2014ko irailaren 26an eskola normalistako 43 ikasle desagertu ziren, poliziak atxilotu eta gero. Bertsio ofiziala arbuiatzen dutenek Mexikoko Estatuaren erantzukizuna salatzen dute.
Asteartetik asteazkenerako gauean bi urte bete dira Ayotzinapako (Mexiko) eskola normalistako 43 ikasle desagertu zirenetik. Errepublikako Prokuradoretza Orokorrak (PGR) eskainitako bertsioaren arabera, 2014ko irailaren 26ko gauean, bost autobus “bahitzen” saiatzeagatik atxilotu zituzten 43 ikasleak. Beste sei lagun hil egin ziren Igualako udaltzaingoarekin izandako liskarretan.
PGRren arabera, Igualako alkatearen aginduz atxilotutako 43 lagunak Guerreros Unidos narkotrafikatzaile kartelaren esku utzi zituen udaltzaingoak. Hauek Los Rojos karteleko aurkariekin nahastu eta erail eta erraustu egin zituzten.
Alabaina, gizartearen zati batek ez du ontzat jotzen bertsio hori, eta Mexikoko Estatua jotzen dute erantzule nagusitzat. Izan ere, frogen alterazioak eta poliziaren ikerketan jasotako kontraesanek askok bertsio ofiziala arbuiatzea eragin dute. Hala, Mexikoko Gobernuak ikasleak non dauden badakiela salatu eta haien etxeratzea exijitu dute zenbait hiritan, desagerpenaren bigarren urteurrenean:
Mexiko Hiria
Hace días, Peña debió acarrear a miles para su Grito
Ayer miles salimos a las calles para apoyar a @PadresdeAyotzi pic.twitter.com/k5geG5fUnK
— epigmenio ibarra (@epigmenioibarra) 28 de septiembre de 2016
#AyotzinapaDosAnos #Ayot2inapa #Ayotzinapa #AyotzinapaSomosTodos pic.twitter.com/085jAXlnBf
— Clayton Conn (@ClaytonCteleSUR) 27 de septiembre de 2016
Justicia#Ayot2inapa FueElEstado! ¿quien ordeno disparar? #Ayotzinapa2años pic.twitter.com/eA1sVrSasz
— Dueles México (@DuelesMexico) 28 de septiembre de 2016
#AyotzinapaDosAnos #PaseDeListaDel1al43 En esta jornada dejamos claro al Estado que no cederemos hasta q se haga Justicia @epigmenioibarra pic.twitter.com/m2f4PmrwdK
— Miguel (@Mboe55) 27 de septiembre de 2016
🆘Hey #AyotzinapaDosAños #GDL‼️ #PaseDeLista1al43 @epigmenioibarra @rcanudasg @alynmon @AnonymousMex_ @roblesmaloof @Eltiotonysoy @TuiteraMx pic.twitter.com/dwxf0f7qr7
— Héctor González B. (@hekglez) 27 de septiembre de 2016
Bartzelona
Solidaridad desde Barcelona #AyotzinapaDosAños pic.twitter.com/093mHbmZf2
— Gerson Edgar Ferra (@Mediterraneo76) 26 de septiembre de 2016
Hoy se cumplen 2 años sin los 43 de #Ayotzinapa. El sábado, en su concierto en Barcelona, Manu Chao desplegó esta bandera #AyotzinapaDosAnos pic.twitter.com/vDcO6qsmHJ
— Juan Manuel Karg (@jmkarg) 26 de septiembre de 2016
Buenos Aires
En Argentina también pedimos aparición con vida de los 43 estudiantes.#AyotzinapaDosAnos https://t.co/CwNEg101M7
— Crocha ama al Ciclon (@crocha99) 27 de septiembre de 2016
#24AcciónGlobal #AyotzinapaDosAños la indignación es internacional #FueElEstado Vivos los Queremos https://t.co/Dk1A1MlRnA
— Coordinadora1DMX (@Coordinadora1DM) 26 de septiembre de 2016
Paris
Réunis à Paris @ParisAyotzi @ACAT_France @MEltchaninoff @amnestyfrance et tant d'autres pour réclamer justice victimes #AyotzinapaDosAnos !! pic.twitter.com/cI78SaHiPQ
— Anne Boucher (@Ann_Boucher) 27 de septiembre de 2016
Amsterdam
Solidaridad para #AyotzinapaDosAnos desde Amsterdam pic.twitter.com/iwiqYmDbER
— Ryan Jessurun (@rebelryan77) 26 de septiembre de 2016
Mexikoko Coahuila basamortuan, Bilbaoko dunak izeneko parajean, giza eskeleto baten arrastoak topatu dituzte. Arkeologoek aztertu ondoren, ondorioztatu dute 950-1250 urte artekoak direla eta Candelariako kulturarekin lotuta daudela.
