mussolini edo Hitler buru, garaitua izan zen estatuen etorkizuna oso bestelakoa suertatu zen Espainiar estatuaren ondoan. Gaurko kolpea ere batik bat Europa mendebaldean, Ipar Amerikan eta Australian gauzatu du elite korporatiboak.
Aukeran dugu: Diktadura berri batetara makurtu edo libre eta eskubideen jabe izango garen Euskal Herri bat eraiki. Gure esku dago.
Euskal Herrian sortu berri eta indarrez hazten doazen bi mugimenduk, Bizitza plataformak eta Gazte Koordinadora Sozialistak horrela iragarri digute. Bat eginez unearen analisian eta etorkizunaren diagnosian. Une berean altxatzera deitu gaituzte, urtarrilak 22rako eta 29rako deitu dituzten manifestazioetara, larunbatez biak eta Bilbon.
Jaikitzeko deiak dira, eskubideak eta askatasuna ez baitira guregana etortzen, gu jaiki behar gara eskuratzera, sagarrondoko sagarrak bailiran, hartu eta erabiltzera. Erabiltzeari uzten diogun eskubide oro galduko baitugu.
Bilbon elkartzeak dakarren indarra geure egin dezakegu, eguneroko borrokan erabili ahal izateko, COVID ziurtagiriari EZ esateko. Giza eskubideen aurka doazen protokolo, arau eta agindu guztiak desobeditzeko. Neguaren bihotzean, Santa Ageda bezperaz egin ohi dugun gisara, aterik ate lurra astindu eta ingurukoak esnaraziz, Euskal Herriko azken txokoan jazarpen oro desagerrarazi arte. Elite korporatiboren diktadura berri hau pikutara bidaliaz.
Beren burua (gorputzaz gain) diktadura honen ezarpenerako saldu duten horiei gogoratu, goiko elite korporatibo burges horrek ez duela lotsarik, ez ahoan bizarrik, pandemiaren aitzakiarik gabe (zuek ez bezala) agenda genozida honekin lortu asmo den erregimen totalitarioaren berri emateko. Helburuetan bat egite hutsak agerian uzten zaituzte ordea. Kontuan izan gaur babesten zaituztenak bihar baztertu, lapurtu eta bortxatuko zaituztela. Burua salduaz galdua, bihotzetik aldendua, ingurua isildua eta ahoa, begiak eta belarriak estaliak itsuturik zaudeten arren, zatozte frontearen beste aldera, herrira, giza artera, besarkadara. Alemaniar soldaduek 1914ko lehen mundu gerrako gabon haietan egin zuten bezala.
Bilbon Uutarrilak 22an eta 29an ikusiko gara, aiton-amonek borrokatu zuten hura zor baitiegu seme alaba eta billobei.
Haika mutil jeiki hadi, Ipar Irlandan dioten bezala gaitak deika ari baitira.
Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.
