Astelehen eta asteartean ari dira epaitzen Espainiako Auzitegi Nazionalean Iratxe Sorzabal euskal presoa, 2001ean torturapean egindako deklarazioak oinarri hartuta. Sorzabalek ukatu egin du akusazio oro, eta guardia zibilek egindako torturak kontatu ditu.
Fiskaltzak 46 urteko espetxe zigorrak eskatu du Iratxe Sorzabal Iruneko euskal presoarentzat. Madrilgo Espainiako Auzitegi Nazionalean Sorzabal epaitzen hasi dira astelehen honetan, eta asteartean jarraituko dute. 1996an ETAk Gijonen egindako atentatu bat leporatzen diote. Sorzabalek epailearen aurrean azaldu du akusazio guztiak faltsuak direla: “Neure burua eta beste batzuk erruduntzat jo nituen. Guardia Zibilak torturatu egin ninduen eta deklarazio horiek egitera behartu”. Izan ere, 2001eko martxoan torturapean egindako deklarazioak oinarri hartuta egiten ari dira epaiketa.
Guardia zibilek eginiko torturak kontatu ditu epaiketan, eta nabarmendu du sufrimendua bukatzeko edozein deklarazio sinatuko zuela esan ziela torturatzaileei: “Esan nien nahi bazuten sinatuko nuela Carrero Blanco neuk hil nuela. Barre egin zidaten, eta esan zidaten ezin zutela hori sinesgarri egin; baina lasai egoteko, beste asko sartuko zizkidatela”, Sorzabalen hitzak jaso ditu Naizek.
Istanbulgo Protokoloa abiatu zioten Sorzabali 2015an, eta mediku aditu batek ebatzi zuen tortura salaketek “sinesgarritasun osoa” zutela, eta trauma osteko estresa atzeman zion presoari. 2020ko abenduan Parisko Dei Auzitegiak bertan behera utzi zuen Sorzabalen aurkako euroagindu bat, prokuradoreak sinesgarritasuna eman zielako tortura testigantzei, Berriak argitaratu duenez.
Bost egun inkomunikatuta
Atxilotu zutenetik bost egun igaro zituen inkomunikatuta, eta tarte horretan era guztietako torturak egin zizkiotela salatu du epaiketaren lehen egunean. “Autoan begiak estali zizkidaten, deskargak eman, kolpatu, iraindu, ukituak egin, poltsa batekin ito”, gogoratu du. Sorzabalek jakinarazi du deklarazioak buruz ikasi behar zituela, eta guardia zibilek esaten ziotena egin ezean bazekiela torturatzen jarraituko zutela; azaldu du horregatik erabaki zuela bere burua erruduntzat jotzea: “Pasarazten ari zitzaizkidan infernuaren ostean, ezin nuen besterik aukeratu”.
Inkomunikazioaren bigarren egunean ospitaleratu egin behar izan zuten: “Hain nengoen txikituta bigarren egunean, pentsatzen nuela ezin zidatela egin zidatena baino gehiagorik egin”. Kontatu duenez, mediku forentseari erakutsi zizkion haragi bizian zituen zauriak, eta hark esan zion ospitalera eraman behar zutela. Inkomunikazioaren ostean Ismael Moreno Auzitegi Nazionaleko epaileari adierazi zion egindako deklarazioak faltsuak zirela, torturapean eginikoak. Salaketa jarri zuen, baina artxibatu egin zuten kasua, “beste hainbat bezala”, baina Sorzabalek dioenez, “ñabardura gehiago” topatu dituztenez kasua “berriro irekitzear” dago.
'Bi arnas' dokumentala
Urriaren 14an Espainiaratu zuten Sorzabal, epaiketaren harira, eta amaitutakoan Reauko espetxera itzuliko dute, Frantziara. Bertan ari da betetzen kondena. Iratxe Sorzabalen eta haren ama Nieves Diazen testigantzak bildu dituzte Bi arnas dokumentalean, eta era batera edo bestera torturak eragindako arnas falta islatu dute lan horretan, beste ahots batzuekin batera. Itsulapikoa.eus-en diru-bilketa abiatu dute dokumentala sustatzeko.