Aurkikuntza berri pozgarria izan da... [+]
Pilotari famatua izan zen, munduko txapelduna, baina tartean behin baizik ez zuen Euskal Herrian jokatu, Mexikon jaio, hazi eta hantxe bizi baitzen, gurasoak haraxe joanda 1936ko gerratik ihesi. Abertzalea, Mexikoko euskal etxeko presidentea, Jaurlaritzaren aholkularia,... [+]
Morena Nazioa Onbideratzeko Mugimenduko hautagaiak 26,6 eta 28,6 puntu arteko aldea atera dio Xochitl Galvez hautagai kontserbadoreari. Egungo presidente eta alderdikide Andres Manuel Lopez Obrador-en bidetik jarraitzeko asmoa agertu du Sheinbaumek. Mexikoko lehenengo... [+]
Bilbora etorri zen apirilean, idazketa sendatzaileei buruzko hitzaldi bat ematera, EHUko Ikerketa Ereduak eta Arloak Gizarte Zientzietan masterrak gonbidatuta. Bazuen zer esanik: soziologia eta historia ikasitakoa, artxiboa baliatzen du idazteko, eta bere ahizparen bizitza eta... [+]
Estatu batek bere lurraldean dagoe enbaxada baten aurka horrelakorik egiten duen lehenengo aldia da. Mexikok enbaxada itxi eta iragarri du Ekuador salatuko dutela Nazioarteko Justizia Auzitegian nazioarteko eskubideak urratu izanagatik.
Aguascalienteseko Fiskaltzak adierazi du Baena bere bikotekideak hil, eta ondoren bere buruaz beste egin zuela. Baenaren senideak ez datoz bat hipotesi horrekin, eta familiaren abokatuak adierazi du ikerketa aldatuko duten frogak aurkeztuko dituela. LGBTIQ+ komunitatea ere kexu... [+]
2022ko irailaren 19an Mexiko Hiria astindu zuen lurrikarak ez zuen soilik hondamena ekarri. Tenochtitlan zaharrean lurperatuta zegoen suge buru kolosal bat ere agerian utzi zuen.
1.500 kilometro baino gehiago izango ditu trenbideak, zeinak Mexikoko hego-ekialdeko bost estatu bilduko dituen: Campeche, Chiapas, Quintana Roo, Tabasco eta Yucatan. Maya trenaren kudeaketa Armadaren esku utzi zuen pasa den hilean Andres Manuel Lopez Obrador presidenteak.
La Jornada hedabidean lan egiten zuen, Mexikoko egunkari nagusienetakoa. Bere gorpua Nayarit estatuan aurkitu dute, desagerpenaren salaketatik egun gutxitara.
Yasnaya Elena Aguilar Gil-ek Ää: manifiestos sobre la diversidad lingüística liburuaren edizio berria aurkeztu du berriki Euskal Herrian eta ekitaldian eman zuen hitzaldi mamitsutik bortz titular ekarri nahi dizkizuet, zuengan ere piztu dadin liburua... [+]
Mesoamerikako zibilizazioen ikonografia ezagutzeko pieza baliotsu bat itzuli dute AEBetatik Mexikora.
Horietatik 131 adin txikikoak ziren. Guatemalakoak, Honduraskoak, El Salvadorrekoak eta Ecuadorrekoak dira aurkitu dituzten pertsonak, eta AEBetara iritsi nahi zuten. Ez da azkenaldian horrelako zerbait gertatzen den lehen aldia.
Horixe da Chichen Itzako komunitate indigena egunotan aldarrikatzen ari dena. Marco Antonio Santos Ramirez eremu arkeologikoko zuzendaria da 2014tik, baina indigenek haren dimisioa eskatu dute.