Duela aste batzuk, Diputazio kalean, Gasteizko erdigunean, bi gizonek etxerik gabeko pertsona bat bota zuten lo egiten zuen lokalaren kanpoaldeko eskailera-buru txikitik. Bota ez ezik, berehala metalezko baranda bat ere jarri zuten lonjaren aurrean. Lokala luzaroan hutsik egon... [+]
Hizkuntzakeriatik edo glotofobiatik eta, zer esanik ez, euskararen aurkako gorrototik, askotan ikusi izan dugu gure euskara makila guztien zahagi bihurturik. Azkena, Anton Arriola Kutxabankeko presidentea ibili zaigu makilakari lanetan gure hizkuntzari astindu eta makilakada... [+]
Ez dezazuela lotura hau Ezkiotik bilatu, ez eta Altsasutik ere, are gutxiago Ebro ibaia Castejonetik zeharkatuz. Euskal Yaren eta Nafarroako AHTaren arteko lotura, edo hobeto esanda, loturak, dagoeneko errealitate bat dira. Pluralean dauden lotura horiexek dira kezkatu beharko... [+]
Ez atera zalapartarik, ez konfrontatu, ez biktimizatu... eta obeditu. Subjektu zapaldu gisa, kasu honetan euskaldun gisa, mintzo gara, zenbatetan entzun behar izan ditugu halakoak? Ironiaz, honelaxe esan zuen, duela bi urte, Euskaltzale Independentiston Topaketan, Amets... [+]
Aurten "Israel Premier Tech" txirrindularitza talde israeldarra ez da Lizarraldeko Miguel Indurain Sari Nagusia lasterketara etorriko. Berri ona da hori Palestinaren askapenaren alde gaudenontzat eta munstro sionistarekin harreman oro etetea nahi dugunontzat, izan... [+]
Intsumituek denbora luzez egindako borroka gogorra eta mingarria izan zen, baina irabazi zuten, eta garaipen hura behin betikoa izango zela uste genuen, atzera bueltarik gabea. Baina badirudi, politikari batzuen ahotik aterata, eskalada militaristari gorazarre egin eta berriz... [+]
Punto Bobo liburuaren irakurketan murgilduta, Itxaso Martin Zapirain egilearen Eromena, Azpimemoria eta Isiltasunak Idazten ikerketa lanean sentitu nuen egiazkotasun eta maila etikoarekin egin dut berriz ere topo. Eta hortaz, hara bueltatu. “Oihu izateko jaio zen isiltasun... [+]
Dirudienez, Euskal Herrian migrazioa arazo bilakatu da azken bi hamarkadetan. Atzerritarrez josi omen dira gure lurrak. Gure kultura arriskuan omen dago fenomeno “berri” horren ondorio. Lapurretak, bortxaketak, liskarrak… Bizikidetza arazo horiek guztiak... [+]
Azken hamarkadetan euskararen biziberritzeak duen erronka handienetakoa, euskararen ezagutzaren unibertsalizazioarekin batera, erabilerarena da. Askotan, gazteen euskararen erabileran jarri ohi dugu fokua, baita euskararen erabilerak izan duen eta izan dezakeen bilakaeraren... [+]
Goizean jaiki orduko hasten dira desegokitasunak. Beharbada lotarako erabili duzun lastaira ere ez zen egokiena. Baina, ezin ba idatzi desegoki sentiarazten nauten guztiez. Horregatik, udaberriko ekinozioa –egunaren eta gauaren arteko oreka– dela eta, oraindik ere,... [+]
Ez da gauza berria politikari profesionalak gizarteko arazoak estaltzeko ahaleginetan ibiltzea. Azkenaldian Denis Itxaso -EAEko Etxebizitza sailburua- entzun dugu etxegabetzeei garrantzia kenduz eta aditzera emanez gurean bazterreko fenomenoa direla; eta Begoña Alfaro... [+]
Antropozentrismoaren aldaera traketsena eurozentrismoa izan zen. Europako mendebaldea, geografikoki, Kontinente Euroasiarraren penintsula txiki bat besterik ez da, baina lau mende luzez gertaera demografiko, teknologiko eta ideologiko batzuk zirela medio, bazter horretako... [+]
Badakizuenok badakizue, beste gauza asko bezala, euskararen aldeko borrokan ere politikoek, eragile batzuek eta hedabideek beraien antzezlana saldu nahi digutela, benetakoa balitz bezala.
Lehen urtean pozik jaso nuen, "Euskaraldi" hau. Zer edo zer zen, ezer ez zegoela... [+]
Euskarak, mendez mende, zapalkuntza sistematikoa jasan du, eta oraindik ere borrokan dabil egunerokoan bere leku duina aldarrikatzeko. Hizkuntza baten desagerpena ez da inoiz berez gertatzen; planifikazio politiko eta sozialak eragiten du zuzenean. Euskaldunoi ukatu egin izan... [+]
Horra Libération egunkariak berriki argitaratu duen idazkia:
“Bayonne” bukatu da, Libérationek “Baiona” idatziko du
Hiri baten izenaren erabilpena ohiturazkoa delarik, egunkari batean izen horren erabilpena aldatzea zaila da. Alta, irakurleen... [+]