Israelek Gazan atxiloturiko zortzi osasun-langileren eta beste zazpi lekukoren testigantzetan oinarritzen da Human Rights Watch gobernuz kanpoko erakundearen txostena. Nazioarteko Zigor Auzitegiak egoera aztertzea nahi du GKEk. Gazako Osasun Ministerioaren datuen arabera,... [+]
Altsasuko Iortia Kultur Guneko Areto Nagusiaren harmailak jendez beteta zeudela egin da asteazkenean Arg(h)itzen dokumentalaren estreinaldiko emanaldia. Torturak Sakanan utzi duen aztarnaren kontakizuna da film hau, eta egun aproposa aukeratu dute lehen aldiz publikoki... [+]
Nafarroako Torturatuen Sareak jakinarazi du hemeretzi biktima berri onartu dituela Nafarroako Gobernuko Aitortza eta Erreparaziorako Batzordeak, horietariko bost 2005-2011 urte artean torturatu zituzten Mikeldi Diez, Iker Aristu, Oihan Ataun, Garbiñe Urra eta Mikel... [+]
Presoak lotuak dituzte etengabe, pixoihalak jantzita eta jipoiak jasotzen. Hamaseko kideak diren susmopean ehunka pertsona bahituak dituzte sionistek, The Guardianen iturrien arabera.
Torturatu zuten Iratxe Sorzabal presoa eta haren ama ditu protagonista Bi arnas dokumentalak. Duela bi urte abiaturiko prozesua borobiltzeko ekitaldia egin dute eta bide horretan lortutako etekin ekonomikoak bi elkarteri eman dizkiote: Harrera eta Axut! Ekitaldiak une... [+]
Tarteka bizitzak ekarrarazten dizkizu ahaztuta nahiko zenituzkeen oroitzapenak. Xafan-ekin geratu naiz gaur kafea hartzeko, Xabier Mendigurenen Oso latza izan da liburuari buruzko solasaldia dugulako gero, eta konturatu naiz inoiz ez diodala ezer galdetu aztnugal hitzarekin... [+]
1993ko abuztuaren 20an Juan Calvo bilbotarra hil zen Arkautiko Ertzaintzaren komisarian, atxilo zegoela. 2023ko uztailean ARGIAk heriotzaren inguruko informazio eta datu berriak argitaratu zituen, agerian uzten zituztenak Calvok jasotako tratu txarrak zein Poliziaren gezurrak... [+]
Torturapean hil zuten zizurkildarra gogoratzeko ekitaldia egin dute igandean. Tortura aitortu eta erreparatzeko bitarteko gehiago eskatu dituzte.
Euskal Herriko Torturatuak Saretzeko Talde Sustatzaileak aurkezpen agerraldia egin du Bilbon. Torturatu guztiak batuko dituen sare bat osatzeko lan egingo dute, eta topaketa bat iragarri dute urtebete barrurako. Torturaren aitortzan torturatuak agente aktibo izate aldarrikatu... [+]
1999ko martxoan Aiztondo bailaran jazotako gertaera latzak ez ziren eraso isolatuak izan, Espainiako Estatuak Euskal Herriaren aurka emandako beste urrats errepresiboaren zati baizik. “Todo es ETA” (Dena da ETA) doktrinaren menpean, atxilotu eta inkomunikaziopean gu... [+]
Zazpi urtez landu ondoan, bere tesia aurkeztu du Pauline Guellek, zuzenbide publikoan doktore bilakatuz. Urte luze hauetan "torturaren zigorgabetasuna" landu du, Euskal Herriaren adibidea hartuz, Francoren garaitik 2022 urtera.